Thời gian qua tại nhiều thị trường bất động sản (BĐS) lớn của thế giới như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản… internet đã định hình lại cách doanh nghiệp đưa sản phẩm đến với người mua. Theo đó, thuật ngữ proptech cũng ra đời nhằm chỉ các công nghệ trong ngành BĐS trên ba mảng chính: thông tin BĐS, giao dịch BĐS và quản lý BĐS.
Sự ra đời của các công ty môi giới tích hợp công nghệ
Tại Việt Nam, proptech cũng là xu hướng mới giúp doanh nghiệp BĐS thay đổi và thích nghi với thế hệ khách hàng mới trên internet, nhằm hỗ trợ tiếp thị sản phẩm BĐS đến được với đúng đối tượng khách hàng tiềm năng. Theo ông John Lê – Giám đốc Công ty Propzy, điểm yếu nhất của thị trường BĐS Việt Nam hiện nay là thiếu thông tin, thông tin không rõ ràng và bị cố ý làm mập mờ. Dù thị trường đã có hàng trăm website về địa ốc nhưng không phải ai cũng có thể mua được nhà hoặc căn hộ phù hợp với nhu cầu. Vì vậy, một doanh nghiệp muốn dẫn đầu xu hướng proptech ở Việt Nam, việc phải làm là kiểm soát chất lượng tin và sau đó là tạo ra trải nghiệm thuận tiện nhất cho người dùng.
Theo đó, khi tự định nghĩa mình là công ty môi giới tích hợp công nghệ, từ ba năm trước một công ty môi giới BĐS đã xây dựng đội ngũ 50 kỹ sư phần mềm có mức lương trên 20 triệu đồng/tháng. Đội ngũ này đảm bảo các công việc liên quan đến công nghệ, đặc biệt với thuật toán phân tích khách hàng. Họ có thể phân loại đâu là chủ nhà đăng tin và đâu là môi giới BĐS; ai là người có nhu cầu tìm nhà thực sự và nhu cầu của họ thế nào… Bên cạnh đó, sự xuất hiện của Big Data và AI giúp hình thành rất nhiều trung tâm lưu trữ các giao dịch BĐS. Thông qua nguồn dữ liệu lưu trữ ở các website rao vặt, các đơn vị nghiên cứu, giám sát thị trường cũng như từ đơn vị tư vấn, môi giới và ngân hàng, thông qua các phần mềm được lập trình để lọc và xử lý dữ liệu chính xác hơn về khách hàng, nhu cầu thị trường, quảng cáo tiếp cận người mua…
Bước phát triển này giúp người mua nhà tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí để có được thông tin về sản phẩm, còn người bán tiếp cận đầy đủ thông tin về giá BĐS đang giao dịch ở thời điểm hiện tại trong cùng khu vực để dễ dàng quyết định bán với giá nào là hợp lý nhất…
Nhà đầu tư ngoại đã bị proptech Việt Nam hấp dẫn
Trong hai năm qua, các công ty công nghệ BĐS trên toàn thế giới đã thu hút được 6 tỉ USD vốn đầu tư. Trên toàn cầu hiện tại có hơn 250 nhà khởi nghiệp proptech không ngừng phát triển và giới thiệu sản phẩm ra thị trường. Các quỹ đầu tư ngoại gần đây cũng tỏ ra mặn mà với các proptech của Việt Nam. Hiện nay hầu hết các công ty đi đầu trong môi giới tích hợp công nghệ ở Việt Nam đều đã nhận những khoản đầu tư khá lớn từ các quỹ đầu tư ngoại. Quy mô thị trường proptech Việt Nam được ước tính vào khoảng 500 triệu USD, còn theo tính toán của Quỹ ESP thì quy mô ngành quảng cáo trực tuyến trong ngành BĐS (bao gồm tin đăng quảng cáo và banner) đã là 100 triệu USD.
Theo báo cáo của Rever, quy mô thị trường môi giới BĐS (sơ cấp lẫn thứ cấp) ở Việt Nam hiện có giá trị khoảng 400 triệu USD. Các công ty trong nhóm này sẽ nhận được chi phí hoa hồng 3% cho sản phẩm thứ cấp và 1% cho sản phẩm sơ cấp. Một số chuyên gia công nghệ cho rằng các nhà đầu tư nhìn thấy tiềm năng từ lĩnh vực BĐS vì các bộ phận trong ngành này như định giá, thế chấp, quản lý tòa nhà… khá chậm trong việc áp dụng công nghệ để tăng hiệu quả trong thời gian qua. Đó là cơ hội để tạo ra các doanh nghiệp tỉ USD thế hệ tiếp theo.
Quan sát hoạt động của hai sàn giao dịch BĐS công nghệ ở Mỹ và Trung Quốc là Compass và Homelink sẽ thấy bằng dữ liệu thời gian thực, hai đơn vị này có thể dự đoán được xu hướng thị trường từ đó lôi kéo đội ngũ môi giới dày dặn kinh nghiệm. Trong đó, quan trọng nhất là dự đoán được xu hướng thị trường. “Khi thị trường không tốt, đơn vị nào có thể theo dõi dữ liệu hằng ngày sẽ có quyết định chính xác hơn các đơn vị nhận báo cáo tháng hay quý”, một nhà phân tích nhận định.
Thông qua việc quảng cáo trực tuyến, ứng dụng di động, công nghệ tạo hình 3D, các công ty proptech tiếp cận nhiều khách hàng hơn và xây dựng một hệ thống đánh giá mức độ quan tâm của khách hàng, rồi từ đó tiến hành mời bán. Mục tiêu của nhóm này là tương tác chính xác với khách hàng và rút ngắn thời gian giao dịch của các căn hộ, xa hơn trong năm năm tới, kỳ vọng tạo ra nhiều giao dịch thành công tương đương với các sàn môi giới truyền thống nhưng với lượng nhân sự thấp hơn ít nhất là 5 lần.
Bên cạnh những yếu tố tích cực, trên thế giới sự phát triển quá nhanh của proptech cũng đã gây ra lo ngại. Để nắm được chính xác thông tin thị trường BĐS cần có lượng thông tin chất lượng cao từ hệ thống dữ liệu chặt chẽ. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng các công cụ proptech đã gây ra mối lo ngại về tính nhất quán và độ đáng tin cậy của một số nguồn dữ liệu, nhất là những dữ liệu được tổng hợp từ các trang mạng. Ngoài ra, quyền sở hữu thông tin cũng là một mối lo ngại lớn. Chủ sở hữu và đơn vị quản lý tài sản có thể thu thập lượng lớn dữ liệu về khách thuê thông qua cảm biến, thiết bị liên kết internet và nguồn dữ liệu video. Việc thông tin bị các nhà vận hành giấu kín có thể gây trở ngại cho công cuộc thúc đẩy tính minh bạch của thị trường.
