Đó thực sự là một thành tựu với một thị trường chứng khoán còn non trẻ như Việt Nam. Đặc biệt, năm 2015, tình hình thế giới có nhiều tác động, kinh tế còn trì trệ, nhiều thị trường chứng khoán của các nước mới nổi chao đảo do các quỹ đầu tư nước ngoài ồ ạt rút vốn, vậy nhưng thị trường chứng khoán nước ta vẫn duy trì được sự ổn định tương đối và đạt được tốc độ tăng trưởng khá so với các nước trong khu vực. Cụ thể, hết năm 2015, chỉ số VN-Index tăng 4,5%, dừng ở 579,03 điểm, HNX-Index giảm 3,6%, dừng ở 79,96 điểm, vốn hóa của toàn thị trường tăng 15% so với cuối năm 2014, đạt hơn 1.325 ngàn tỉ đồng (tương đương 34% GDP). Nếu tính cả trái phiếu thì quy mô toàn thị trường chứng khoán hiện lên tới 57% GDP, tỷ lệ này còn cao hơn một số nước có quy mô thị trường hơn xa nước ta như Trung Quốc (45%), Nga (40%)…
Trong năm 2015, mặc dù cũng chịu nhiều sức ép từ bên ngoài ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán nói riêng và kinh tế nói chung, hoạt động huy động vốn qua thị trường chứng khoán vẫn khá thành công, với tổng giá trị huy động đạt 283 ngàn tỉ đồng, đóng góp 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Trong đó, giá trị phát hành cổ phiếu và cổ phần hóa doanh nghiệp tăng 46%, huy động trái phiếu chính phủ cũng đạt kế hoạch đề ra. Trong điều kiện quy mô nền kinh tế còn thấp, thị trường chứng khoán mới hình thành và phát triển được hơn 15 năm, thì những thành quả đạt được như vậy là khá đáng kể. Riêng Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HSX) sau hơn 15 năm hoạt động đã có quy mô vốn hóa đạt gần 1,13 triệu tỉ đồng, tương ứng hơn 88% giá trị vốn hóa của toàn thị trường chứng khoán, với 307 cổ phiếu niêm yết, chưa kể chứng chỉ quỹ và trái phiếu. Thanh khoản trên HSX đạt trung bình 1.974 tỉ đồng/phiên.
Càng ngày, càng có nhiều doanh nghiệp đại chúng xem thị trường chứng khoán là nơi mà các cổ phiếu của mình cần niêm yết. Trong năm 2015, có 47 công ty niêm yết mới (so với 33 công ty hủy niêm yết), riêng sàn UpCom có gần 100 doanh nghiệp đăng ký giao dịch mới, gấp hai lần so với năm 2014, nâng tổng số lượng cổ phiếu giao dịch lên 243 mã, với tổng giá trị 47.574 tỉ đồng (tăng 97% so với năm 2014). Như vậy, tính đến hết năm 2015, trên hai sàn (HSX và HNX) đã có 682 cổ phiếu và chứng chỉ quỹ, với tổng giá trị niêm yết theo mệnh giá là 528 ngàn tỉ đồng, tăng 24% so với năm 2014. Bên cạnh đó là 571 mã trái phiếu với tổng giá trị niêm yết là 709 ngàn tỉ đồng, tăng 5% so với cuối năm 2014.
Một thị trường chứng khoán chỉ có thể đứng vững nếu được đông đảo nhà đầu tư tham gia giao dịch. Cổ phiếu được quay vòng nhanh, tính thanh khoản tăng cao, sẽ càng thu hút nhiều nhà đầu tư tham gia tìm kiếm cơ hội. Điều đó đã và đang diễn ra trên các sàn giao dịch chứng khoán nước ta, khi số lượng nhà đầu tư trong và ngoài nước mở tài khoản giao dịch ngày càng tăng cao. Đến cuối năm 2015, con số này đã là 1,5 triệu (tăng 105 ngàn tài khoản so với cuối năm 2014), trong đó tài khoản nhà đầu tư nước ngoài lên đến 17.644 (tăng 5,44% so với một năm trước). Trên thị trường còn có 43 công ty quản lý quỹ và 30 quỹ đầu tư chứng khoán đang hoạt động. Cung cấp dịch vụ mua bán chứng khoán và tư vấn đầu tư cho lượng đông đảo nhà đầu tư này là các công ty chứng khoán – vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và tái cấu trúc mạnh mẽ. Đến nay, số lượng công ty chứng khoán đang hoạt động là 81, giảm khoảng 23% so với trước, nhưng chất lượng dịch vụ ngày một tăng lên, nhằm đáp ứng những nhu cầu không ngừng tăng cao của nhà đầu tư.
Ngọc Khang (DNSGCT)
