Những người sinh vào mùa thu và mùa đông có khuynh hướng bị dị ứng nhiều hơn so với những người sinh vào mùa xuân và mùa hè. Trong khi điều đó có thể là một thông tin mới mẻ với bạn, cộng đồng khoa học đã biết rõ từ những năm qua rồi. Những nhà khoa học ở Mỹ và châu Âu vẫn đang tiếp tục khám phá sự thật.
Nhiều người trong chúng ta đều có một nhân dạng thể chất đặc biệt, có lẽ đó là một dấu hiệu đáng chú ý lúc mới sinh. Chúng ta cũng có “những dấu ấn” đặc trưng trên ADN của chúng ta, có thể xác định những chi tiết như trọng lượng cơ thể và chiều cao, những dao động tâm trạng và thậm chí những nguy cơ đối với một số triệu chứng, ví dụ như bệnh tâm thần phân liệt (schizophrenia).
Những nhà nghiên cứu đã phát hiện được những dấu hiệu này, gọi là những dấu hiệu epigenetic (di truyền biểu sinh: những biến đổi về di truyền ngoại gien, tác nhân gây ung thư), có thể giúp xác định liệu chúng ta có bị những nguy cơ về bệnh dị ứng hay không. “Những dấu hiệu di truyền biểu sinh là cách điều chỉnh lại biểu hiện của các gien mà không làm thay đổi chuỗi ADN cơ bản”, tiến sĩ Gabrielle Lockett giải thích. Bà là người dẫn đầu cuộc nghiên cứu. Biểu hiện của gien là một quá trình, ở đó các thông tin chứa trong ADN của chúng ta được chuyển đổi thành những cấu trúc tạo thành các protein hoặc những phân tử khác.
Lockett, nhà nghiên cứu dược phẩm ở Đại học Southampton (Anh), cho biết từ lâu những nhà nghiên cứu đã biết rằng mùa chào đời của bạn cũng như những ảnh hưởng môi trường và nếp sinh hoạt, ví dụ như hít khói thuốc lá, nạn đói, đều có liên quan đến những dấu hiệu gien đặc trưng và có thể làm thay đổi biểu hiện gien đó. Họ chỉ không biết được lý do tại sao mà thôi.
“Những dấu hiệu gien là một ứng viên tốt đối với cơ cấu kết nối (giữa mùa sinh và các dị ứng) bởi vì chúng sẽ bị biến đổi bởi ảnh hưởng môi trường, gây ảnh hưởng tới những biểu hiện gien, và kéo dài trong nhiều năm”, bà nói.
Lockett và nhóm của bà đã quét những mẫu DNA trên 367 người ở độ tuổi 18 sinh trên đảo Wight ở Anh. Họ đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu bất thường, gọi là sự methyl hóa ADN trong những mẫu. Methyl hóa ADN là một loại dấu hiệu biểu sinh. Những nhóm methyl giúp các tế bào tái sản xuất bình thường, đồng thời chúng có thể biến đổi các gien, lúc xuất hiện lúc không. Khi những nhóm methyl của bạn bị suy yếu, những gien “xấu” này có thể gây ra ung thư.
Những nhà nghiên cứu biết những dấu hiệu đặc trưng như vậy có thể liên quan với thời điểm trong năm khi một người được sinh ra và liệu người đó có bị những bệnh dị ứng hay không, chẳng hạn như bệnh eczema và suyễn. “Chúng tôi đã phát hiện ra điều đó; methyl hóa ADN ở những nơi với bộ gien kết hợp với mùa sinh”, Lockett nói. “Chúng tôi tiếp tục khám phá xem liệu những dấu hiệu biểu sinh của mùa sinh có liên quan với đặc điểm gien, từ đó có thể là nguồn cung ứng tiềm năng một nối kết với bệnh dị ứng hay không”.
Vì sao những bệnh dị ứng càng tệ hơn trong một số năm?
Bà Lockett nói rằng nhóm của bà đã phát hiện những kết quả quen thuộc khi họ lặp lại cuộc nghiên cứu trên một nhóm những trẻ em lên 8 tuổi ở Hà Lan. Nhưng những dấu hiệu đã không xuất hiện khi nhóm thí nghiệm khảo sát một nhóm những trẻ sơ sinh. Bà nói rằng điều này cho thấy rằng những dấu hiệu gien đã xuất hiện sau khi sinh, hoặc có thể thậm chí là do kết quả của môi trường. Cuộc nghiên cứu của bà đã được công bố trên tập san European Journal nghiên cứu về miễn dịch lâm sàng và dị ứng.
