Trong những năm đầu thế kỷ XXI, nợ công tại nhiều nước đã gia tăng nhanh chóng: Mỹ và Anh tăng gấp đôi kể từ năm 2006, Nhật Bản và khối Eurozone tăng 150%. Theo những dữ liệu của Viện Tài chính Quốc tế (IIF), đến năm 2016, tổng số nợ toàn cầu lên đến 215 ngàn tỉ USD. Khoản nợ này gồm có nợ nhà ở, nợ công và nợ của các doanh nghiệp, bằng 325% tổng GDP toàn cầu. IIF cho rằng sự gia tăng nợ trong các năm qua một phần do “sự gia tăng đặc biệt” ở các thị trường mới nổi, nơi số nợ ở mức 55 ngàn tỉ USD vào cuối năm 2016, bằng 215% tổng GDP của các thị trường này. Cũng theo IIF, trong năm nay, số trái phiếu và nợ vay đáo hạn của các thị trường mới nổi sẽ hơn 1.100 tỉ USD.
Về phần mình, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã cảnh báo là sự gia tăng lãi suất ở Mỹ sẽ dẫn đến sự kết thúc việc vay nợ của các doanh nghiệp trong thị trường mới nổi, khi họ nhận ra rằng chi phí dịch vụ vay nợ gia tăng tính trên đồng nội tệ của họ. Còn theo Ủy ban Chính sách Tài chính của Ngân hàng Anh (FPC), tín dụng tại Trung Quốc tiếp tục gia tăng với tốc độ cao. Nợ của các doanh nghiệp tại nền kinh tế đứng thứ hai thế giới đã ở mức 166% GDP. Với các nước phát triển, sự gia tăng nợ nói chung được lèo lái bởi sự gia tăng của các khoản nợ công. Nợ của khu vực tư so với GDP thay đổi tùy theo mỗi nền kinh tế, riêng với Anh là 30%. Nhà ở và kinh doanh tại các nền kinh tế tiên tiến rơi vào thời kỳ “thoái nợ quan trọng” (substantial deleveraging) trong thập niên sau cuộc khủng hoảng, so sánh với mức tăng trưởng 72 ngàn tỉ USD trong những năm 2006-2016.
Theo nhận định của các nhà bình luận, sự gia tăng nhanh tổng nợ toàn cầu trong thập niên qua xuất phát từ sự phát triển của thị trường trái phiếu nội tệ, ở mức 48,5 ngàn tỉ USD vào năm 2016, trong khi nợ ngoại tệ chỉ ở mức 7,2 ngàn tỉ USD. Châu Mỹ Latin là khu vực mà số nợ ngoại tệ gia tăng mạnh, bao gồm Argentina, Colombia và Mexico, cùng với Thổ Nhĩ Kỳ và Nam Phi. Gánh nợ của khối doanh nghiệp cũng cao hơn trước nhiều, “tập trung ở những doanh nghiệp phi – tài chính, nơi tỷ lệ nợ so với GDP tăng từ 68% vào năm 2006 lên 100% vào năm 2016”, cho dù tốc độ tăng trưởng diễn ra chậm trong những quý vừa qua.
- Lê Cẩn theo Telegraph
Xem thêm:
