Những dự báo về xu hướng ẩm thực thế giới trong năm 2018 được nhiều chuyên gia và các trang mạng về ẩm thực đưa ra căn cứ trên nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố rất quan trọng là những món ăn thức uống được ưa thích bởi số đông trong năm đã qua, đặc biệt là phải tốt cho sức khỏe cộng đồng. Sau đây là vài xu hướng chính.
Bốn chữ k: kim chi, kraut, kefir, kombucha
Được tờ nhật báo The Guardian (Anh) đưa ra, xu hướng này không gây ngạc nhiên bởi các loại thực phẩm lên men như kim chi, kafir, kraut và kombucha đã có mặt trong bữa ăn của nhiều gia đình từ nhiều năm nay, nhưng thời gian gần đây chúng được dự trữ trong các tủ lạnh nhanh chưa từng thấy, tương tự như những từ “tốt cho đường ruột” và “hệ vi khuẩn” được đưa vào các hệ ngôn ngữ trên thế giới. Trở thành xu hướng ẩm thực tất nhiên đồng nghĩa với hầu hết các loại thực phẩm lên men này sẽ được bán với giá tăng cao trong các cửa hàng, do vậy người tiêu dùng nên học cách làm chúng, bởi không quá khó.
Hãy bắt đầu với kim chi, một trong những món dưa muối truyền thống phổ biến nhất của người dân bán đảo Triều Tiên. Kim chi được làm bằng cách lên men các loại rau củ – chủ yếu là cải thảo, cải bắp và ớt, có mùi thơm nồng, vị chua cay. Ở bán đảo Triều Tiên, kim chi được dùng trong hầu hết các bữa ăn và còn được dùng làm nguyên liệu chế biến nhiều món ăn khác. Kraut (hay còn được gọi là sauerkraut ở Mỹ) là bắp cải muối chua kiểu Đức, được làm bằng bắp cải thái sợi nhỏ và lên men với các vi khuẩn axit lactic, tương tự như cách làm dưa chuột muối. Kraut thật ra có xuất xứ từ Trung Hoa nhưng đã trở thành một món ăn đặc thù của người Đức, rồi theo chân những di dân từ nước Đức vào Hoa Kỳ. Kraut không chỉ hiện diện trong bữa ăn của người Đức mà còn phổ biến ở các nước Trung Âu, Đông Âu. Kraut thường được ăn kèm với xúc xích hay món chân giò heo nướng cũng là đặc sản ẩm thực Đức.
Còn kefir là một loại sữa uống lên men có nguồn gốc từ dãy núi bắc Kavkaz (Nga) và đã được sử dụng hàng trăm năm nay. Kefir thường được làm từ sữa bò nhưng cũng có thể được làm bằng sữa dê, cừu, trâu…, hơi đặc giống như smoothie, có vị chua. Kefir rất giàu enzim với các vi khuẩn có lợi, giúp cân bằng hệ tiêu hóa đồng thời chứa nhiều chất dinh dưỡng và có khả năng trị liệu hơn so với sữa chua (yagourt). Kombucha là trà lên men, đã được sử dụng từ hàng ngàn năm nay ở Trung Quốc, sau đó phổ biến rộng rãi ở Nga, Ấn Độ và Nhật Bản rồi lan nhanh khắp thế giới. Được làm với trà xanh, trà đen hoặc bạch trà rồi cho lên men trong khoảng ít nhất một tuần với đường và sự cộng sinh giữa nấm, vi khuẩn và nấm men, đây là một thức uống hỗ trợ tốt cho tiêu hóa và hệ miễn dịch nhờ chứa các enzim, axit amin, chất chống oxy hóa và polyphenol.
Các loại nấm thực phẩm và nấm chức năng
Báo The Guardian từng viết: “Người Aztecs và người Ai Cập cổ đại đã tôn vinh nấm reishi hay nấm linh chi như là “nấm của sự bất tử”; loại nấm này đã được người Trung Hoa dùng để chữa bệnh từ hàng ngàn năm trước, còn theo một nghiên cứu ở Mỹ mới đây thì ăn bất kỳ năm tai nấm nào mỗi ngày có thể ngăn chặn được bệnh tim mạch, ung thư và chứng mất trí nhớ (tuổi già). Tuy nhiên người ta chưa biết đến rộng rãi, ít nhất là tại Anh, những đặc tính dược thảo của nấm: bản chất thực vật của chúng giúp cải thiện mạnh mẽ khả năng thích nghi với stress của cơ thể chúng ta”.