Mối liên quan giữa tháng sinh và nguy cơ dị ứng cung cấp đủ loại dị ứng. “Qua các thập niên, những cuộc nghiên cứu cho thấy rằng những người sinh vào mùa thu và mùa đông có nguy cơ gia tăng không chỉ bị viêm mà còn bị dị ứng thực phẩm, suyễn và bệnh chàm nữa”, bà Lockett nói. “Một cuộc khảo sát lớn của Hà Lan phát hiện thấy những ai sinh vào mùa thu và mùa đông bị tăng nguy cơ hệ miễn dịch phản ứng với những chứng gây dị ứng không theo mùa (chẳng hạn như lòng trắng trứng và sữa bò) cũng những chứng dị ứng theo mùa (phấn hoa, mèo, chó và con mọt bụi trong nhà). Điều này cho thấy mùa sinh có liên quan với nguy cơ dị ứng của một người nói chung: tác dụng không giới hạn với những chứng dị ứng theo mùa”.
Vậy tại sao mùa sinh của bạn ảnh hưởng tới nguy cơ bị dị ứng của bạn? Bà Lockett nói: “Sự giảm bớt ánh nắng trong suốt mùa thu và mùa đông có thể làm giảm mức vitamin D; điều này gắn liền với nguy cơ bị dị ứng. Những dao động theo mùa ở các mức độ của những chất gây dị ứng nào đó, chẳng hạn như phấn hoa, những con mọt bụi hoặc ở bé sơ sinh bị nhiễm trùng do cảm lạnh (càng phổ biến hơn vào mùa đông) cũng có thể góp phần gây bệnh dị ứng. Cũng vậy, những trái cây và rau củ có theo mùa mà những thai phụ ăn vào có thể làm thay đổi dinh dưỡng nơi những bé sơ sinh chào đời trong những mùa khác nhau, trong suốt những bước phát triển quan trọng ban đầu của bé”.
Tuy nhiên vẫn cần thực hiện thêm những nghiên cứu trước khi chúng ta có thể biết chắc được vấn đề. Một nghiên cứu khác (trên một nửa triệu người ở Anh) phát hiện thấy các trẻ em chào đời trong những tháng hè có khuynh hướng là những người trưởng thành khỏe mạnh hơn so với những người sinh ra vào những thời điểm khác. Các nhà nghiên cứu nghĩ rằng có thể do có nhiều ánh nắng (từ đó sản sinh ra những vitamin D) mà các bà mẹ đã nhận được trong quý II của năm.
Lá số tử vi của sức khỏe
Bác sĩ Gabrielle Lockett nói: “Nghe giống như lá số tử vi qua những mùa, nhưng hiện nay chúng ta có những bằng chứng khoa học về việc lá số tử vi đó đã tác động như thế nào. Do mùa sinh nở ảnh hưởng đến quá nhiều vấn đề, các dấu hiệu di truyền biểu sinh được phát hiện trong nghiên cứu này cũng có thể là cơ chế tiềm ẩn của các loại bệnh và các đặc điểm bị ảnh hưởng theo mùa khác, chứ không chỉ là các chứng dị ứng”.
Đối với những nghiên cứu trong tương lai, những nhà nghiên cứu nói cần có thêm những công việc được thực hiện để phát hiện được lý do tại sao những mùa khác nhau dẫn tới những nguy cơ bệnh tật thay đổi, cũng như liệu những khác biệt theo các mùa, chẳng hạn như nhiệt độ, những mức độ về ánh nắng và những chế độ ăn uống, có đóng một vai trò quan trọng hay không?
Ví dụ năm ngoái, những nhà khoa học dữ liệu thuộc Trung tâm Y khoa Đại học Columbia ở New York đã phát hiện một mối tương quan khác thường giữa tháng mà một người chào đời với nguy cơ phát triển bệnh lý của người đó, không chỉ là các chứng dị ứng mà còn thêm những sự cố sức khỏe bao gồm bệnh tim, các chứng nhiễm trùng do vi rút và rối loạn tính hiếu động thái quá đi kèm với sự thiếu hụt chú ý. Những nghiên cứu trước đó cũng cho thấy mối liên quan giữa mùa sinh với nguy cơ bị một số dị ứng thực phẩm.
Do đó, càng cần có thêm những phát hiện về những trường hợp liên kết này. Tiến sĩ John Holloway, giáo sư về gien hô hấp và dị ứng thuộc Đại học Southampton ở Anh, cho biết người ta vẫn chưa biết rõ được tại sao chúng lại hiện diện. “Ví dụ có thể ánh nắng ảnh hưởng đến lượng vitamin D nơi người mẹ hoặc khi đứa bé ở trong dạ con hoặc bú sữa mẹ sau khi sinh.
Có thể tác động sau khi sinh bị quyết định bởi mùa mà đứa bé chào đời, chẳng hạn như liệu đứa bé có phải chạm trán với cái lạnh mùa đông đầu tiên ngay sau khi sinh, hoặc sau chín tháng khi hệ miễn nhiễm của nó đã cứng cáp hơn”, ông nói. “Cũng phải nhắc đến chế độ ăn uống của mẹ đứa bé nữa, với các thành phần dinh dưỡng có thay đổi tùy theo mùa không? Chúng ta chưa thể biết được, nhưng đây là điều chúng ta hy vọng sẽ tiếp tục khám phá”.
