Có bao giờ ta tự hỏi, tự do đích thực của mỗi con người là điều gì? Và làm thế nào để con người có thể đạt được tự do? Krishnamurti đã dành phần lớn cuộc đời mình để đi tìm lời giải cho những câu trả lời này và chia sẻ nó rộng rãi tới cộng đồng.
Tựa đề cuốn sách – cũng là lời chia sẻ về tự do từ nhà triết học có ảnh hướng nhất thế kỷ XX – Jiddu Krishnamurti. Với Krishnamurti, trong quá khứ, tư tưởng của chúng ta là kết quả của nhiều nguồn thông tin: truyền thống, văn hóa, sách vở, tôn giáo, những chuẩn mực đạo đức.
Qua nhiều thế hệ, tiêu chuẩn hành vi đó trở thành như một phần truyền thống hoặc tôn giáo. Và những sai lệch, tri kiến cũ kỹ này trở thành tấm áo khoác mà ta khoác lên ngay từ khi bước vào cuộc đời.
Trong hiện tại, ta cũng bị ảnh hưởng bởi mối quan hệ cá nhân, quyền lực hay thậm chính là hình tượng ảo ảnh do chính chúng ta tự tạo dựng. Ta sở hữu một hình tượng mà chúng ta tưởng mình là hoặc nên là, mà chính hình tượng đó ngăn cho ta hiểu, ngăn cho ta nhìn vào cái ta là.
Vậy là ta rơi vào cạm bẫy mất tự do, ta sống với những điều được truyền đạt, bị dẫn dắt bởi thiên kiến, hoặc để hoàn cảnh và môi trường xung quanh áp đặt. Tâm hồn ta cạn cợt và trống rỗng, thiếu đi những điều mới mẻ do bản thân ta thực sự khám phá và cảm nhận.
Đối với Krishnamurti, ta cần phải nhận thức được mình đã mất đi tự do như thế nào. Và để đạt được tự do, ta không chỉ cần cải thiện khả năng nhận thức, nắm bắt nội dung, bản chất , tinh thần cởi mở, phóng thoáng để chú tâm vào những gì diễn ra trong cuộc sống mà ta còn phải có một sức khỏe tinh thần thật tốt.
Krishnamurti diễn giải: “Làm sao có một tâm trí tỉnh giác, tinh nhạy và sáng rõ có thể tồn tại trong một cơ thể chậm chạp, nặng nề? Để hoàn toàn trở nên tinh nhạy với tất cả những ẩn ý kỳ diệu của cuộc đời, đòi hỏi sự đồng điệu giữa tinh thần và thế xác.” Đến đây, bạn sẽ tự hỏi tại sao lại cần phải đọc một cuốn sách về tự do khi cuộc sống hiện tại của mình đã thoải mái và đầy đủ tiện nghi?
- Xem thêm: Sống trọn tuổi trẻ… và tuổi già
Tư tưởng của Krishnamurti thật sự mang tính đột phá khi ông chỉ ra: nếu nhân loại có thể có chung một tâm thức để đối diện với những thử thách, nhọc nhằn, sướng khổ cùng nhau, ta sẽ không tạo ra sự cô đơn, sợ hãi, hung hãn tiềm tàng … Hay có thể hiếu, nếu từng người một hiểu về tự do, hiểu về những “vách ngăn” của chính mình và của cộng đồng, dân tộc, quốc gia; ta có thể triệt tiêu những mầm mống gây ra những vẫn đề toàn cầu như chiến tranh, xung đột, phân biệt chủng tộc, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường.
Jiddu Krishnamurti hay J. Krishnamurti (1895–1986) là một tác giả và nhà diễn thuyết nổi tiếng về các vấn đề triết học và tinh thần. Các chủ đề bao gồm (nhưng không giới hạn): mục đích của thiền định, mối quan hệ giữa con người, và phương cách để tạo nên sự thay đổi xã hội tích cực trên phạm vi toàn cầu.
Ở tuổi 90, Krishnamuti vẫn dành thời gian của mình cho những buổi diễn thuyết tại Liên Hợp Quốc về chủ đề hòa bình và nhận thức. Ông vẫn tiếp tục diễn thuyết tại Ấn Độ chỉ một tháng trước khi mất vào năm 1986. Dù Krishnamurri đã mất hơn 30 năm, nhưng cuốn sách “Tự do vượt trên sự hiểu biết” vẫn có giá trị vượt thời gian.
