Kết quả kinh doanh của thị trường ôtô Việt Nam trong tháng đầu năm 2015 do Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) công bố có lẽ không gây nhiều ngạc nhiên bởi đây là khoảng thời gian còn nằm trọn trong thời điểm mua sắm trước Tết Âm lịch. Tuy nhiên, những con số đạt được vẫn tạo nên niềm lạc quan về một năm mới làm ăn phát đạt.
Con số 19.979 xe đã tiêu thụ được trong tháng 1 phần nào làm thỏa mãn giới kinh doanh, giống như màn khai pháo giòn giã đầu năm. Mặc dù có chút sụt giảm so với tháng trước đó nhưng so với tháng khởi đầu của năm 2014 thì có thể xem đây như là một tín hiệu rất đáng để lạc quan. Do giới tiêu dùng tập trung vào nhu cầu sắm xe chơi tết nên số xe con bán được tăng 3% đạt 13.679 chiếc, trong khi lượng xe tải giảm 10% so với tháng trước.
Sự sôi động trong tháng đầu năm có thể dễ dàng nhận thấy thông qua những bảng danh sách khách hàng khá dài chờ nhận xe trước tết, từ Vios, Altis của Toyota đến Morning và K3 của Kia hay Mazda3… Thậm chí có tin là không ít khách hàng sẵn sàng bỏ thêm một số tiền không nhỏ để nhận được xe sớm, vài ngày trước tết. Các mẫu xe gia đình, đa dụng SUV hay MPV đều có mức tăng trưởng 4% so với tháng trước với tổng số 3.650 chiếc và được dự đoán sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh hơn trong những tháng tiếp theo vì đây là dòng xe đang thuộc xu hướng lựa chọn của giới tiêu dùng. Dẫn đầu vẫn là cái tên quen thuộc Toyota Innova với 771 chiếc, mẫu Fortuner bị giảm đôi chút so với tháng trước nhưng vẫn có 674 chiếc được đưa đến tay khách hàng. Nếu Mazda CX-5 có sự bứt phá ngoạn mục, cụ thể là 507 chiếc có chủ mới, thì Ford Ecosport chỉ tăng nhẹ, đạt 395 xe, còn Honda CR-V lại bị sụt giảm: số xe tiêu thụ được là 390, thua kém nhiều so với con số 447 của tháng trước đó.
Sự tăng doanh số mạnh mẽ từ các thương hiệu như Kia, Mazda hay Hyundai trong tháng đầu năm đã giúp cho Thaco giành vị trí quán quân với 5.747 xe bán được, đạt chiếm giữ đến 35,4% thị phần. Toyota đứng ở vị trí kế tiếp với tổng số 4.262 xe, nắm 26,5% thị phần. Vị trí thứ 3 thuộc về Ford với 1.523 xe, chiếm 9,5% thị phần. Kế đó là Honda với 862 chiếc, chiếm 5,4% thị phần và GM với 558 chiếc, nắm 3,5% thị phần.
Trong tháng đầu năm, cả hai loại hình xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu đều giảm ít nhiều so với tháng 12-2014. Dòng xe nhập khẩu có sự sụt giảm đến 4% so với tháng trước, chỉ có 6.492 xe được tiêu thụ, trong khi 13.487 xe lắp ráp trong nước đã bán được, giảm 0,3%. Tuy nhiên, theo nhiều người dự đoán, 2015 sẽ tiếp tục là năm bùng nổ của dòng xe nhập khẩu khi đã có đà của năm 2014 (số lượng cũng như giá trị xe nhập khẩu tăng gấp đôi so với năm 2013) và thêm nhiều yếu tố hỗ trợ như lộ trình giảm thuế nhập khẩu, nhu cầu mua sắm các dòng xe nhập khẩu tăng do giới tiêu dùng không thỏa mãn với tình trạng kém đa dạng của các mẫu xe lắp ráp trong nước, trong khi các mẫu xe nhập khẩu khá hấp dẫn và phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng đổ bộ ngày một ồ ạt.
Thị trường ôtô Việt Nam trong hai năm gần đây đã thể hiện những sức tăng trưởng khá tốt: tăng 20% trong năm 2013 và tăng 40% trong năm 2014. Vì vậy, không có gì là quá viển vông nếu đặt kỳ vọng mức tăng trưởng trong năm 2015 sẽ cao hơn. Những yếu tố quan trọng giúp các nhà sản xuất – kinh doanh ôtô lạc quan chính là sự tăng trưởng ổn định của nền kinh tế và mục tiêu nâng GDP của cả nước cao hơn so với năm 2014 (đạt 6,2%), bên cạnh đó là cơ sở hạ tầng giao thông được cải thiện tích cực, chưa kể khuynh hướng giảm giá các loại nhiên liệu trên thị trường, sự năng động của thị trường ôtô, khả năng giảm lệ phí trước bạ tại các địa phương hay khuynh hướng giá xe có thể sẽ giảm dần nhằm tránh việc điều chỉnh giá đột ngột vào đầu năm 2016 khi thuế suất nhập khẩu 40% được vận dụng.
Dù có nhiều yếu tố thuận lợi đáng để kỳ vọng về thị trường ôtô Việt Nam năm 2015 nhưng đối với các nhà sản xuất hay phân phối xe hơi, vẫn còn nhiều lý do để thận trọng khi đưa ra những dự đoán tăng trưởng. Kể ra họ thận trọng cũng phải vì sự nâng hay hạ nhiệt của thị trường ôtô Việt Nam rất khó lường trước. Có lẽ cách ứng xử hợp lý nhất của họ là nỗ lực hết mình theo từng tháng, từng quý và bứt phá tăng tốc mạnh mẽ trong những tháng cuối năm.
Tuy chưa có mức dự báo chính thức về tăng trưởng dành cho năm 2015 của VAMA nhưng nhiều doanh nhân trong ngành tin rằng cả năm có thể tiêu thụ được 200.000 xe, tăng 20% so với năm 2014, đạt được mục tiêu mà các thành viên của hiệp hội này nhắm đến. Từ những con số khá hài lòng trong tháng đầu năm, hy vọng doanh số trong những tháng tiếp theo của thị trường ôtô sẽ tăng đều đặn, chứ không nóng lạnh bất thường như trước.
Hoa Khôi (DNSGCT)
