Nhà máy thứ sáu, 20 hecta, khoản đầu tư lớn nhất lịch sử của tập đoàn tại Việt Nam. Câu hỏi thú vị không phải nhà máy to cỡ nào, mà vì sao một tập đoàn Nhật lại rót tiền kỷ lục đúng lúc người Việt đang chọn đồ uống rẻ hơn.
Con số ít được nhắc tới
Ngày 10/7, Suntory PepsiCo Việt Nam đưa vào hoạt động nhà máy thứ sáu tại Khu công nghiệp Hựu Thạnh, xã Đức Hoà, tỉnh Tây Ninh. Tổng vốn 300 triệu USD, quy mô 20 hecta, công suất thiết kế 1,244 tỷ lít/năm, tạo khoảng 3.000 việc làm trong toàn chuỗi cung ứng.
Đây là nhà máy hiện đại nhất của tập đoàn tại Việt Nam: dây chuyền lon chạy tới 120.000 lon/giờ, dây chuyền PET đạt 84.000 chai/giờ. Kho tự động rộng 15.000 m², sức chứa 43.000 pallet, vận hành hoàn toàn bằng robot theo dữ liệu thời gian thực — kho tự động đầu tiên của Suntory PepsiCo tại châu Á. Hệ thống điện mặt trời áp mái phủ 22.365 m².
Nhưng con số đáng chú ý nhất không nằm trong thông cáo. Đó là: Việt Nam mang về cho tập đoàn hơn 24.000 tỷ đồng doanh thu — gấp 1,6 lần thị trường Thái Lan, đứng đầu khu vực châu Á — Thái Bình Dương.
Nói cách khác, đây không phải một khoản đầu tư mở rộng thông thường. Đây là việc một tập đoàn dồn nguồn lực về thị trường sinh lời nhất của mình.
Nghịch lý của thị trường sáu tỷ lít
Nghịch lý nằm ở chỗ, cùng thời điểm ấy, người tiêu dùng Việt lại đang có xu hướng chọn đồ uống bình dân hơn.
Thị trường nước giải khát Việt Nam tiêu thụ gần 6 tỷ lít trong năm 2024 và được dự báo tăng 28% vào năm 2028, xếp thứ 8 trong top 10 thị trường đồ uống lớn nhất châu Á. Riêng phân khúc đồ uống không cồn đóng chai có thể đạt quy mô 5,5–6 tỷ USD từ năm 2030.
Đó là một chiếc bánh lớn. Nhưng nó đang được cắt lại theo cách khác.
86% người tiêu dùng Việt cho biết họ quan tâm đến chất lượng hơn số lượng, và 92% sẵn sàng thử một thương hiệu mới. Các dòng ít đường, bổ sung dinh dưỡng, hướng tới sức khoẻ đang trở thành động lực tăng trưởng chính. Lòng trung thành với thương hiệu — thứ tài sản mà Pepsi, Sting hay Mirinda mất hàng thập kỷ để xây — đang mỏng đi.
Một nhà máy công suất tỷ lít chỉ có nghĩa nếu bán được tỷ lít. Và trong một thị trường mà chín trên mười người sẵn sàng đổi thương hiệu, công suất là con dao hai lưỡi.
Cuộc đua công suất đã bắt đầu
Suntory PepsiCo không phải người duy nhất nghĩ Việt Nam đáng để xây nhà máy lớn.
Tháng 6/2026, một tân binh trong ngành công bố đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng xây nhà máy nước giải khát tại Đồng Nai, công suất giai đoạn đầu 70 triệu lít/năm. Cùng lúc, nhiều doanh nghiệp nội cũng lần lượt bước chân vào ngành đồ uống.
Điều đang diễn ra là một cuộc chạy đua đặt cọc: ai xây trước, xây lớn, sẽ có lợi thế chi phí trên mỗi lít khi thị trường bung ra sau năm 2028. Người đến sau sẽ phải mua thị phần bằng giá.
Ai trả giá?
Với Việt Nam, dòng vốn này là tin tốt — thêm việc làm, thêm chuyển giao công nghệ tự động hoá, thêm một mắt xích trong chuỗi cung ứng khu vực. Ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, đánh giá dự án là điển hình về ứng dụng công nghệ tiên tiến và phát triển bền vững, góp phần đào tạo lao động tay nghề cao tại địa phương.
Nhưng với doanh nghiệp đồ uống nội địa, bức tranh khác hẳn. Họ đối diện với những đối thủ có quy mô sản xuất gấp nhiều lần, chi phí đơn vị thấp hơn, và ngân sách marketing mà một công ty Việt trung bình không thể theo.
Khoảng trống còn lại cho doanh nghiệp nội có lẽ nằm ở chính chỗ mà tập đoàn lớn khó xoay nhanh: sản phẩm ngách, nguyên liệu bản địa, dòng sức khoẻ, và tốc độ ra sản phẩm mới. Một dây chuyền tỷ lít rất mạnh khi sản xuất một thứ, và rất chậm khi phải đổi thứ đó.
Nhà máy ở Hựu Thạnh, vì vậy, không chỉ là một khoản đầu tư. Nó là lời tuyên bố rằng cuộc chơi nước giải khát Việt Nam từ nay sẽ được chơi ở quy mô công nghiệp.
• Đọc thêm: CT Group phát triển nhà máy bán dẫn 100 triệu USD và giới thiệu sàn tín chỉ carbon
