Tính đến ngày 8-10-2018, đã có kết quả các giải Nobel: Y học – Sinh học, Vật lý, Hóa học và Hòa bình. Trong số tám người đoạt các giải Nobel khoa học, có đến bốn nhà khoa học Mỹ, phần còn lại chia cho bốn nhà khoa học Nhật Bản, Pháp, Anh và Canada.
Giải Nobel Y – Sinh học được trao cho hai nhà khoa học:
– James P. Allison, sinh năm 1948 tại Alice, bang Texas, Mỹ, lấy bằng tiến sĩ năm 1973 tại Đại học Texas, hiện là giáo sư Đại học Texas.
– Tasuku Honjo, sinh năm 1942 tại Kyoto, Nhật Bản, lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Kyoto năm 1975, là giáo sư rồi khoa trưởng Đại học Kyoto từ năm 1984 đến nay.
Cả hai được tặng thưởng giải Nobel Y – Sinh học do kết quả nghiên cứu một loại protein mới có tác dụng lên hệ miễn dịch để ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư ở người. Giải thưởng trị giá tương đương 1 triệu USD được chia đều cho hai nhà khoa học.
Giải Nobel Vật lý được trao cho ba nhà khoa học:
– Gérard Mourou, sinh năm 1944 tại Albertville, Pháp; tiến sĩ vật lý năm 1973, hiện dạy tại Trường Bách khoa ở Palaiseau, Pháp.
– Donna Strickland, sinh năm 1959 tại Guelph, Canada, lấy bằng tiến sĩ năm 1989 tại Đại học Rochester, Mỹ, hiện giảng dạy tại Đại học Waterloo, Canada.
– Arthur Ashkin, sinh năm 1922 tại New York, lấy bằng tiến sĩ vật lý năm 1952 tại Đại học Cornell, Ithaca, trước khi về hưu năm 1992 ông làm việc tại Phòng Thí nghiệm Bell Laboratories, bang New Jersey.
Những công trình nghiên cứu được đánh giá cao của các nhà khoa học này bao gồm những phát minh trong lĩnh vực vật lý laser, với phương pháp tạo ra các nhíp quang học và các xung động quang học cực mạnh và cực ngắn ứng dụng trong các hệ sinh vật học.
Giải thưởng 1 triệu USD được chia thành ba phần: phân nửa trị giá giải được chia cho hai nhà khoa học Gérard Mourou và Donna Strickland; nửa còn lại thuộc về nhà khoa học Arthur Ashkin.
- Xem thêm: Nobel Y học 2018 vinh danh hai người nghiên cứu giải pháp trị ung thư dựa vào hệ miễn dịch
Giải Nobel Hóa học được trao cho ba nhà khoa học:
– Frances H. Arnold, sinh năm 1956 tại Pittsburg, Mỹ, lấy bằng tiến sĩ năm 1985 tại Đại học California ở Berkeley, hiện là giáo sư ngành hóa – sinh tại Viện Công nghệ California.
– George P. Smith, sinh năm 1941 tại Norwalk, Mỹ, có bằng tiến sĩ năm 1970 tại Đại học Harvard, Cambridge, hiện là giáo sư danh dự khoa Sinh học Đại học Missouri, bang Columbia, Mỹ.
– Gregory P. Winter, sinh năm 1951 tại Leicester, Anh, được cấp tiến sĩ năm 1976 tại Đại học Cambridge, Anh, hiện là trưởng nhóm Nghiên cứu Phòng Thí nghiệm Sinh học Phân tử MRC, Cambridge.
Các công trình nghiên cứu của họ được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển cho là thuộc lĩnh vực “Evolution ‘s Revolution” (Cách mạng Tiến hóa), nhằm kiểm soát sự tiến hóa để hướng đến những mục tiêu có lợi nhất cho con người. Những enzyme được tạo ra trong sự tiến hóa có định hướng được sử dụng để sản xuất ra nhiều thứ, từ nhiên liệu sinh học đến dược phẩm. Phân nửa giải thưởng trị giá 500.000 USD được chia cho hai nhà khoa học George P. Smith và Gregory P. Winter, nửa còn lại thuộc về nhà khoa học nữ France H. Arnold.
Giải Nobel Hòa bình
Do Ủy ban Nobel Na Uy trao tặng cho hai nhà hoạt động xã hội Denis Mukwege và Nadia Murad vì những nỗ lực của họ nhằm chấm dứt nạn sử dụng bạo lực tình dục như một loại vũ khí chiến tranh và xung đột quân sự. Cả hai đều có những đóng góp quan trọng trong vấn đề chống loại tội phạm chiến tranh nguy hiểm này.
Nadia Murad sinh năm 1993 trong cộng đồng thiểu số Yazidi ở miền Bắc Iraq. Chị là chứng nhân của những lạm dụng tình dục mà chính chị và nhiều người khác là nạn nhân, nhất là trong thời gian chị là tù nhân trong tay tổ chức khủng bố nhà nước Hồi giáo IS.
Bác sĩ y khoa Denis Mukwege đã dành phần lớn tuổi thanh niên của ông để giúp đỡ những nạn nhân của bạo lực tình dục ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Từ khi Bệnh viện Panzi được thành lập tại Bukavu năm 1999, bác sĩ Mukwege và những người cộng sự của ông đã chữa trị cho hàng ngàn người từng là nạn nhân của bạo lực tình dục, phần lớn diễn ra trong cuộc nội chiến kéo dài làm thiệt mạng hơn 6 triệu người Congo.
Chị Nadia Murad sẽ chia sẻ phân nửa giải thưởng của mình cho cộng đồng người thiểu số Iraq và nạn nhân của bạo lực tình dục còn sống sót trên khắp thế giới.
Giải Nobel Văn học năm 2018 được hoãn lại đến một thời hạn không định trước.
– Tổng hợp
