Các bạn đã bao giờ tự hỏi, thứ quả quen thuộc đến mức “nhàm chán” trên bàn ăn của chúng ta lại đang tạo nên một cuộc lật đổ ngoạn mục trên thị trường Nhật Bản chưa? Tưởng chừng như chỉ là một món ăn vặt đơn thuần, nhưng chuối Việt Nam đang âm thầm soán ngôi của người khổng lồ Philippines, và đây không chỉ là một câu chuyện về quả ngọt, mà còn là một bài học kinh tế cực kỳ thú vị.
Suốt nhiều thập kỷ, Philippines đã là “ông vua” chuối ở thị trường Nhật Bản. Nhưng chỉ trong vài năm gần đây, một cái tên mới đã xuất hiện và vươn lên mạnh mẽ: chuối Việt Nam. Không phải ngẫu nhiên mà chúng ta thấy thị phần của chuối Việt tăng đột biến, gấp 14 lần so với năm 2019, từ một con số gần như vô danh lên tới 3,2%. Đây là một cuộc đua mà Việt Nam đang thắng bằng cả “tâm” và “tầm”.
Vậy bí quyết ở đây là gì?
Thứ nhất, đó là câu chuyện về chất lượng và giá cả. Chúng ta đều biết người Nhật nổi tiếng khó tính. Họ yêu cầu cao về hình thức, độ tươi ngon và an toàn thực phẩm. Chuối Việt Nam đã đáp ứng được những tiêu chuẩn khắt khe đó, thậm chí còn được đánh giá là có hương vị đặc trưng, thơm ngon hơn. Quan trọng hơn, chuối Việt Nam đã sử dụng chiến lược lấy mẫu và định giá thấp hơn để thu hút người tiêu dùng, một chiến thuật thông minh để thâm nhập thị trường. Một mặt hàng chất lượng cao nhưng giá thành hợp lý luôn là một “liều thuốc” hấp dẫn đối với bất kỳ thị trường nào.
Thứ hai, đó là lợi thế của “người hàng xóm”. Vị trí địa lý gần gũi với Nhật Bản mang lại cho Việt Nam một ưu thế không thể chối cãi. Chi phí vận chuyển thấp hơn, thời gian vận chuyển nhanh hơn, giúp chuối đến tay người tiêu dùng Nhật Bản một cách tươi ngon nhất. Đây là một yếu tố mà các đối thủ từ xa như các nước Mỹ Latinh hay ngay cả Philippines cũng khó lòng sánh kịp.
Cuối cùng, đó là câu chuyện về “chính sách thông minh”. Việc Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại như CPTPP đã mở ra một “cánh cửa vàng”. Thuế nhập khẩu chuối vào Nhật Bản sẽ giảm dần và tiến tới 0% trong vài năm tới. Trong khi đó, chuối từ Philippines vẫn phải chịu mức thuế cao, tạo ra một rào cản lớn. Có thể thấy, đây là một nước cờ cực kỳ khôn ngoan, tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định để tạo ra sự khác biệt.
Tất nhiên, con đường phía trước không hoàn toàn bằng phẳng. Mặc dù đã có những thành công ban đầu, nhưng để duy trì tăng trưởng bền vững, ngành chuối Việt Nam cần giải quyết những bài toán khó hơn. Đó là đầu tư vào chuỗi cung ứng, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, giữ vững chất lượng và quan trọng nhất là duy trì nguồn cung ổn định quanh năm.
Tóm lại, câu chuyện chuối Việt Nam tại Nhật Bản là một ví dụ điển hình về việc tận dụng lợi thế và nắm bắt cơ hội một cách hiệu quả, nhưng đồng thời cũng là một lời nhắc nhở về sự cần thiết của một chiến lược dài hạn và bền vững để giữ vững vị thế trên một thị trường khó tính như Nhật Bản.