Ngoài các loại nấm thực phẩm ngày càng được ưa chuộng trong các bữa ăn hằng ngày, thế giới đang chứng kiến sự bùng nổ của các loại thực phẩm chức năng được làm từ nấm linh chi, nấm cục chaga – một loại nấm mọc trên cây bạch dương ở xứ lạnh như bắc Canada, bang Alaska (Mỹ), vùng Siberia (Nga) và đông trùng hạ thảo. Các loại nấm chức năng này được đưa vào trà, cà phê, thức uống đóng chai, smoothie ở nhiều nước. Chưa hết, chúng còn được dùng làm đẹp, chăm sóc cơ thể khi đưa vào các loại xà bông, dầu gội đầu…
Bữa ăn không thịt
Trang mạng Treehugger cổ xúy cho xu hướng ăn chay bởi không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn phù hợp với tiêu chuẩn đạo đức (không sát sinh theo Phật giáo) lại góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Xu hướng này đang dẫn tới sự nở rộ của các nhà hàng, quán ăn chay và các siêu thị thực phẩm chay. Bên cạnh thực phẩm nền của bữa ăn không thịt là đậu hũ, nay còn có tempeh cũng rất được ưa chuộng.
Tempeh món ăn truyền thống có xuất xứ từ đảo Java (Indonesia). Tempeh cung cấp chất đạm thay thế thịt, cá. Được làm với đậu nành cũng giống như đậu hũ nhưng tempeh dùng đậu nành nguyên hột nên giá trị dinh dưỡng cũng như khẩu vị khác hẳn đậu hũ, nhiều đạm, xơ cùng các sinh tố hơn. Đặc biệt, càng để lâu tempeh càng chắc thịt và càng đậm đà. Để thay thế thịt, còn có mì căn (được gọi là thịt bò giòn rụm), mít non, phô mai đông cứng và nhiều thứ rau củ.
Điểm tâm kiểu Nhật Bản
Theo dự báo của tạp chí ẩm thực Bon Appetite, bữa sáng kiểu Nhật sẽ được phổ biến rộng khắp vì là sự tổng hòa của nhiều kiểu ăn sáng khác nhau, từ ăn sáng với bánh kếp và xirô kiểu châu Âu, ăn sáng với trứng chiên và xúc xích kiểu Mỹ cho tới ăn sáng với bánh mì nướng và xốt quả bơ kiểu Mexico và nhiều cách điểm tâm khác.
Ông Andrew Knowlton, trợ lý biên tập của Bon Appetite cho biết ông thật hạnh phúc khi ăn bữa sáng kiểu Nhật mỗi ngày, với trứng chiên cùng mì sợi, kim chi, hành lá và nước tương. Cũng không thể thiếu một chén xúp miso, một đĩa salad và một miếng cá nướng: “Tất cả tạo cho bạn cảm giác hạnh phúc và sinh động”.
Hương hoa
Từ lâu rồi, những người làm vườn và các ngôi sao trong nghề bếp núc đã biết đến các loại hoa có thể ăn được, tuy nhiên cảm hứng ẩm thực từ hương hoa đang phát triển mạnh. Các đầu bếp không chỉ đưa hoa và cánh hoa vào các món ăn mà còn ngâm hoa vào các loại thức uống, cho cánh hoa khô vào các loại snack để lấy hương thơm ngọt ngào. Có các loại hoa được dùng như thảo mộc trong đồ uống như oải hương, hoa hồng. Trà làm từ cánh hoa atisô đỏ (hibiscus) có màu tuyệt đẹp, lại rất tốt cho sức khỏe. Nhiều loại cocktail và thức uống sủi bọt được pha chế với hoa cơm cháy (elderflower) có tác dụng tốt với bệnh nhân tiểu đường, huyết áp cao…
Tự trồng rau sạch cho bữa ăn hằng ngày
Xu hướng này lại được dự báo bởi siêu thị khổng lồ Loblaws ở Canada. Nhu cầu làm vườn rau tại gia đang tăng nhanh hơn bao giờ hết như những gì được chứng kiến từ vài thập niên trở lại đây. Một giàn cà chua trên ban công nhà, một vườn thảo mộc các loại xanh tươi hay những chậu cây trái chín đỏ không những đem đến các nguyên liệu cần thiết cho bữa ăn hằng ngày mà còn tạo nên một bức tranh thiên nhiên đẹp mắt. “Năm 2018 còn mang đến những tổ ong nuôi sau vườn, những mảnh vườn trong thùng đặt trên bậu cửa sổ và cả những chuồng gà đô thị”, Loblaws cho biết.
