Hẳn Shigetaka Kurita chẳng còn nhớ khoảnh khắc cuối thập niên 1990, ở tuổi 44, bất giác nguệch ngoạc trên mặt giấy 176 hình vẽ đơn sơ. Bởi đâu có tưởng tượng sau đấy, những emoji – biểu tượng cảm xúc do mình sáng tạo lại được cư dân mạng gắn cho những thông điệp để thêm lên những sắc thái cảm xúc mà chữ nghĩa bất lực. Chính cha đẻ ra chúng cũng ngạc nhiên vì nghĩ rằng emoji gốc gác hoàn toàn từ tiếng Nhật, làm sao cả thế giới lại hoan hỉ chấp nhận. Thậm chí, emoji còn đi vào lịch sử: Bảo tàng nghệ thuật hiện đại New York MoMA tổng hợp những điểm ảnh pixel để trưng bày và lưu lại cho muôn đời sau.
Emoji theo nghĩa tiếng Nhật là “chữ hình ảnh”. Shigetaka Kurita lý giải đây là một sự tiến hóa thăng hoa Nhật tự kanja – ký hiệu ghi ý (idéogramme) thành ký hiệu tượng hình màu sắc (pictogramme) tương thích thời đại số.
Một thời Shigetaka Kurita làm việc ở Docomo – một công ty tiên phong về mạng di động i-mobile. Nhờ đó, ông có cơ hội để thỏa ước muốn thêm màu sắc tình cảm cho những thông điệp ngắn gọn, súc tích.
Mười hai năm sau ngày chào đời, emoji trở thành cơn sốt khắp hành tinh, khi Apple tổ hợp chúng vào kho chữ hình ảnh biểu tượng cảm xúc cho iPhone.
Đến nay đã hơn 1.800 chữ hình ảnh, quá thừa thãi để làm vui những tranh luận, tin nhắn SMS, mạng xã hội. Có khi chỉ toàn những emoji, như tay vợt số 1 thế giới Andy Murray tường thuật về đám cưới của mình trên Twitter. Giáo sư ký hiệu học thuộc Đại học Toronto, Daniel Danesi nói: “Emoji không chỉ nén thông tin đúng nguyên tắc tiết kiệm của ngôn ngữ mà chủ yếu tạo giọng điệu cho thông điệp, tránh đối đầu, hòa dịu quan hệ đôi bên”.
Theo tác giả Shigetaka Kurita: “Gương mặt cười ở đầu và cuối thông điệp đảm bảo tính tích cực cho người đọc, cho dù thông điệp có mỉa mai, chê trách gì chăng nữa. Với hình trái tim, có thông điệp nào lại tiêu cực được!”.
Nhắm tới thế hệ trẻ, emoji ngày một phong phú nhờ tổ hợp Unicode thống nhất ở thung lũng Silicon mã hóa từng chữ hình ảnh biểu tượng cảm xúc để đọc được trên tất cả các thiết bị số, bất kể nền, phần mềm, ngôn ngữ nào.
- Lê Lành theo Le monde
