Khi nói về các động vật bay, chúng ta hình dung ngay các loài chim, côn trùng hoặc dơi trong tâm trí. Tuy nhiên, một số sinh vật khác đã tiến hóa theo thời gian và cũng đạt được khả năng bay.
Trên thực tế, vương quốc động vật có một số thành viên ít được biết đến khác có thể di chuyển trên không trung và được đánh giá là có khả năng bay lượn. Chúng có thể không thành công như chim hoặc côn trùng khi bay liên tục, nhưng những loài động vật này đã phát triển các hệ thống độc đáo để giúp chúng có thể bay trên không, ngay cả khi có thể chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
Ở đây, chúng ta sẽ nói về một số loài động vật đã tìm ra cách để lướt đi, nhảy dù hoặc bay trên không trung. Chúng thực sự là những sinh vật bay không ngờ trong tự nhiên mà có thể bạn chưa biết.
Cá chuồn (Exocoetidae)
Bản thân cái tên ‘Cá bay’ nghe có vẻ lạ lùng, đúng không? Rốt cuộc, làm sao một con cá có thể bay được? Nhưng bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng có hơn 60 loài cá chuồn trong họ Exocoetidae. Những sinh vật biển đáng kinh ngạc này đã tiến hóa để phát triển những chiếc vây dài giống như cánh giúp chúng có thể nhảy ra khỏi mặt nước và bay trên không trung. Khả năng ‘bay’ giúp chúng trốn tránh những kẻ săn mồi dưới nước và có những lúc, loài cá này có thể nhảy cao tới hàng chục mét.
Thật đáng kinh ngạc, một số loài cá bay đã cho thấy khả năng bay ít nhất 45 giây và vượt xa đến 200 mét. Những sinh vật này chủ yếu được tìm thấy ở Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, có thể tồn tại ở các vùng khí hậu nhiệt đới và ôn đới.
Ếch bay (Rhacophorus nigropalmatus)
Còn được gọi là ếch bay Wallace, ếch nhảy dù hoặc ếch bay sông Abah, những động vật lưỡng cư này có các ngón chân dài có màng và một vạt da giữa các chi cho phép chúng nhảy dù hoặc bay lướt xuống từ các ngọn cây. Trên thực tế, nhiều con trong số đó có thể thực hiện một số thao tác trên không thật tuyệt vời. Các nhà khoa học nói rằng những con ếch phát triển khả năng này là do chúng có các màng ngón chân mở rộng. Các màng này hoạt động như một chiếc dù hoặc chiếc cánh khi ếch bay dang rộng các chi sau khi nhảy.
Ếch bay được tìm thấy trong các khu rừng rậm nhiệt đới ở Malaysia và Borneo, chủ yếu thích sống trong các tán rừng. Tuy nhiên, chúng đi xuống mặt đất để giao phối và đẻ trứng. Khi cảm thấy bị đe dọa hoặc đang tìm kiếm con mồi, ếch nhảy từ cành này sang cành khác và mở rộng 4 bàn chân có màng.
Colugos (Cynocephalus volans)
Còn được gọi là vượn cáo bay, những sinh vật nhỏ, nhiều lông sống trên cây này về mặt kỹ thuật không thể bay được và không hẳn là loài vượn cáo. Tuy nhiên, những con vật bất thường này có thể lướt đi một khoảng cách đáng kinh ngạc giữa các cây. Colugos có một lớp màng phủ lông độc đáo gọi là patagium, kéo dài từ mặt con vật đến đầu các móng vuốt và đuôi của nó. Lớp màng này giúp sinh vật có thể lướt xa tới 61 mét giữa các cây. Bàn chân có màng của chúng cũng giúp chúng lướt tốt hơn trong khi các móng vuốt khỏe mạnh của chúng hỗ trợ cho việc bám chặt vào các thân cây.
Colugos thuộc giống Cynocephalus và có nguồn gốc từ Đông Nam Á cũng như ở một số quần đảo Philippines. Những loài động vật có vú này có thể bay lên một cách sinh động trong rừng và trông thật đẹp mắt khi bay. Tuy nhiên trên mặt đất, chúng giống một con vượn cáo thông thường hoặc một con sóc lớn.
Tắc kè bay (Ptychozoon)
Tắc kè bay là một nhóm các thằn lằn bay trong chi Gekko. Còn được gọi là thằn lằn Draco, loài bò sát có xương sống này sống trong các khu rừng ẩm ướt ở Đông Nam Á và trở thành thú cưng khá phổ biến cho trẻ em vì bản tính nhút nhát của chúng. Giống như Colugos, những con thằn lằn này cũng có một lớp màng patagium cho phép chúng nhảy dù từ các cành cây. Những con thằn lằn dang rộng xương sườn của chúng ra giống như đôi cánh, tạo cho chúng vẻ ngoài như đang bay trong không trung. Ngoài ra, chúng có lớp da biến đổi để ngụy trang chúng trên cây và giúp tắc kè pha trộn với môi trường sống của chúng.
