Khác với xe số sàn (số tay), xe số tự động sẽ tự động chuyển số tương ứng với tốc độ xe, bởi vậy người lái không còn phải dùng chân côn như xe số sàn. Ở xe số tự động chỉ còn một chân ga và một chân phanh nằm gần nhau, ở phía chân phải của người lái. Một điều như là nguyên tắc đối với người lái xe số tự động là chỉ sử dụng chân phải để kiểm soát cả chân ga và chân phanh, có vậy mới không xảy ra trường hợp vừa đạp phanh vừa đạp ga. Tuy nhiên, điều đó lại dễ khiến người chưa quen xe số tự động bị nhầm lẫn và có thể gây ra tai nạn đáng tiếc.
Hầu hết xe hơi hiện nay sử dụng hộp số tự động
Được các kỹ sư của General Motors phát triển từ những năm 1930, loại xe sử dụng hộp số tự động đã có mặt trên thị trường hồi thập niên 1940. Đến thập niên 1950, hầu hết các mẫu xe được bán ra trên thị trường Mỹ đều có hai lựa chọn: hoặc hộp số sàn, hoặc hộp số tự động, trong đó khoảng 20% khách hàng lựa chọn hộp số tự động. Tại thị trường châu Á, hộp số tự động trở nên phổ biến từ thập niên 1990. Đến nay, hầu hết các xe hơi đời mới đều trang bị hộp số tự động. Những thương hiệu cao cấp như Mercedes, BMW, Audi, Lexus… đã không còn sử dụng hộp số sàn cho các dòng xe sang trọng của mình. Xu hướng này cho thấy tính ưu việt của hộp số tự động trong ngành công nghiệp ôtô hiện đại cũng như đối với người tiêu dùng. Vậy những gì được gọi là ưu việt?
Hộp số tự động trên chiếc Mercedes SL, chế độ P chỉ là một nút bấm
Hộp số truyền động của ôtô có hai loại chính là có cấp (AMT và AT, trong đó loại AT hiện được sử dụng rộng rãi nhất) và vô cấp CVT (truyền động bằng dây đai kim loại). Về mặt nguyên tắc, nếu lái xe ở chế độ D (tự động), hộp số tự động sẽ tự động chuyển số tương ứng với tốc độ xe. Ở xe sử dụng hộp số sàn, người lái phải chủ động thay đổi số theo sự cảm nhận tốc độ và kết hợp chân côn cùng với chuyển số bằng tay. Như vậy, lái xe số tự động có thao tác giản tiện hơn, cũng giống như đi xe máy tay ga so với xe máy số. Khi xe chạy trong thành phố thường liên tục phải thay đổi tốc độ thì lái xe số tự động rõ ràng nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Chưa kể là với những người mới lái xe, hộp số tự động giúp cho việc chuyển số nhẹ nhàng, êm ái (số cấp trong hộp số tự động càng cao thì khi chuyển số càng mượt mà), không bị “giật cục” như số sàn và cũng không bao giờ bị rơi vào tình trạng tắt máy đột ngột như xe số sàn. Xe số tự động còn có ưu thế đặc biệt khi leo dốc hay vượt mố cầu vì xe không bị tắt máy đột ngột (ở xe sử dụng hộp số sàn, nếu chân côn và chân ga không phối hợp nhịp nhàng thì xe bị khựng lại). Ở nhiều mẫu xe đời mới hiện nay, ngoài hộp số tự động còn có thêm tính năng hỗ trợ leo dốc rất tiện lợi và an toàn cho người lái. Trường hợp xe bị dừng lại giữa dốc thì không bị tuột dốc ngay, vẫn có khoảng vài giây đủ để người lái chuyển từ chân phanh sang chân ga. Nếu lái xe số sàn, để chống tuột dốc trong trường hợp này, chỉ có cách kết hợp phanh tay, chân côn và chân ga, nhưng đó là kỹ thuật khá phức tạp, những người chưa có nhiều kinh nghiệm lái xe khó vận dụng thành thạo được.
Thích nghi với mọi loại đường sá, điều khiển dễ dàng, an toàn thoải mái, tải trọng động nhỏ, tuổi thọ chi tiết cao… là những ưu thế nổi trội của xe lắp hộp số tự động, giúp nó ngày càng trở nên thông dụng, đặc biệt là phù hợp với phụ nữ. Tuy nhiên…
