Trong một động thái nhằm duyệt xét lại toàn bộ vấn đề lao động trẻ em, chính phủ Ấn Độ vừa đưa ra lệnh cấm sử dụng trẻ dưới 14 tuổi trong nhiều dự án thương mại, trong khi vẫn cho phép chúng được làm việc trong các xí nghiệp gia đình và trên đồng áng sau giờ học hoặc trong kỳ nghỉ hè. Việc làm này của New Delhi dựa trên bản tu chính của bộ Luật Lao động trẻ em năm 1986 xác định 64 ngành công nghiệp có tính nguy hiểm, trong đó việc sử dụng trẻ em được xem là vi phạm pháp luật. Cha mẹ hay người giám hộ của những trẻ này không bị phạt trong lần vi phạm đầu tiên, nhưng từ lần vi phạm thứ hai trở đi sẽ bị phạt mỗi lần 150 USD. Tuy nhiên, tu chính án cho phép trẻ em được lao động ở những lĩnh vực “không nguy hiểm”, trong công nghiệp giải trí (phim ảnh, quảng cáo và truyền hình), trong các sự kiện thể thao.
Quyết định mới của chính phủ Ấn Độ làm dấy lên những cuộc tranh luận sôi nổi trong lúc dư luận chung đòi hỏi cần cấm đoán triệt để mọi hình thức sử dụng trẻ em trong lao động. Ông Kailash Satyarthi, người từng đoạt giải Nobel và đang điều hành tổ chức phi lợi nhuận về quyền trẻ em Bachpan Bachao Andolan, kêu gọi cấm mọi hình thức lao động đối với trẻ em từ 14 tuổi trở xuống. Ông và những người cùng quan điểm sợ rằng quy định mới của chính phủ Ấn Độ sẽ đẩy hàng triệu trẻ em vô tội vào lao động cưỡng bức, tước đoạt của các em quyền được đi học và hưởng thụ một tuổi thơ bình thường. Đặc biệt với trẻ em nữ, tình trạng càng tệ hại hơn khi các em không được đi học và phải làm mọi việc trong nhà. Các chuyên gia về luật pháp thì sợ rằng quyết định của chính quyền New Delhi sẽ vi phạm tinh thần bản Công ước Liên Hiệp Quốc về quyền của trẻ em mà Ấn Độ đã ký và chuẩn y năm 1992. Một số nhà hoạt động xã hội cũng chủ trương không thể cho phép trẻ em lao động trong các lĩnh vực giải trí và thể thao vì điều này có thể đưa đến sự lạm dụng con cái của các bậc cha mẹ nhiều tham vọng. Tuy nhiên, chính phủ Ấn Độ lại quan niệm rằng quy định mới sẽ giúp các gia đình nghèo có thêm thu nhập, trang bị cho trẻ kỹ năng lao động cần thiết khi trưởng thành.
Theo một cuộc điều tra vào năm 2011, tại Ấn Độ có 4,35 triệu trẻ em đang lao động trong độ tuổi 5 đến 14 tuổi; cứ 100 công nhân làm việc toàn thời gian thì có một trẻ em dưới 14 tuổi và một phần ba trong số này dưới chín tuổi. Nền công nghiệp thuốc lá đáng chú ý nhất qua việc sử dụng cả những trẻ em bảy tuổi. Trong khi chính phủ thừa nhận số công nhân làm trong ngành công nghiệp thuốc lá là 4,4 triệu người thì các nhà hoạt động xã hội cho rằng con số này phải đến gần 10 triệu công nhân. Riêng các “xí nghiệp gia đình” với các hoạt động làm bao diêm, dệt thảm và mài đá quý cần rất nhiều lao động trẻ em thì lại đang diễn ra trong những điều kiện vi phạm quyền con người như trẻ làm không lương, không được cung cấp đủ thức ăn và không có cả nhà vệ sinh cho chúng. Vì thế hiện nay, vấn đề lao động trẻ em dưới 14 tuổi được chính quyền và nhiều thành phần công chúng Ấn Độ tiếp tục xem xét dưới nhiều khía cạnh hầu đưa ra những giải pháp phù hợp nhất.
Lê Cẩn tổng hợp (DNSGCT)
