Nghe có vẻ nghịch lý, bởi người ta vẫn ca ngợi các lò đào tạo trẻ, nơi ươm mầm những cầu thủ trẻ, trưởng thành rồi thi đấu nhiều năm cho CLB đó, để giữ gìn lối đá, bản sắc, truyền thống của CLB. Một CLB có thể thành công với đa số các cầu thủ được đôn lên từ đội trẻ, thậm chí còn bước lên bục cao nhất của bóng đá châu Âu với đa phần các cầu thủ trưởng thành từ lò đào tạo của CLB. Ajax Amsterdam (Hà Lan) vô địch Champions League năm 1995, Manchester United (Anh) vô địch Champions League năm 1999, Barcelona vô địch Champions League năm 2009 và năm 2011 là những ví dụ tiêu biểu nhất cho luận điểm “không phải chỉ có tiền mới đem về được chức vô địch Champions League”. Trong đội hình của những CLB kể trên, các ngôi sao do CLB đào tạo giữ vai trò chính. Với Ajax Amsterdam, đó là Edwin van der Sar, Danny Blind, Frank Rijkaard, Frank de Boer, Clarence Seedorf, Patrick Kluivert, Edgar Davids, Marc Overmars… Với Manchester United, đó là “thế hệ vàng” Gary Neville, Phil Neville, Wes Brown, David Beckham, Nicky Butt, Paul Scholes, Ryan Giggs… Với Barcelona, đó là Victor Valdes, Gerard Pique, Carles Puyol, Sergio Busqiets, Xavi, Iniesta, Pedro, Messi.
Thế nhưng, đó cũng là lần gần nhất người ta có thể đưa ra ví dụ về một đội hình “cây nhà lá vườn” đứng trên đỉnh cao của châu Âu. Sau hai chức vô địch gần như liên tiếp (2009, 2011) với nòng cốt là các cầu thủ từ lò đào tạo La Masia, Barcelona trở thành một điển hình cho sự thành công của chính sách đào tạo trẻ. Thế nhưng, những mùa giải trắng tay sau đó khiến cho chính “thành trì cuối cùng” này cũng phải mua sắm ngôi sao, làm mới đội hình nếu không muốn bị tụt hậu. Họ dồn dập đem về những tên tuổi đã thành danh: Neymar, Luis Suarez, Rakitic, Marc-Andre ter Stegen… Những cầu thủ trưởng thành từ La Masia buộc phải ra đi: Thiago, Victor Valdes, Fabregas, Tello,… Và Barcelona đã lại chứng minh một điều, muốn thành công ở đấu trường khắc nghiệt Champions League, cần phải có những luồng gió mới – những ngôi sao đến với CLB. Lần thứ hai giành cú ăn ba (vô địch Champions League, vô địch La Liga và giành Cúp Nhà vua) của Barcelona mang đậm dấu ấn ngoại binh và chỉ bốn cầu thủ xuất thân từ lò La Masia còn giữ được vị trí trong đội hình xuất phát (Pique, Busquets, Iniesta và Messi). Khi Iniesta qua thời đỉnh cao trong một vài mùa bóng tới, dấu ấn La Masia sẽ còn nhạt nhòa hơn nữa. Đó là chưa kể mùa hè này, những Montoya, Deulofeu… tiếp tục chia tay CLB và tiền đạo Pedro cũng có thể ra đi do không thể cạnh tranh nổi với bộ ba Messi, Neymar, Luis Suarez.
Dù muốn hay không, xu thế của bóng đá hiện đại sẽ phải như vậy. Không một lò đào tạo nào có thể cung cấp gần như đầy đủ ngôi sao cho một CLB hàng đầu. Người ta cho rằng phải rất lâu nữa mới có một lò đào tạo có thể sản sinh ra một thế hệ tài năng như đội hình Barcelona mùa bóng 2011. Để các cổ động viên tiếp tục ủng hộ đội bóng, thu hút thêm các nhà tài trợ, bán thêm áo đấu, mở rộng thị trường…, các CLB cần phải thường xuyên đem về những bản hợp đồng bom tấn. Ngược lại, để tìm kiếm thử thách mới, tăng cao mức lương thưởng và tìm kiếm danh hiệu, các ngôi sao phải tìm đến những bến đỗ phù hợp. Barcelona, Real Madrid, Chelsea, Manchester United hay Manchester City… đều phải đi theo con đường này. Vừa chiêu mộ được ngôi sao trẻ đang lên Sterling từ Liverpool với giá 49 triệu bảng, CLB giàu có nước Anh Manchester City lập tức điền tên anh vào chuyến du đấu hè, trong đó có trận đấu với đội tuyển quốc gia Việt Nam trên sân Mỹ Đình vào ngày 27-7 tới.
Có ngôi sao sẽ có thêm niềm hứng khởi và sự kỳ vọng. Sự cạnh tranh giữa các CLB lớn sẽ càng quyết liệt và thú vị. Các CLB hàng đầu phải chấp nhận cuộc chơi khi chứng kiến các đối thủ vung tiền mua sắm. HLV CLB Chelsea là Jose Mourinho trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây với tờ Daily Mirror cũng khẳng định: “Những CLB hàng đầu với những HLV hàng đầu sẽ không mua những cầu thủ tồi. Tôi không mong họ sẽ mang về những cầu thủ chất lượng kém, tôi muốn họ mua được những món hàng tốt. Tôi không chỉ trích cách mua sắm của họ, tôi chấp nhận điều đó và tôi không hề tỏ ra lo sợ điều gì”. Đúng vậy, khi CLB lớn có ngôi sao lớn, chính cổ động viên là những người hưởng lợi.
- Địch Vân
