Mười tuổi, Tenzin Priyadarshi lặng lẽ rời khỏi trường nội trú, đi theo hình ảnh kỳ lạ luôn trở lại trong những giấc mơ từ lúc lên sáu. Bước chân của một đứa trẻ đi về phía những điều chưa biết ấy đã khởi sinh cho hồi ký “Về miền bí ẩn” kể về hành trình của ông trong nhiều thập kỷ với lời nhắc tinh tế: muốn tìm thấy niềm vui và hạnh phúc, trước hết phải hiểu và chấp nhận nỗi đau; muốn biết mình là ai, trước hết phải lắng nghe những tiếng lòng sâu kín nhất.
Cuộc đời phi thường của cậu bé lang thang đến nhà tư tưởng ở MIT
Tác giả của cuốn hồi ký – Tôn sư Tenzin Priyadarshi Rinpoche, không phải là một nhân vật tâm linh theo nghĩa quen thuộc. Ông vừa là người được Đức Đạt Lai Lạt Ma thọ giới, vừa là Chủ tịch sáng lập và Giám đốc điều hành Trung tâm Đạo đức và Giá trị Chuyển đổi Đạt Lai Lạt Ma tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) — nơi tư duy khoa học và công nghệ được đẩy đến giới hạn mới mỗi ngày.
Cuộc đời đặc biệt ấy khởi nguồn từ sự kiện gây chấn động cho một gia đình Bà La Môn danh giá tại Ấn Độ: năm mười tuổi, Tenzin bỏ nhà để đi theo hình ảnh bí ẩn khó cưỡng xuất hiện nhiều lần trong giấc mơ của cậu bé sáu tuổi.
Độc giả hôm nay đặt một băn khoăn: những chiêm nghiệm của Tôn sư từ thập nhiên 1990, khi soi chiếu vào đời sống hiện đại, liệu có đổi thay?
Câu trả lời là không. Bản chất hiện sinh vốn không đổi, chỉ bối cảnh sống mở ra nhiều điều kiện hơn, có nhiều lựa chọn hơn. Sự tiến hoá cảm xúc cũng vậy, không biến đổi, chỉ thêm tầng, thêm lớp mà thôi.
Vùng giao thoa đầy trí tuệ giữa tâm linh cổ xưa và công nghệ hiện đại
Đọc “Về miền bí ẩn”, người ta nhận ra đây không phải là hồi ký để kể chuyện kỳ thú; nó là một bản đồ của những lựa chọn khó khăn: từ những năm tu học khổ hạnh, lao động giản dị ở các tu viện Nhật Bản, đến nghiên cứu Phật giáo Tây Tạng, rồi quá trình học thuật nghiêm cẩn tại Harvard.
Điểm đặc biệt của cuốn sách nằm ở cách ông đi thẳng vào vùng giao thoa giữa hai thế giới tưởng chừng đối lập: tâm linh cổ xưa và khoa học hiện đại. Với ông, tâm linh không phải lánh đời, mà là nền tảng để dấn thân bằng lòng từ bi, sự chính trực và niềm tin không sợ hãi.
Trong thời đại mà một nút “like” hay “thả tim” có thể thành thước đo giá trị, Tôn sư Tenzin đưa ra câu hỏi tưởng cũ nhưng luôn nóng hổi: Ta đang sống cuộc đời của mình, hay sống cuộc đời ta muốn người khác nhìn thấy?
Cuốn sách, vì thế, trở thành lời nhắc giản dị: Bản sắc không đến từ so sánh, mà từ việc nuôi dưỡng bên trong.
Những người thầy phi thường và khoảnh khắc định hình lòng từ bi
Điểm sáng của cuốn hồi ký là cuộc gặp gỡ của Tôn sư với những “người thầy” đến từ nhiều truyền thống tôn giáo khác nhau: từ Đức Sakya Trizin, Đức Samdhong Rinpoche, và đặc biệt là Mẹ Teresa – người khiến Tenzin hiểu rằng lòng từ bi không phải một triết thuyết, mà là hành động mỗi ngày.
Những cuộc đối thoại liên tôn giáo, khoảnh khắc đại diện Phật giáo gặp gỡ Đức Giáo hoàng John Paul II, hay những ngày lao động đơn giản tại các ngôi chùa Nhật Bản, những năm tháng nghiên cứu Phật giáo Tây Tạng… Tất cả những trải nghiệm ấy trở thành nần tảng để ông kết nối hai thế giới: sự minh triết phương Đông và tư duy lý tính phương Tây.
Một cuốn sách không kể chuyện, mà chia sẻ cách tự vấn chính mình
“Về miền bí ẩn” không phải hồi ký theo nghĩa cổ điển. Không kịch tính hoá, cũng chẳng tô màu thần bí, cũng không phải sách về tâm linh truyền giảng các giáo lý. Tôn sư Tenzin viết giản dị, như một cuộc đối thoại thẳng thắn về hành trình tự vấn: Vì sao ta đau khổ? Vì sao ta mong cầu được công nhận? Vì sao ta sợ thay đổi? Và đâu là niềm vui thật sự?
Mỗi chương sách giống một lát cắt của một cuộc đời nhiều tầng lớp, nơi ông liên tục kiểm tra lại niềm tin của mình, đúng như lời Đức Phật: “Hãy đốt, đập, thử độ tinh khiết như thợ kim hoàn thử vàng.”
Ông tin rằng: Chỉ khi hiểu và chấp nhận được đau khổ, niềm vui mới hiện hình.
Cuốn sách nhận được nhiều đánh giá mạnh mẽ từ các tác giả, học giả và nhà tư tưởng uy tín toàn cầu. Siddhartha Mukherjee gọi đây là “một trải nghiệm”, “một công thức sống”. Reid Hoffman, đồng sáng lập LinkedIn, xem cuốn sách như lời mời đưa sự huyền bí và chiêm nghiệm trở lại đời sống hiện đại. Rory Stewart, nhà tư tưởng Anh Quốc, đánh giá tác phẩm vừa bắt nguồn từ truyền thống cổ xưa, vừa chạm tới những bận tâm đương đại.
Điều này cho thấy “Về miền bí ẩn” không chỉ là cuốn sách cho người quan tâm Phật giáo, mà dành cho bất kỳ ai đang tìm kiếm một cách đọc thế giới mới, nhẹ nhàng mà sâu sắc.
“Về miền bí ẩn” vì vậy quan trọng với độc giả thời đại số bởi nó như một bản đồ nhận thức, nhắc ta giữ mối quan hệ lành mạnh với thời gian, đứng vững giữa nghịch cảnh, không đánh mất mình trong những vai diễn vô hình, và nuôi dưỡng bản sắc cá nhân trong thế giới phẳng.
Một lời mời vào hành trình nội tâm, trở về với chính mình
Không giáo điều, nhẹ nhàng mà sâu sắc, “Về miền bí ẩn” giống như ánh lửa đặt vào vùng sâu nhất của nội tâm, gợi mở câu hỏi đáng giá: Điều gì trong đời ta vẫn là một “bí ẩn” chưa được giải mã, và liệu ta có đủ can đảm để bước về phía nó?
Từ trang sách ấy, mỗi người có thể tự bắt đầu cuộc hành trình chiêm nghiệm của riêng mình – ngay từ bây giờ.
Phát hành bởi Nhã Nam
Tác giả: Tenzin Priyadarshi Rinpoche
Dịch giả: Trần Thị Hà (Sen Xanh)
