Tháng 5 thường đem đến cảm giác không yên tâm cho nhà đầu tư, đặc biệt khi thị trường vừa trải qua một đợt rung lắc dữ dội. Cùng một ngày giao dịch, giá của một cổ phiếu có thể dao động trên 10% (đầu ngày còn tăng giá so với tham chiếu, cuối ngày đã giảm sàn).
Tài khoản nhiều nhà đầu tư đã ghi nhận những khoản lỗ nặng nề. Trên thực tế, có đến hơn 90% nhà đầu tư tham gia thị trường trong thời gian dài đều thua lỗ, một tỷ lệ khó tin! Có thể trong một giai đoạn thị trường tăng hay khi đang giữ một số mã cổ phiếu mang lại lợi nhuận, người ta rất khó cảm nhận được điều này, nhưng theo thời gian, sự thật khắc nghiệt sẽ đến.
Trên thị trường chứng khoán với hơn 800 mã cổ phiếu đang giao dịch hiện nay, số cổ phiếu tăng giá trên cơ sở tăng trưởng kinh doanh bền vững của doanh nghiệp qua nhiều năm chiếm chưa tới 5%. Điều này có nghĩa là xác suất mua phải một cổ phiếu không thể tăng giá hoặc tăng không bền vững cao hơn rất nhiều so với xác suất mua được cổ phiếu tăng bền vững. Không thiếu những cổ phiếu tăng giá mạnh do kết quả kinh doanh tốt “đột biến” trong một vài quý, đem đến khoản lợi nhuận rất lớn cho người đi trước, rồi sau đó “quay đầu” về lại mức giá cũ hoặc thấp hơn, gây thiệt hại nặng nề cho những nhà đầu tư nhỏ lẻ chậm chân.
Để thành công trên thị trường, hay ít ra là để hạn chế những khoản thiệt hại, bên cạnh việc để ý sự lên xuống của chỉ số, chúng ta cần phải loại bỏ một số quan niệm sai lầm.
Cụ thể, nhà đầu tư không nên xem việc mua/bán cổ phiếu như đang đánh bạc (trừ khi bạn là người đầu cơ), bởi kết quả thường sẽ mất nhiều hơn được. Để đánh cược vào một cổ phiếu thì chỉ cần một ít kỹ năng, nhưng để thành nhà đầu tư thành công cần phải có kiến thức, sự kiên nhẫn và siêng năng. Sự siêng năng ấy không phải để theo dõi bảng điện, đọc tin tức và các bài viết, phân tích, nhận định (bất kể đúng sai) trên các diễn đàn…, mà phải dành cho việc nghiên cứu về doanh nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh của họ.
Thật vậy, mỗi quyết định mua bán trên thị trường chỉ mất có ít giây, gồm chọn mã cổ phiếu, số lượng và giá, rồi chọn “mua/bán”, nhưng để có thể ra một quyết định nhanh chóng và chính xác, nhà đầu tư cần thực hiện một khối lượng công việc to lớn. Đừng chỉ mải mê đi tìm kiếm cơ hội đầu tư, mà hãy tìm kiếm các cơ hội để học tập và nâng cao kiến thức. Huyền thoại đầu tư Warren Buffett từng nói: “Hãy đầu tư vào bản thân và đầu tư vào bản thân là sự đầu tư tốt nhất. Vì suy cho cùng, con người làm ra tiền bạc, chứ tiền bạc không làm ra con người”.
Ngoài ra, việc nhà đầu tư theo dõi các khoản đầu tư của mình hằng ngày còn đem đến hệ lụy là họ rất dễ trở thành nhà đầu tư theo cảm xúc. Nên nhớ rằng tất cả các khoản mục đầu tư đều cần có thời gian để hiện thực hóa tiềm năng tăng trưởng của chúng. Vậy nên, tách mình khỏi đám đông, xem xét và đánh giá cẩn thận một doanh nghiệp và mua cổ phiếu đó, bất kể có nhiều người mua cùng mình hay không, rồi nắm giữ chúng trong suốt quá trình tăng trưởng, chúng ta mới có thể hy vọng tìm được quả ngọt.
Cuối cùng, đừng nên xem thị trường chứng khoán là một nơi chỉ dành cho các nhà môi giới, chuyên gia tài chính và những người giàu có. Nhà đầu tư nhỏ lẻ hoàn toàn có thể tìm được những thông tin cần thiết và có được kỹ năng như nhà đầu tư tài chính chuyên nghiệp, miễn là chịu khó học hỏi. Đọc và nghiên cứu tài liệu, báo cáo thường niên của doanh nghiệp và lắng nghe những vấn đề được nêu ra, chúng ta hoàn toàn có thể xác định được một cơ hội đầu tư tiềm năng.
