Phiên giao dịch 27-11, chỉ số sàn HNX rơi về đáy cũ. Không tính đến giá trị giao dịch bằng phương thức thỏa thuận, giá trị khớp lệnh cũng rơi “đáy” khi thanh khoản chỉ hơn 53 tỉ đồng. Thanh khoản của HoSE chỉ còn 163 tỉ đồng. Tổng giá trị giao dịch của phiên này trên cả hai sàn là hơn 200 tỉ đồng, không bằng giá trị giao dịch của một blue-chip hoặc một cổ phiếu đầu cơ vào thời kỳ thị trường ở trạng thái bình thường. Không chỉ “cá biệt” trong một phiên, cả ba phiên giao dịch cuối tháng 11, giá trị khớp lệnh trên hai sàn đều ở mức trên 200 tỉ đồng/phiên. Trong mười phiên giao dịch liên tiếp, giá trị giao dịch ở mức dưới 400 tỉ đồng/phiên. Đối với nhà đầu tư, việc các chỉ số chính giảm điểm còn không đáng sợ bằng sự sụt giảm của thanh khoản.
Nhiều nguyên nhân khiến dòng tiền trở nên lạnh nhạt với chứng khoán. Nhà đầu tư cá nhân chưa thể vượt qua được tâm lý lo ngại khi tình hình kinh tế vĩ mô trong năm 2013 còn khá mờ mịt. Trong khi những nhà đầu tư lớn, nhà đầu tư tổ chức thì thừa sự kiên nhẫn cũng như thận trọng để chờ đợi cơ hội đầu tư rõ ràng hơn. Hai vấn đề lớn nhất của nền kinh tế là nợ xấu ngành ngân hàng và hàng tồn kho của doanh nghiệp vẫn chưa có giải pháp xử lý khả thi. Theo công bố mới nhất từ Bộ Kế hoạch – Đầu tư, hàng tồn kho tại thời điểm 1-11 đã tăng trở lại, từ mức 20,3% lên 20,9%. Biến động của chỉ số quản trị mua hàng PMI (thể hiện triển vọng hoạt động sản xuất) cho thấy điều kiện kinh doanh chưa ổn định, doanh nghiệp vẫn phải đối diện với nhiều thách thức trong thời gian tới. Tình hình sản xuất, kinh doanh của các công ty niêm yết còn nhiều khó khăn. Qua kết quả sản xuất, kinh doanh quý III đang được các doanh nghiệp niêm yết công bố, rất nhiều đơn vị đang đứng trước khả năng không hoàn thành kế hoạch. Số doanh nghiệp đang ở giai đoạn nguy hiểm, phải đóng cửa hoặc phá sản khá lớn, đặc biệt là khối các doanh nghiệp bất động sản và công ty chứng khoán.
Yếu tố tâm lý của nhà đầu tư cũng đang ở trong giai đoạn khủng hoảng sau khi trải qua những cú sốc bất ngờ bởi những thông tin liên quan đến các ngân hàng, doanh nghiệp lớn. Một nguyên nhân khác phải kể đến đó là tính minh bạch trên thị trường đang được củng cố, đây là điều tốt, nhưng trong thời điểm chưa thích hợp với việc đầu tư dài hạn thì sự ra đi của các “đội làm giá” đã khiến cho dòng tiền càng trở nên thiếu hụt. Thị trường đang trong giai đoạn cực kỳ khó khăn khi phần lớn nhà đầu tư chọn cách đứng ngoài thị trường để bảo toàn vốn cho dù giá cổ phiếu đã giảm sâu. Trên cả hai sàn giao dịch HoSE và HNX, luôn có hàng trăm mã cổ phiếu đóng băng, không có giao dịch. Tại các sàn giao dịch, không khí buồn tẻ khi nhà đầu tư ngày càng ít lên sàn. Thậm chí câu chuyện của những nhà đầu tư cũng không còn xoay quanh chủ đề chứng khoán như trước.
Tạo thêm sự “cộng hưởng” cho không khí ảm đạm của thị trường, giao dịch của nhà đầu tư ngoại cũng tụt giảm mạnh so với trước. Trong cả tháng 10, tổng khối lượng giao dịch của khối ngoại chỉ đạt xấp xỉ 250 tỉ đồng trên cả hai sàn. Con số này trong tháng 11 nhiều khả năng là còn thấp hơn. Mặc dù áp lực thoái vốn trong ngắn hạn với các quỹ đầu tư nước ngoài đã giảm nhưng việc huy động thêm vốn đầu tư trong thời điểm này rất khó. Trong khi chính sách tái cấu trúc nền kinh tế chưa được định hình rõ, thị trường chứng khoán Việt Nam khó trở thành lựa chọn, ngay cả khi dòng vốn trên thế giới đang tìm đến khu vực châu Á.
Sau tuần giao dịch cuối của tháng 11, Công ty cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVS) nhận xét, đợt điều chỉnh theo chiều hướng giằng co đi ngang này, đặc biệt đối với chỉ số HNX-Index, là một trong những nhịp sóng “thoải” kéo dài nhất trong lịch sử. Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng, trong tuần đầu tháng 12, VN-Index có thể tiếp tục mất điểm do xu hướng giảm hiện tại. Mức đáy 372 điểm hoặc xa hơn là 361 điểm sẽ trở thành các mức mục tiêu ngắn hạn của VN-Index. Lời khuyên mà ACBS gửi đến nhà đầu tư là tiếp tục duy trì tỷ lệ cổ phiếu thấp hoặc hạn chế tham gia thị trường.
Thanh khoản kém tiếp tục là diễn biến chủ đạo trong phiên giao dịch đầu tuần, ngày 3-12. Trong 324,4 tỉ đồng giá trị của 24,89 triệu cổ phiếu giao dịch phiên này có tới hơn 109,6 tỉ đồng giá trị giao dịch thỏa thuận (4,7 triệu cổ phiếu). Tuy nhiên, sự cầm cự của các cổ phiếu lớn, đặc biệt là VNM đã giúp VN-Index có được một phiên xanh điểm, VN-Index tăng lên 379,27 điểm. Một số cổ phiếu tăng trần nhưng không phải là những mã có thể tác động nhiều lên chỉ số. Xem ra sựảm đạm của thị trường vẫn sẽ tiếp tục là nỗi ám ảnh trong tháng 12.
Song Hà
