Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý I-2015 của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam vừa được Vụ Dự báo, thống kê thuộc Ngân hàng Nhà nước công bố, thanh khoản của hệ thống ngân hàng ngày càng được cải thiện, nợ xấu dần được kiểm soát, đồng thời hoạt động huy động vốn và cho vay tiếp tục tăng so với năm 2014.
Việc lãi suất tiền gửi tiết kiệm liên tục giảm trong năm qua, trong đó có hai lần điều chỉnh trần lãi suất huy động các kỳ hạn ngắn dưới sáu tháng của Ngân hàng Nhà nước và hiện dừng ở mức khá thấp 4 – 5%/tháng trên lý thuyết sẽ khiến cho việc huy động vốn của các ngân hàng gặp nhiều khó khăn. Đó là do dòng tiền nhàn rỗi từ khu vực dân cư có thể rời bỏ ngân hàng để tìm đến những kênh đầu tư khác đem lại lợi tức cao hơn như chứng khoán, bất động sản… Tuy nhiên, trên thực tế, đem tiền gửi vào hệ thống ngân hàng vẫn được nhiều người lựa chọn, do là một kênh đầu tư an toàn và hiệu quả trong bối cảnh lạm phát thấp còn các kênh đầu tư khác vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chính vì vậy, các tổ chức tín dụng lạc quan trong việc nhận định rằng sẽ hoàn thành chỉ tiêu huy động vốn trong năm nay. Cụ thể, các tổ chức tín dụng tin rằng nguồn vốn huy động từ nền kinh tế sẽ tiếp tục tăng trong quý I và cả năm 2015. Trong đó, tiền gửi bằng tiền đồng tăng cao hơn so với tiền gửi ngoại tệ và tiền gửi kỳ hạn trên 12 tháng được kỳ vọng tăng cao hơn so với những kỳ hạn khác, do người gửi chọn kỳ hạn này để được hưởng mức lãi suất cao. Điều này đồng nghĩa với khả năng huy động vốn và cơ cấu nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng sẽ ngày càng ổn định và hợp lý, dù mặt bằng lãi suất trên thị trường hiện đã giảm 1,5 – 2%/năm so với một năm trước.
Huy động vốn và sử dụng đồng vốn huy động được là hai vấn đề liên quan mật thiết với nhau. Huy động tăng chậm hơn cho vay, ngân hàng thiếu hụt thanh khoản. Cho vay tăng tốc kém huy động, ngân hàng thừa tiền.Mấy năm gần đây, đặc biệt là năm 2014, tình trạng thừa tiền diễn ra ở hầu hết các ngân hàng lớn. Vậy nên, một khoản tiền huy động không nhỏ đã được các ngân hàng dành để mua trái phiếu chính phủ, vì đồng vốn không cho vay được, tín dụng không tăng trưởng hoặc tăng trưởng âm. Số liệu từ cơ quan chức năng cho thấy trong năm qua, 86% số trái phiếu chính phủ đã vào tay các tổ chức tín dụng. Báo cáo kết quả kinh doanh năm qua của nhiều ngân hàng được công bố mới đây cho thấy lợi nhuận từ trái phiếu chiếm phần không nhỏ trong tổng lợi nhuận của các tổ chức tín dụng, có ngân hàng con số này lên tới 30%. Con số này không đem lại một tín hiệu tích cực, bởi đồng tiền do ngân hàng huy động được cần nhanh chóng chảy vào khu vực tư nhân để sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, giúp tăng trưởng kinh tế. Dư nợ tín dụng phải tăng tương ứng với tốc độ tăng của huy động vốn giúp cho đồng tiền lưu chuyển một cách hợp lý.
Thế nhưng năm nay, hầu hết các tổ chức tín dụng đang có nhận định lạc quan về nhu cầu của khách hàng trong việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng và đặc biệt là vay vốn. Chính vì vậy, họ mạnh dạn dự báo rằng dư nợ tín dụng sẽ tiếp tục tăng cao trong quý I và cả năm 2015, cụ thể sẽ tăng khoảng 3,5% trong quý I và tăng 14,57% tính đến thời điểm cuối năm 2015, tức là đúng trong khoảng mục tiêu mà Ngân hàng Nhà nước đặt ra. Nếu những dự cảm tích cực này là đúng, cùng với việc sáp nhập ngân hàng đang được khẩn trương tiến hành, có lẽ hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng trong năm nay sẽ thực sự khởi sắc.
Minh Hằng (DNSGCT)
