Bên cạnh hoạt động của tổ chức nghề nghiệp giới mỹ thuật là các hội mỹ thuật địa phương và các gallery, phòng tranh…, những năm gần đây đã có một số không gian nghệ thuật được hình thành ở cả ba miền, và được điều hành bởi các nhóm hay cá nhân nghệ sĩ – phần lớn là giới trẻ năng động muốn thoát khỏi những ràng buộc mang tính “chính thống”, tìm kiếm các hình thức tôn vinh sự sáng tạo. Với tuổi đời trẻ nhất, D.A.N Studio là một trong số đó và có quan hệ mật thiết với không gian nghệ thuật online Việt Nam Art Space (VAS).
D.A.N Studio (tọa lạc ở tháp 3, khu chung cư Sunrise City, 23 Nguyễn Hữu Thọ, Q.7, TP. Hồ Chí Minh) ra đời trong năm nay “với mong muốn xây dựng một sân chơi nghệ thuật cho mọi lứa tuổi, nơi khơi dậy tiềm năng sáng tạo và định hướng tư duy thẩm mỹ thông qua nghệ thuật thị giác”, nơi mà những người thành lập – với “chủ soái” là nữ họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan – tin vào “khả năng sáng tạo luôn sẵn có trong mỗi cá nhân, và vai trò của giáo dục thẩm mỹ là khơi gợi và định hướng cho sức sáng tạo ấy phát triển”, cũng là “nơi trao đổi về nghệ thuật thông qua các workshop, triển lãm…” như tôn chỉ của họ. Chính ở đó vừa diễn ra một trại sáng tác có lẽ là đầu tiên ở Sài Gòn không nhờ đến “ngoại viện” mà bằng tiền túi của những họa sĩ điều hành sân chơi VAS trên mạng xã hội Facebook – cũng là xuất phát điểm của Sài Gòn Art Show 2016, tên trại sáng tác ấy.
“Vạn sự khởi đầu nan”, người xưa đã dạy thế. Đứng mũi chịu sào cho sự tồn tại và phát triển của VAS chẳng dễ dàng gì, lại là hai họa sĩ trẻ như Nguyễn Ngọc Đan và Trần Thảo Hiền. Chỉ riêng việc chọn và không chọn tranh nào để post lên trang đã không đơn giản. Có không ít phản ứng bất lợi chung quanh chất lượng nghệ thuật của những tranh đã được chọn. Song cũng có rất nhiều sự tán dương, ca ngợi và cổ vũ dành cho VAS bởi cách làm mới mẻ của những người chủ trì. Tính từ ngày khởi động cho tới hôm nay, đã có hàng trăm tác phẩm của các họa sĩ ba miền được giới thiệu trên VAS. Một họa sĩ chia sẻ rằng chỉ sau một năm hoạt động trên mạng, VAS “đã tạo ra được hiệu quả và gây được ấn tượng rõ nét trong giới cầm cọ”, và việc VAS tổ chức thành công trại sáng tác Sài Gòn Art Show là “một thành công vượt ngoài suy nghĩ của nhiều người trong giới”. Ngoài nỗ lực của hai “cô chủ” trẻ Nguyễn Ngọc Đan và Trần Thảo Hiền, còn có sự góp sức của họa sĩ kỳ cựu Đỗ Đức (Hà Nội) và họa sĩ Bùi Văn Quang, Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam ở Khánh Hòa – hai thành viên khác trong ban quản trị VAS.
Trại sáng tác Sài Gòn Art Show được tổ chức vào những ngày cuối tháng 10-2016 vừa qua với sự tham dự của 25 họa sĩ đến từ nhiều tỉnh thành trong cả nước, có người còn rất trẻ, mới tốt nghiệp trường mỹ thuật, có người đã thành danh như Bùi Tiến Tuấn – người làm mới tranh lụa truyền thống; Phạm Bình Chương – họa sĩ nổi tiếng với loạt tranh vẽ Hà Nội bằng ngôn ngữ hiện thực; Hồ Minh Quân – một tên tuổi quen thuộc trong nhiều triển lãm những năm gần đây; hoặc Hồ Văn Hưng – người đang gây được sự chú ý với mảng tranh màu nước… Trại sáng tác còn có mặt lão họa sĩ Cát Lâm Mậu đã ngoài bát tuần song vẫn hăng say vẽ cùng các đồng nghiệp trẻ. Đây cũng là cơ hội để các họa sĩ sống và sáng tác ở nhiều vùng miền gặp gỡ, giao lưu, người mới vào nghề học hỏi những người đi trước…
Chỉ sau vài ngày dự trại, các họa sĩ đã có tác phẩm trình làng và được giới thiệu để người mua tranh đấu giá ngay trên VAS. Nhiều bức đã có khách chọn mua trong những ngày diễn ra Sài Gòn Art Show khi họ đến với trại sáng tác, được tận mắt chứng kiến các họa sĩ vẽ tranh. Theo họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan, trong số khách mua tranh có những người là cư dân của khu chung cư Sunrise City. Điều này là rất tích cực, khi mà tranh làm đẹp các không gian sống hiện đại của người Việt. Sự có mặt của D.A.N Studio cũng như việc tổ chức workshop, tổ chức trại sáng tác cho các họa sĩ trong một khu dân cư còn mang ý nghĩa đưa nghệ thuật đến gần, hòa nhập vào cộng đồng, đó cũng là mục tiêu mà VAS nhắm tới: làm cầu nối cho các nhà sưu tập, rộng hơn là công chúng yêu nghệ thuật, giúp họ tiếp cận với tác phẩm của các họa sĩ được trưng bày trên VAS.
Cần nói thêm toàn bộ kinh phí để tổ chức trại sáng tác, lo ăn ở cho các họa sĩ từ xa đến đều từ tiền túi của Nguyễn Ngọc Đan và Trần Thảo Hiền, hai nữ họa sĩ có điểm chung là cùng trưởng thành từ cái nôi hội họa Nga. Nếu như Trần Thảo Hiền đang sống tại nước Nga và đến với hội họa không qua trường lớp chính quy thì Nguyễn Ngọc Đan đã tốt nghiệp một trong những trường mỹ thuật danh tiếng bậc nhất châu Âu: Học viện Hàn lâm Mỹ thuật quốc gia Surikov ở Moscow với bằng thạc sĩ hạng xuất sắc. Cô từng tham gia một số triển lãm tại Nga, Ấn Độ, Indonesia, gần đây là triển lãm cá nhân “Sự sống mong manh” tại Eight gallery (DNSGCT đã có bài giới thiệu).
Nguyễn Ngọc Đan cho biết cô mong muốn sân chơi VAS trên mạng xã hội sẽ hòa quyện với D.A.N Studio trong đời thực để nơi này trở thành một điểm đến mới của những người yêu nghệ thuật. Với những gì mà VAS và D.A.N Studio đã làm được, mong muốn đó không quá tầm tay!
- Ngã Văn
