Kể từ khi cuộc chiến bản quyền chuyển sang trang mới, Taylor Swift đang được ca tụng là ngôi sao quyền lực nhất, có tâm với nghề nhất,… và vô vàn những mỹ từ khác. Điều này dẫn đến một câu hỏi: Liệu Taylor có thật sự đấu tranh vì nghệ thuật hay chỉ đang PR bản thân? Hãy cùng đào sâu vào những mặt trái của cuộc chiến bản quyền đầy thị phi này!
Nhìn lại cuộc chiến bản quyền
Tất nhiên cuộc chiến bản quyền đã khởi điểm từ rất lâu. Tuy nhiên, khi thời đại streaming nhạc (nghe nhạc online) miễn phí lên ngôi, các nghệ sĩ càng bức xúc hơn trước việc chất xám của họ bị lạm dụng và không được trả tiền. Trước khi Taylor tham chiến, những nhân vật tham gia cuộc chiến này hành động rất đơn lẻ và có tiếng nói rất yếu ớt so với các công ty phục vụ streaming nhạc đầy quyền lực như Spotify.
May mắn thay, cuối năm 2014, Taylor Swift đã nhập cuộc và khơi mào cho cuộc đấu bằng cách rút hết các album của cô ra khỏi Spotify, một sự kiện khuấy đảo cộng đồng mạng mà chúng ta gọi là Cuộc cách mạng Swiftify. Sau đó, hàng loạt các nghệ sĩ khác như Pharrell Williams bắt đầu đâm đơn kiện những kênh thông tin lớn như YouTube, đòi trả tiền bản quyền những bản cover do fan làm và đăng tải miễn phí.
Cuộc chiến càng gay cấn hơn khi ngày 29-6 vừa qua, “quả táo khuyết” lừng danh đã tung ra hệ điều hành iOS 8.4 kết hợp cùng ứng dụng nghe nhạc Apple Music. Ứng dụng này không giống như iTunes của hãng. iTunes chuyên về mua nhạc còn Apple Music chuyên về streaming nhạc. Apple Music còn “khuyến mãi” thêm Beats 1, một kênh radio do Apple sản xuất, có thể nghe vào 12 giờ trưa mỗi ngày theo giờ Mỹ. Ứng dụng này có tính cạnh tranh rất cao với Spotify.
Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó, trước khi Apple Music ra mắt vài ngày, Taylor Swift lại một lần nữa ra mặt, kêu gọi Apple phải trả tiền cho các nghệ sĩ sở hữu các ca khúc làm bản nghe thử trên ứng dụng mới này. Bất ngờ thay, Apple ngay lập tức đồng ý với điều kiện của Taylor. Báo chí cùng các nghệ sĩ khác cũng nhiệt liệt tán thưởng Taylor Swift là vị “đại tướng” thông minh, sáng suốt nhất của cuộc chiến này. Thế là không chỉ địa vị của Taylor Swift được nâng lên một tầm cao mới mà ngay cả cuộc chiến bản quyền cũng bước sang một chương mới!
Taylor Swift có thật sự là một anh hùng?
Chuyện đấu tranh vì bản quyền chất xám không có gì là sai trái cả. Bất cứ ai chống đối lại cuộc chiến này sẽ bị buộc tội là “xài lậu”, “kẻ cướp”,… Thế nhưng, bạn có chắc chắn rằng ngay cả các nghệ sĩ trong cuộc như Taylor Swift đã thật sự trung thực với hành động của mình? Hay tất cả mọi thứ chỉ là một nước cờ, một vai diễn trong vở kịch đầy ma mãnh của cô?
Sự kiện Apple Music chính là manh mối để chúng ta đặt nghi vấn về điều này. Đề nghị trả tiền bản quyền của Taylor Swift chỉ mới được đưa ra không lâu thì đúng ba ngày sau, Apple đã lên tiếng chấp nhận. Vì sao “quả táo khuyết” lại có quyết định nhanh chóng như vậy? Một thỉnh cầu của một nghệ sĩ là đã đủ để làm lung lay toàn bộ chiến lược kinh doanh đã được đề ra từ hàng tháng trời? Cuộc họp nào trong ba ngày đó đủ sức để thảo ra hẳn một sách lược kinh doanh mới cho ứng dụng Apple Music, chuyển từ sử dụng bản demo miễn phí sang trả phí? Nếu mọi thứ không được tính toán từ trước thì làm sao Apple lại quyết định “xuất thần” như vậy, ngân sách nào của công ty có thể được tung ra ngay để bù đắp khoản chi bất ngờ này? Ái chà, cô nàng kế toán của Apple hẳn đang rất đau đầu đây!
Phương Phi (DNSGCT)
