Một dịch phẩm cẩn trọng, tài hoa trở lại với bạn đọc Việt Nam sau 20 năm. Theo đúng như tinh thần mà Alessandro Baricco từng chia sẻ: “Ngay cả các bản dịch cũng có tâm hồn riêng của chúng.”
Câu chuyện xảy ra vào cái năm nhà văn Pháp Flaubert đang viết Salammbo; đêm trước khi đất nước Hoa Anh Đào chìm trong khói lửa chiến tranh và ngôi làng nọ trở thành một tàn tích không hơn. Hervé Joncour được kỳ vọng trở thành một sĩ quan quân đội, nhưng rồi anh lại sống bằng nghề buôn bán trứng tằm.
Những chuyến du hành diệu vợi của Herve Joncour từ thị trấn Lavilledieu ở miền Nam nước Pháp đi đến – bộ hành, bằng ngựa, bằng tàu lửa, bằng tàu thủy – một ngôi làng bí ẩn ở đất nước Nhật Bản – ngôi làng mà những lữ khách phương xa phải chịu để cho kẻ lạ bịt mắt dẫn tới – để tìm mua trứng tằm duy trì nghề chăn tằm dệt lụa. Ở đó, anh phải lòng người thiếp của vị lãnh chúa Nguyên Mộc để rồi cả cuộc đời chìm trong ám ảnh về “đôi mắt không có dáng phương Đông” đó.
Lụa, nguyên tác tiếng Ý là Seta, được in lần đầu tiên vào năm 1996. Sau khi phát hành, Seta trở thành một hiện tượng văn học ở châu Âu, một bestseller quốc tế, gặt hái thành công từ giới phê bình đến công chúng: chỉ riêng châu Âu, con số bán được đã lên đến 700.000 cuốn trong vòng hai năm đầu tiên 1996 – 1997.
Seta được dịch sang 37 thứ tiếng, tính đến năm 2013, riêng ở Mỹ có hai bản dịch lần lượt vào năm 1997 và 2006. Dịch phẩm tiếng Việt của Quế Sơn (dịch từ bản tiếng Pháp (Soie), in năm 1997, có tham khảo nguyên tác tiếng Ý từ ấn bản 1996), được nhà xuất bản Trẻ giới thiệu lần đầu năm 2000. Sau đó, Việt Nam cũng đã có một bản dịch khác được ấn hành năm 2007.
Sau 20 năm, ấn bản Lụa năm 2021 do Phanbook phát hành đã có nhiều chỉnh lý mới sau khi dịch giả Quế Sơn đã bỏ nhiều thời gian rà soát lại bản dịch tiếng Việt với bản Seta in năm 2013 của nhà xuất bản Feltrinelli.
Việc bỏ ròng rã 20 năm để nhuận sắc cho một bản dịch dày chưa đến 150 trang của một tác phẩm nổi tiếng đã là một cuộc du hành ý nghĩa đối với dịch giả. Cuộc du hành ấy gặp gỡ chính tinh thần du hành bên trong tác phẩm văn chương đầy duy mỹ này.
Trong lĩnh vực văn chương, ông gây chú ý với tiểu thuyết đầu tay Castelli di rabbia (1991). Sau đó, ông viết đều và xuất bản những tiểu thuyết đầy dấu ấn: Noveccento. Un monologo (1994), Senza sangue (2002), Questa storia (2005) hay La Sposa giovane (2015),…
Tác phẩm đặc trưng nhất cho lối viết của Baricco là Lụa (tiếng Ý: Seta). Tác phẩm này đã được dịch sang nhiều thứ tiếng và đã đưa tên tuổi ông đến với bạn đọc thế giới, trở thành sách bán chạy trên toàn cầu.
Năm 2017, Seta được đạo diễn Francois Girard dựng thành phim điện ảnh đáng chú ý.
Alessandro Baricco đã nhận các giải thưởng danh giá: Prix Médicis étranger (Pháp), Selezione Campiello, Viareggio, Palazzo al Bosco (Italy),…
