Không phải là một nhà đầu tư chuyên nghiệp, cũng không làm việc tại Phố Wall, Phil Town chỉ là một hướng dẫn viên du lịch trên sông, sở hữu tấm bằng tốt nghiệp trung học loại trung bình và phải thi đến bốn lần mới đỗ vào Trường Đại học California, chuyên ngành triết học. Nhưng với chỉ một quy tắc đầu tư duy nhất, “Quy tắc số 1: đừng để mất tiền” – quy tắc đầu tư của tỉ phú Warren Buffett, trong vòng năm năm (1980-1985), Phil đã kiếm được 1 triệu USD từ 1.000 USD đầu tư ban đầu. Dưới đây là cách Phil Town áp dụng “quy tắc số 1” để tạo ra nền tảng tài chính vững chắc cho mình:
1. Rủi ro lớn không có nghĩa là thảm họa lớn
Cơ hội luôn đi kèm với rủi ro. Dưới góc nhìn của Phil Town và tỉ phú Elon Musk (sở hữu khối tài sản ước tính 12,7 tỉ USD, người rất thành công với những công ty startup), rủi ro lớn chẳng qua chỉ là những thách thức lớn, chỉ khi kẻ chinh phục có quá ít kinh nghiệm và năng lực, thì rủi ro mới biến thành thảm họa.
Theo Phil, việc tìm kiếm sự tự do về mặt tài chính của mỗi chúng ta cũng giống như một cuộc đua, vấn đề đi nhanh sở dĩ bị gọi là rủi ro vì hầu hết những “tay bình luận” không biết cách điều khiển tốc độ của chiếc xe. Khi vận tốc xe là 200km/g, nếu tài xế là một tay đua từng vô địch Grands Prix thì đó chỉ là một thử thách, nhưng nếu tài xế chỉ vừa có bằng lái thì nguy cơ xảy ra tai nạn là rất cao.
“Quy tắc số 1: đừng để mất tiền”, cũng tương tự như chiếc nón bảo hiểm, nó nhắc nhở chúng ta rằng “bạn đang làm gì, hãy làm cho cẩn thận”. Khi một cổ phiếu tụt xuống mức giá thấp, việc bạn mua vào, bán ra hay nắm giữ không quan trọng, quan trọng là bạn có hiểu mình đang làm gì hay không. Bởi khi cổ phiếu đang lao dốc, vẫn có những nhà đầu tư dự đoán được biên độ giá và có cách “bắt đáy” cổ phiếu này, giúp họ có được lợi nhuận từ việc mua vào rồi sau đó bán ra, trong khi phần lớn mọi người chỉ lo việc bán ra hoặc nắm giữ mà chẳng dựa trên một cơ sở nào hợp lý.
2. Cẩn trọng với các quỹ đầu tư, các chuyên gia tài chính
Warren Buffett từng nhận xét về các quỹ đầu tư và những chuyên gia tài chính như sau: “Không giống như những chuyên gia ở các lĩnh vực khác, ví dụ như nha sĩ, sẽ đem lại lợi ích rõ ràng cho khách hàng khi tới phòng khám, bạn sẽ không thu được gì khi trao tiền của mình vào tay những chuyên gia quản lý tiền tệ”.
Quan điểm của Phil Town là đừng quá tin vào những chuyên gia tài chính, bởi họ chỉ cố làm mọi việc trở nên rắc rối và phức tạp. Họ đang lý giải phép toán “1 + 1 = 2” trong khi Phil cần tìm cách áp dụng nó như thế nào cho hiệu quả.
Phil cũng chỉ trích những nhà đầu tư tài chính thường thu về hàng triệu USD mỗi năm trên toàn thế giới, chỉ bởi vì những khoản phí dịch vụ, phí hoa hồng và niềm tin họ gieo rắc vào bạn, rằng bạn không thể đầu tư, rằng bạn không thể chiến thắng thị trường…
Hãy nhớ lại “Quy tắc số 1: đừng để mất tiền”. Hãy chỉ giao tiền vào tay người mà bạn tin tưởng nhất quản lý, nếu đó là bạn, thì bạn nên tự đầu tư, còn nếu đó là những chuyên gia và những quỹ đầu tư, thì bạn nên giao cho họ.
3. Bạn không thể thắng được thị trường
Quy tắc đầu tư cho rằng bạn không thể thắng được thị trường lần đầu tiên xuất hiện là do giáo sư Burton Malkiel, thuộc Trường Đại học Princeton đưa ra vào những năm 1970. Giáo sư Burton lập luận rằng, các thị trường nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng, là thị trường hiệu quả, nghĩa là những thị trường này định giá hàng hóa theo giá trị của chúng. Tại thị trường hiệu quả, những thăng trầm của thị trường được tạo ra bởi các nhà đầu tư duy lý, những người từng giây từng phút phản ứng lại trước các sự kiện ảnh hưởng đến việc đầu tư của họ. Cũng tại thị trường hiệu quả, mọi thông tin về công ty đều được phản ánh ngay lập tức trên giá của nó, hay giá cổ phiếu tại mọi thời điểm đều ngang bằng giá trị công ty.
Rõ ràng, lập luận này khá lý thuyết và không đúng hoàn toàn trong thực tế. Vậy mà cho tới nay, hàng trăm nhà đầu tư khắp thế giới thay vì kiểm chứng việc đúng hay sai của lý thuyết, lại chọn cách “tin” rồi sau đó tìm kiếm kênh đầu tư khác, hoặc giao tiền của mình cho những quỹ đầu tư như Phil Town đã đề cập ở trên.
Quy tắc số 1 ở đây, “đừng để mất tiền” nhắc bạn phải hiểu kỹ trước khi quyết định tin bất cứ một quy tắc nào có ảnh hưởng đến túi tiền của bạn. Warren Buffett từng châm biếm, ông hy vọng các trường kinh doanh, trường tài chính sẽ tiếp tục đào tạo ra những nhà quản lý tài chính, chuyên gia phân tích tin vào việc không ai có thể thắng được thị trường, tin vào lý thuyết thị trường hiệu quả, để Warren có thể mua được những cổ phiếu mà do thiếu thông tin, thiếu nghiên cứu và đánh giá đúng, chính những nhà quản lý tài chính này bán ra với giá thấp. Sau đó Warren chỉ việc mua và chờ bán lại cho chính những nhà quản lý tài chính này với giá cao hơn.
Tuấn Thành (DNSGCT)
