Hôm rồi đi thực tế ở Tri Tôn (An Giang), xe đang chạy trên đường bỗng cô bạn kêu lên: “Ô môi kìa!”. Ngừng xe lại, đúng là ô môi thiệt. Vui như gặp lại người bạn cũ bấy lâu xa cách.
Dưới ánh nắng gay gắt, chói chang mùa hè, cây ô môi đứng bên hông nhà, xòe tán rộng, hoa nở rực hồng cả một vùng. Lại thêm những trái dài thòng xuống, đen đủi như một sự đối chọi lạ lùng giữa vẻ mềm mại, duyên dáng của những cánh hoa rung rinh trong gió và cái thô ráp cứng đơ của những trái ô môi dài sọc nặng oằn chĩa từ trên cành xuống đất.
Dựng xe bên đường, bước gần lại để bấm mấy pô hình mới thấy cây ô môi này đã già cỗi lắm rồi. Cành lá xum xuê, gốc phân nhánh um tùm, hoa trái đều hoành tráng cả. Chợt nhớ mấy câu thơ thiếu nhi ngây ngô ngày nào khi mình mới tập tễnh viết lách “Ông trời nổi lửa nấu cơm/ Nên trời nóng bức/Làm rực hồng cả cành ô môi bên đường…
Không hiểu sao cái vị ngọt nồng cay cay lại trở về, tứa ra trong miệng cùng hình ảnh những hột ô môi vàng bóng, chính giữa có một lằn sọc màu nâu mảnh như sợi chỉ. Những hột ô môi chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay út thôi mà quý báu biết mấy đối với bọn trẻ ngày ấy. Bởi để có một vốc hột để chơi búng ô môi với nhau, đứa nào đứa nấy cũng phải ăn lấy ăn để cả chục khúc ô môi, mỗi khúc chừng hai gang tay tương ứng với cả trái ô môi dài ngoằng.
Ở khu nhà tôi ở ngày xưa, chỉ cần bước qua con lộ là tha hồ mua mọi thứ từ cóc, ổi, mía đến những đặc sản của từng mùa. Ô môi dĩ nhiên là món “độc” của mùa hè, lúc bọn trẻ thích nhất vì được nghỉ hè, được vui chơi thỏa thích.Vậy là bao nhiêu tiền dồn vào mua từng khúc ô môi chị bán hàng tên Liếp chất đầy trên kệ gỗ. Cứ nhìn bàn tay chị róc ô môi mà mê, từng nhát dao bén ngót róc vào hai bên sống khúc ô môi, mảnh vụn của lớp vỏ đen cứng rơi lả tả xuống đất.
Nhưng đã hết đâu! Khi lớp ruột lộ dần ra với mấy khoanh mỏng, tròn tròn đen đen trên dính những hột màu nâu vàng, chị Liếp lấy tay đẩy tới, đẩy lui vài cái trên sống để các khoanh ruột ấy lung lay như sắp rời ra cho chúng tôi có thể bóc từng khoanh cho vào miệng nhai rau ráu rồi nhả hột ra. Trái ô môi ăn không ngon lành gì, ngoài vị ngọt còn vị cay cay chát chát, ăn vào miệng mồm đen thui thấy ghê, vậy mà đứa nào cũng ráng ăn, ăn riết thành ghiền, giống như cái trò búng ô môi vậy.
Mấy hột ô môi đem rửa sạch rồi hùn lại mỗi bàn mười hột, hai chục hột chơi búng. Đứa nào búng giỏi sẽ ăn được nhiều hột cất như của báu vào hộp để dành, siêng nữa thì ngâm nước mấy ngày cho nở rồi lột lớp vỏ trắng trong bên ngoài nấu chè ăn, tốn công một chút nhưng ngon tuyệt. Đứa nào thua hết lại tiếp tục để tiền mua ô môi ăn tiếp.Vào mùa ô môi, đúng là nhìn môi miệng của mấy đứa nhỏ là biết liền. Đen thui, đen thủi thấy mà ghê!
Ôi, cái thú vui tuổi thơ sao nồng nàn như mới hôm qua. Nhưng tôi biết đã lâu lắm rồi. Những hàng quán bên đường không còn bán ô môi nữa, các bé gái giờ cũng chẳng bao giờ chơi búng ô môi hay búng hột me gì nữa. Đã có những trò chơi khác, vui thú hơn, sinh động hơn trên máy tính, trên mạng trong căn phòng thoáng mát, đẹp đẽ chứ chẳng cần ngồi bệt trên sàn nhà, theo dõi từng cái búng tay, từng hột ô môi nhỏ xíu bay qua bay lại mà hồi hộp, phập phồng nữa.
Cả cây ô môi cũng dần dần biến mất, có lẽ vì không có giá trị kinh tế, mà trái ô môi phải cả năm trời mới chín, lại thêm những con sâu ô môi rất dễ sợ, loại sâu róm xù xì cứ đong đưa trên cành, bắn trúng ai là sưng vù, đau suốt mấy ngày… Vậy mới biết ô môi nở hoa rất đẹp, hồng rực cả một góc trời nhưng lũ trẻ quanh quẩn dưới gốc cây thì ngán lắm.Nhà nào có cây ô môi trước sân thì bọn trẻ cũng chỉ dám đứng xa xa nhìn thôi.Mà ngày trước cây ô môi cũng đã không được trồng nhiều cho lắm rồi.Bởi thế cô bạn tôi reo mừng khi thấy lại loài cây một thuở này cũng phải thôi.
Giống như hoa phượng vĩ cháy bùng trong lửa hạ, bông ô môi ngày xưa cũng là một tín hiệu của mùa hè tuy không phổ biến như những chùm phượng đỏ trên sân trường. Nếu hoa phượng khiến người ta ngây ngất ở màu sắc rực rỡ, hình thể duyên dáng thì từng chùm ô môi nhỏ nhắn xen lẫn với cành nhánh thanh mảnh, lá nhỏ dài như lá me gợi lên hình ảnh những quả chuông phớt hồng thật dễ thương, bất chấp những con sâu róm đong đưa như những cánh lá khô theo gió. Có điều bông ô môi đẹp đẽ dễ thương vậy nhưng những trái dài ngoằng đen đúa của nó mới thô kệch, xấu xí làm sao! Cứ giống như những cánh tay khẳng khiu, gân guốc buông xuống từ trên cao khiến ta càng ngắm nhìn càng thấy vẻ thô kệch chứ không nhỏ gọn như mấy trái phượng vĩ.
Ôi, cây ô môi bắt gặp bất ngờ bên vệ đường sáng nay sao cứ khiến ta xao xuyến, bâng khuâng những kỷ niệm trong trẻo, hồn nhiên là vậy. Lâu lắm rồi hình ảnh cây ô môi ở quê nhà chỉ còn trong ký ức.Một ký ức đầy tiếng cười giòn, đầy niềm vui tuổi thơ với những hột ô môi búng lách tách trên nền nhà. Cả cái mùi vị ngọt ngọt, chát chát của những lát ô môi được nhai trong miệng nữa… Vậy nên xe chạy khuất rồi mà trong mắt tôi những chùm ô môi rực hồng, những trái ô môi đen đủi như những ngón tay dài lúc lỉu trên cành vẫn rung rinh, rung rinh trong lửa hạ…
