Với nhiều người, bữa điểm tâm hết sức quan trọng, có thể coi là bữa ăn ngon nhất trong ngày sau một giấc ngủ dài để chuẩn bị cho một ngày làm việc hết mình. Khi được hỏi bữa điểm tâm ở đâu là đáng nhớ nhất, gây ấn tượng nhất, những người đã trải nghiệm nhiều chuyến du lịch đến các vùng đất khác nhau đã chọn Thổ Nhĩ Kỳ, một xứ sở đa văn hóa nằm ở điểm giao cắt của châu Âu và châu Á, nơi vừa trải qua những biến động chính trị.
Về căn bản, ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ được coi là một trong các nền ẩm thực nổi tiếng nhất trên thế giới, nhờ thừa hưởng phần lớn từ di sản của ẩm thực đế quốc Ottoman ngự trị suốt hơn bảy thế kỷ trên đất nước này; đó là nền ẩm thực được chọn lọc và hợp nhất từ các nền ẩm thực vùng Trung Á, vùng Kavkaz, vùng Trung Đông, vùng Địa Trung Hải và các quốc gia Balkan. Các loại thực phẩm nền tảng của ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ có sữa chua, các loại bánh mì vòng, bánh mì dẹt, thịt viên nướng, cá ngâm dầu ôliu… Theo sử sách ghi chép, đến cuối thế kỷ XVI triều đình Ottoman có trên 1.600 đầu bếp để phục vụ các bữa ăn.Chỉ sau khi đế quốc Ottoman sụp đổ, nước cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ ra đời thì các món ăn phương Tây mới được du nhập vào xứ sở này.
Bữa ăn sáng thông dụng ở nhiều nước phương Tây với thịt xông khói nướng (bacon), bánh mì hay bánh pancake, trứng chiên rất xa lạ với phần lớn người Thổ Nhĩ Kỳ, ngay cả bánh mì kebab vốn rất phổ thông cũng không phải là món điểm tâm được ưa thích. Bữa sáng “chuẩn” của người bản địa là một kết hợp nhiều thành phần với nhiều màu sắc khác nhau, như danh sách mẫu sau đây:
– Quả ôliu xanh hoặc đen, tươi hoặc ngâm
– Mứt trái cây
– Mật ong, tốt nhất là thứ mật còn trong sáp ong
– Bơ không mặn
– Kaymak – một loại kem đặc và béo vốn rất phổ biến ở các nước vùng Balkan
– Phó mát mặn kiểu phó mát beyaz peynir Thổ Nhĩ Kỳ hay phó mát feta Hy Lạp
– Cà chua sống thường được bóc lớp vỏ hoặc làm tái đi
– Dưa chuột thái mỏng
– Bánh mì dẹt börek được xếp từng lớp cùng với thịt hoặc phó mát
– Sucuk một loại xúc xích Thổ rất đậm vị
– Một quả trứng gà luộc lòng đào
– Một tách trà đen
Tất nhiên, bữa sáng kiểu Thổ Nhĩ Kỳ (kahvalti) có những biến tấu ở các địa phương khác nhau.Song người Thổ Nhĩ Kỳ sống từ Istanbul tới bờ Biển Bắc cho tới nay vẫn giữ truyền thống ăn sáng “nặng” như vậy. Du khách tới xứ này có thể gọi một bữa kahvalti ở bất kỳ nhà hàng nào ngay cả khi bình minh chưa ló dạng. Mỗi thứ trong bữa sáng ngoạn mục mà đầy chất bổ dưỡng này được đặt trên một chiếc đĩa nhỏ cùng với muỗng, nĩa bạc. Tại một số thành phố ở Thổ Nhĩ Kỳ luôn có những con đường chuyên bán bữa điểm tâm, được gọi là “phố ăn sáng”. Không ít du khách người Việt đến với đất nước của nhà văn trào phúng bậc thầy Aziz Nesin đã có cơ hội thưởng thức bữa kahvalti độc đáo ấy.
Thu Thảo (DNSGCT)
