Thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn hào hứng. Dù điểm số không có nhiều thay đổi và vừa có hai phiên cuối tuần giảm điểm, VN-Index những ngày trung tuần tháng 2-2017 vẫn đang thể hiện “phong độ” tốt, vững vàng trên mốc điểm 700, trong khi thanh khoản tiếp tục ở mức cao. Khối lượng khớp lệnh trung bình trên sàn HSX lên đến 165,5 triệu đơn vị/phiên, những phiên có khối lượng giao dịch trên 3.000 tỉ đồng ngày càng nhiều, chứng tỏ sức nóng của thị trường. Dĩ nhiên, nhóm cổ phiếu có giá trị vốn hóa lớn chiếm tỷ trọng cao trong VN-Index vẫn giữ vai trò quan trọng đối với sự đi lên của chỉ số. Song song đó, nhóm cổ phiếu đầu cơ cũng đang rất sôi động, nhiều cổ phiếu giá trị nhỏ đã có chuỗi tăng giá ấn tượng.
Sau nhiều phiên tăng điểm, những cổ phiếu này đã có mức tăng giá hấp dẫn đủ để nhà đầu tư tiến hành chốt lời và chính điều đó khiến cho VN-Index chững lại. Dù vậy, việc thanh khoản tăng mạnh trong những phiên giảm điểm đã chứng tỏ dòng tiền đổ vào vẫn ổn định. Nhà đầu tư nước ngoài cũng đang giao dịch tích cực, dù khối lượng mua ròng không phải quá lớn. Với tất cả những yếu tố kể trên, một đợt điều chỉnh mạnh trong ngắn hạn là khó xảy ra. Nhiều khả năng VN-Index chỉ dao động nhẹ để tìm thời điểm bứt phá.
Có thể thấy, yếu tố thu hút dòng tiền, qua đó thúc đẩy thị trường tăng trưởng thời gian qua, chính là kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh tích cực của các doanh nghiệp niêm yết. Những doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh tốt được nhà đầu tư ưu tiên lựa chọn, dẫn đến sự tăng giá tương ứng của cổ phiếu. Ngược lại, một bản báo cáo tài chính tệ hại của doanh nghiệp tất yếu đưa đến sự sụt giảm giá cổ phiếu. Lợi dụng điều này, một số đơn vị niêm yết đã cố tình “giấu lãi” hoặc “giấu lỗ”, để phục vụ lợi ích riêng. Việc báo cáo tài chính trước và sau kiểm toán của các công ty niêm yết vì vậy đã có sự sai lệch đáng kể (từ lãi thành lỗ, từ lãi ít thành lãi nhiều), gây thiệt hại cho nhà đầu tư, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính minh bạch của thị trường.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng rất chú trọng đến vấn đề này, thông qua việc giám sát, kiểm soát chất lượng dịch vụ của các tổ chức kiểm toán và kiểm toán viên, để xử phạt nghiêm những đơn vị, cá nhân sai phạm. Các doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính trước và sau kiểm toán có chênh lệch lớn về số liệu đều phải giải trình và nếu Ủy ban Chứng khoán khẳng định số liệu chênh lệch có nguyên nhân chủ quan, doanh nghiệp sẽ bị coi là công bố thông tin không chính xác. Năm 2016, ủy ban này đã xử phạt vi phạm hành chính 59 doanh nghiệp niêm yết, đình chỉ tư cách được chấp thuận kiểm toán cho các tổ chức có lợi ích công chúng trong lĩnh vực chứng khoán với một công ty kiểm toán và 16 kiểm toán viên.
Để tự bảo vệ mình, nhà đầu tư cần phân biệt được thực – hư khi “xem xét” báo cáo tài chính do doanh nghiệp công bố. Với nhiều nhà đầu tư cá nhân, vấn đề này không đơn giản. Hàng ngàn doanh nghiệp niêm yết, để tìm ra được những doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, báo cáo minh bạch, tránh xa doanh nghiệp làm ăn thua lỗ… đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức và thời gian. Vậy nên, thay vì đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu với khá nhiều rủi ro, nhà đầu tư cá nhân có thể tìm đến các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp, hoặc tham gia vào các quỹ mở. Đây là hình thức đầu tư rất phổ biến ở các thị trường nước ngoài và cũng đang phát triển ở nước ta. Được điều hành bởi những chuyên gia nhiều kinh nghiệm, các quỹ mở – với tổng quy mô trên toàn thị trường lên đến gần 3.000 tỉ đồng – có thể đem lại mức sinh lời hấp dẫn dành cho nhà đầu tư.
- Ngọc Khang