Tắc kè bay thường dài khoảng 10cm đến 20cm tính từ lưỡi đến đầu phần đuôi và có các vạt da nổi rõ dọc theo hai bên thân, đuôi và bàn chân của chúng. Một số thành viên của những con thằn lằn này được ghi nhận đã thực hiện các chuyến bay xa tới 60 mét mà không giảm mấy độ cao.
Sóc bay (Pteromyini)
Chúng là những siêu anh hùng của thế giới loài sóc và thường được nhìn thấy bay sà xuống qua các ngọn cây dưới ánh trăng. Sóc bay lướt từ cây này sang cây khác với sự trợ giúp của màng patagium nằm giữa mỗi chi trước và chi sau của loài gặm nhấm nhỏ. Chúng thuộc phân họ Sciurinae bao gồm hàng chục loài có nguồn gốc từ Bắc Mỹ và Âu Á.
Khi “bay” hoặc lướt qua không trung, sóc bay trông giống như một con vật bí ẩn với một chiếc diều hoặc chiếc dù trên lưng nó. Điều thú vị là những con sóc này lướt đi bằng cách di chuyển cổ tay và điều chỉnh độ căng của da. Thậm chí chúng còn sử dụng đuôi của mình như một bộ phận hãm tốc độ.
Điều đáng tiếc là những chiếc màng dù lượn gấp khúc của sóc, khiến sóc bay không thể nhanh nhẹn trên đôi chân của nó như những con sóc khác. Tuy nhiên, chúng biết cách tàng hình và lén lút, có thể dễ dàng ẩn nấp trong tầm nhìn. Ngoài ra, khả năng trên không của chúng giúp chúng trốn tránh những đối tượng săn mồi, bao gồm cả rắn.
Mực bay (Todarodes pacificus)
Tự cái tên “Mực bay” dường như là tên tựa của một bộ phim quái vật nào đó. Tuy nhiên, những sinh vật biển này thực sự tồn tại. Những con mực này thường bay trên sóng dưới sự bao phủ của bóng tối. Đó là lý do mà chúng dường như không bị ngư dân phát hiện. Trong khi các tài liệu khoa học về mực bay đã có từ cuối thế kỷ 19, vẫn còn rất ít các thông tin được biết về những sinh vật bí ẩn này.
Những gì chúng ta biết là loài mực bay sử dụng một hệ thống sức đẩy phản lực để tự bay trên không. Để sử dụng hệ thống này, chúng phun nước ra khỏi khoang cơ thể để bay lên trên mặt nước. Tuy nhiên, không giống như các động vật bay khác, một con mực bay chỉ có thể bay lên trong vòng vài giây. Điều thú vị ở chỗ bay giúp mực di chuyển tiết kiệm năng lượng hơn so với bơi. Những con mực này có cơ bắp chắc khỏe giúp nó phóng lên khỏi bề mặt nước tương đối dễ dàng hơn. Một con mực bay trưởng thành có thể phóng lên cao 6m so với bề mặt, trước khi lướt xuống.
Một số chuyên gia cũng tin rằng một số loài mực bay có thể thường xuyên bay vào ban đêm trong quá trình di cư để ẩn mình hiệu quả hơn so với bơi.
Rắn bay (Chrysopelea)
Hình ảnh một con rắn bay trên không có vẻ giống như một thứ gì đó bước ra khỏi một bộ phim kinh dị. Tuy nhiên, trong những khu rừng rậm ở Nam Á và Đông Nam Á, những sinh vật hấp dẫn này đã trở thành hiện thực. Ngày nay có 5 loài rắn bay được công nhận tìm thấy từ miền Tây Ấn Độ đến quần đảo Indonesia. Những con rắn này chủ yếu thích ở trong những tán cây và ít khi xuống vùng nền rừng.
Mặc dù rắn bay thực sự không thể đạt được độ cao, nhưng nó lướt đi từ trên các ngọn cây bằng cách ép dẹt cơ thể phía ngoài để tăng tối đa diện tích bề mặt. Chúng sử dụng tốc độ rơi tự do của mình và lắc lư từ bên này sang bên kia để nắm bắt không khí, tạo ra lực nâng, và di chuyển theo hướng mong muốn. Các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác vì sao những con rắn lại bay. Nhưng nhiều người cho rằng chúng làm như vậy để thoát khỏi những kẻ săn mồi và để săn con mồi. Rắn bay cũng được xem là ‘sinh vật bay’ tốt hơn sóc bay.
