“Một thoáng Paris – Thành phố Ánh sáng” là triển lãm nhiếp ảnh của bốn nghệ sĩ Việt Nam đang diễn ra tại Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (31 Thái Văn Lung, quận 1) do Gallery Lotus phối hợp cùng Tổng lãnh sự quán Pháp và Trung tâm Văn hóa và hợp tác Pháp tại TP.HCM thực hiện. Đây là hoạt động nằm trong chương trình giao lưu văn hóa với Pháp – Việt, nhằm mang đến cho công chúng Việt Nam một cái nhìn mới về Paris qua lăng kính nghệ thuật nhiếp ảnh của những tay máy hàng đầu là Hoàng Thế Nhiệm, Nguyễn Phương, Lê Quân và Lê Quang Biên.
Đúng như tên gọi của triển lãm, gần 50 bức ảnh là những nét khái quát về Paris trong cảm nhận của những nhiếp ảnh gia trong vai du khách nước ngoài khám phá Paris. Ý tưởng thực hiện triển lãm về Paris được khởi xướng bởi bà Xuân Phượng – chủ nhân Gallery Lotus. Trong lần triển lãm ảnh ở Paris về Việt Nam vào năm 2006 cùng nhiếp ảnh gia Hoàng Thế Nhiệm, có dịp đi bát phố và ngắm Paris, bà chợt nảy ra ý định dành thời gian cho nghệ sĩ sáng tác để giới thiệu đến công chúng quê nhà một thoáng về Paris. Bởi Paris không chỉ là kinh đô ánh sáng hoa lệ, mà còn có những góc đời thường rất đỗi bình dị, có những tương đồng và khác biệt với nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Sài Gòn – TP.HCM. Dĩ nhiên các nghệ sĩ nhiếp ảnh rất hào hứng với dự án này. Để có được “Một thoáng Paris”, các nhiếp ảnh gia đã “lùng sục” Paris nhiều lần sau đó.
Mỗi người một vẻ, trong những ngày lang thang ở Paris, họ đã chụp được rất nhiều khoảnh khắc đặc trưng, nổi bật nhất về kiến trúc, văn hóa, con người với những sinh hoạt đời thường ở Paris. Qua ống kính của bốn nhiếp ảnh gia Việt Nam, “Thành phố Ánh sáng” bỗng trở nên vừa thân quen vừa khác lạ. Khi thì thán phục, có lúc lại khôi hài hoặc nhẹ nhàng phê phán, thoáng chút nhớ thương dưới những góc độ khác nhau về những hình ảnh tưởng chừng như đã rất quen thuộc với người dân Paris.
Hoàng Thế Nhiệm vốn là tay máy nổi tiếng “chuyên trị” về mảng đề tài phong cảnh. Anh rất chịu khó trong công việc, để có được một bức ảnh ưng ý, anh phải vác máy đi lúc bốn giờ sáng trong thời tiết lạnh căm để chụp Điện Panthéon, quảng trường lúc vắng người. Không tránh khỏi cảm giác choáng ngợp bởi kiến trúc đồ sộ và bề dày lịch sử, văn hóa, anh cũng ghi lại các công trình kiến trúc gắn liền với tên tuổi Paris như Tòa đốc lý, Nhà thờ Thánh – Tâm trên đồi Montmartre, tháp Eiffel, Quảng trường La Défense 3… Nhưng đề tài anh tâm đắc nhất chính là những khung cửa sổ. Không chỉ để lấy ánh sáng, cửa sổ trong kiến trúc châu Âu nói chung và Paris nói riêng còn là để trang trí và yếu tố này luôn được chú trọng. Chỉ cần nhìn ô cửa sổ sẽ biết thời gian đang dừng lại ở mùa nào trong năm vì nó được chủ nhân thường xuyên trang hoàng theo từng lễ hội, từng mùa.
Nguyễn Phương lại nhấn nhá, đặc tả vào chi tiết và cũng rất kỳ công cho nhiều bức ảnh. Anh phải bám hàng mấy giờ liền để chụp cảnh những con chim bồ câu đậu sà vào tay khách đi đường, hay khoảnh khắc phiêu linh của những nghệ sĩ đường phố. Câu chuyện của cô gái trước giờ thành hôn, để đánh dấu những giờ tự do cuối cùng, cô hóa trang đội tóc đỏ, vào xe điện trò chuyện vui vẻ với cả những người khách lạ cũng là một nét thú vị trong hành trình khám phá văn hóa Paris của anh. “Tôi chỉ nhìn và cảm nhận Paris theo cách của mình: con người bình dị, chan hòa, thân thiện và luôn có ý thức bảo tồn những giá trị văn hóa dân tộc đã trở thành tài sản của thế giới” – anh bày tỏ.
Khác với Nguyễn Phương hay Hoàng Thế Nhiệm về sự công phu, Lê Quân lại chuyên về “đánh nhanh”. Những cú bấm máy nhanh của anh đều là những khoảnh khắc rất đắt. Đó là Paris về đêm trong ảnh của anh lung linh, sâu thẳm cùng những Nhà thờ Đức Bà, sông Seine, tháp Eiffel ngạo nghễ.
Lê Quang Biên – thành viên trẻ nhất (anh sinh năm 1977) cũng có niềm đam mê nhiếp ảnh rất lớn, dù công việc chính của anh là nhân viên của UNESCO tại Hà Nội. Những sắc màu cuộc sống đa dạng của Paris được anh khai thác một cách ngẫu hứng. Với anh, đó là những giây phút kỳ diệu, tiếng nói của không gian và thời gian cùng cất lên để làm nên sự chuyển mình trong từng bức ảnh. Trong ký ức của những người từng một lần dạo bước ở Paris, vườn Luxembourg trong buổi sáng trong lành với những chùm hoa nắng rơi xiên xiên trong vòm lá, đêm huyền ảo hay nắng vàng trên đại lộ Élysée… trong ảnh của anh càng trở nên gần gũi.
- Ngân An, Ảnh Xuân Phượng
