Sau khi thoát khỏi luật pháp Tây Ban Nha và Georgie, tên trùm mafia quốc tế gốc Georgie Lasha Shushanashvili lại thoát khỏi dẫn độ về Pháp xét xử. Giờ đây, Hy Lạp đang “giao du” với hắn, một tên trùm xuyên quốc gia, cầm đầu băng đảng “cướp bằng luật pháp”.
Lasha Shushanashvili rất thích Hy Lạp, nhất là Thesssalonique, thủ phủ miền Bắc, nơi người đàn ông Georgie 57 tuổi có thân hình như một tay đô vật này trên đường trở về nhà, đã tìm thấy cách nay hơn chục năm. Cho dù có phải đánh đổi một ngôi nhà hai tầng tại Pylea nhìn ra biển và chiếc xe hơi Mercedes S 400, với những tủ áo quần nhãn hiệu LVMH, Dolce & Gabbana và Dior để đổi lấy một căn buồng giam chật hẹp trong trại tù Diavata. Nhờ vào một nhóm luật sư hung hãn, kẻ mà cảnh sát phương Tây xem là một trong những ông trùm mafia Nga đã thoát khỏi tay công lý của nước Pháp, ít nhất vào thời điểm này.
Điều đó làm cho cảnh sát thuộc Văn phòng trung ương Chống tội phạm hành trình, chuyên trị tội phạm có tổ chức đến từ nơi khác và đồng nghiệp của họ tại Ủy ban Truy nã Caen của nước Pháp nổi điên. Họ tin mình cuối cùng đã tóm được tên tội phạm mà năm 2012 nước Mỹ xếp vào loại là trùm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.
Ngày 16-4-2018, mặt trời bắt đầu lặn tại Thessalonique khi một nhóm cảnh sát vũ trang đến tận răng với sự tiếp ứng của máy bay trực thăng tóm cổ được Lasha và ba tên cận vệ. Bí danh của chiến dịch là Caucase-Normandie. Một cảnh sát kể: “Chúng tôi xuất phát từ Caen (Pháp) rồi đến Thessalonique (Hy Lạp). Từ 18 tháng qua, lực lượng an ninh Pháp cố nhận diện các thành viên của băng đảng cướp phá vùng Normandie và nhất là tên cầm đầu ẩn nấp tại Hy Lạp. Một nguồn tin thân cận với chiến dịch tiết lộ chúng đánh cắp hàng trong siêu thị hàng ngàn lần và ăn trộm nhà dân, được gọi là “nhập nha”, nhưng còn có cả trấn lột và buôn lậu thuốc lá nữa.
- Xem thêm: Tình báo Mossad ngày nay
Một nhóm phối hợp điều tra Pháp-Hy Lạp, được thành lập vào tháng 9-2017, lần đầu tiên giữa hai quốc gia. Họ được Europol (Cảnh sát châu Âu) và Eurojust (Luật pháp châu Âu) hỗ trợ cùng với cảnh sát Georgie. Đã hai lần, một nhóm của Hiến binh Đặc Nhiệm Quốc gia (GIGN) bí mật đến Hy lạp để trợ giúp kỹ thuật nghe lén và thu âm.
Thống trị đế chế của mình từ biển Égée
Chính tại Thessalonique mà người ta tìm thấy tên cầm đầu mạng lưới: Lasha Pavlovitch Shushanashvili, sinh tại Rustavi, Georgie vào tháng 7-1962, với các biệt danh Ymar Malgasov, Lasha Tolsty hay Lasha Rustavsky, là phần tử vô tổ quốc từ khi bị cả Georgie và Nga tước bỏ quốc tịch kép của hắn. Từ trên bờ biển Égée, gã người Georgie này ra chỉ thị cho thuộc hạ tại Pháp và Hy Lạp, nhận tiền cống nạp của chúng và tổ chức rửa tiền.
Lasha nhẵn mặt cảnh sát châu Âu. Ngay từ lúc còn bé, hắn đã biết thế nào là ngồi tù. Năm 1979, hắn đã gia nhập vào băng đảng khủng khiếp có tên là Vory v zakone (Cướp bằng luật pháp). Lúc 18 tuổi, hắn đã là thành viên của loại tội phạm ra đời từ Liên Xô, nơi hội tụ của các dân tộc Georgie, Arménie và Moldavie. Hắn đã được phân chia lãnh địa để trấn lột. Đến giữa những năm 2.000, chúng lan sang Tây Âu, xâm nhập vào Tây Ban Nha, Ý, Hy Lạp, Đức và Pháp.
Khắp nơi, chúng tổ chức gần như một đội quân chặt chẽ. Bọn lính lác, có tên gọi là chestiorki (con tốt) chuyên trộm cắp hàng trong siêu thị, cửa hàng, đột nhập nhà dân qua các chiến dịch thi đua lập thành tích. Với tài sản thu được, chúng trích lấy một phần cống nạp cho cấp trên smotriachi (cấp vùng), để tên này chuyển lên palogenet (cấp quốc gia) để đưa về cho vor (ông trùm). Số tiền này được hỗ trợ cho bọn đang ngồi tù, bệnh hoạn hay bị kẻ thù giết chết vì tranh giành lãnh địa. Số còn lại rơi vào túi ông trùm.
Năm 2006, Zakhary Kalashov ông trùm chi nhánh châu Âu của băng đảng Vory v zakone bị bắt. Aslan Usoyan, biệt danh “Ông nội”, Ded Hasan thủ lĩnh tối cao, đã chọn Lasha Shushanashvili thay thế. Nhưng đề bạt này đã làm nổ tung thùng thuốc súng giữa hai nhóm đang thống trị băng trộm cướp này: nhóm tại Tbilissi, thủ đô Georgie, quê hương của hắn, và Ded Hasan, với băng Koutaissi (thành phố lớn thứ nhì). Một vor của băng này bị bắn chết tại thành phố Marseille của nước Pháp vào tháng 3-2010.
Cảnh sát châu Âu mở cuộc đại càn quét bọn mafia Georgie. Chiến dịch Java diễn ra đồng loạt tại Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Thụy Sĩ, Đức và Áo đã ném hàng trăm tên vào trại giam. Trong đó có Kakhaber, em út và cánh tay mặt của Lasha Shushanashvili. Bị kết tội chủ mưu vụ giết người tại Marseille, hắn đang chờ đợi ngày ra tòa tại nhà tù Baumettes, cùng hai tội danh khác diễn ra tại Tây Ban Nhà và Pháp. Tên trùm Lasha may mắn lọt lưới. Được báo tin, hắn đã rời khỏi Khách sạn Makedonia Palace tại Thessalonique trước khi cảnh sát tới. Tức giận, người Tây Ban Nha đã cáo buộc Hy lạp nhận tiền hối lộ 800.000 euro để cho hắn trốn.
Nghề nghiệp: doanh nhân
Vận may từ bỏ Lasha Shushanashvili vào tháng 1-2012. Hắn bị bắt gần bãi biển Asteras, tại bãi tắm Vouliagment, phía nam thành phố Athènes. Madrid muốn xét xử hắn, Tbilissi cũng muốn thế, nhưng Hy Lạp từ chối giao nạp. Trước mặt các quan tòa, hắn quyết liệt chối phăng mọi tội ác và tự xưng mình là nhà doanh nghiệp, đối lập với Tổng thống Georgie Mikheil Saakashvili. Hắn bị kết án 14 năm tù.
Hai năm sau, Lasha được thả vì lý do sức khỏe. Hắn bị bệnh não, cao áp huyết, tim mạch và viêm gan. Tháng 4-2018, Lasha Shushanashvili quay trở lại nhà tù. Chiến dịch Caucase-Normandie thành công. Ba tên Vory v zakone khác cũng bị bắt: hai tại Athènes, một tại Montauban, vùng Tarn-et-Garonne (Pháp), cùng với 29 thành viên băng đảng. Trong số đó có ca sĩ kiêm diễn viên người Georgie nổi tiếng Kakha Abuashvili, biệt danh Kabu, sống ở Pháp từ năm 2015, để cai nghiện ma túy. Một chuyên gia hình sự cho biết: “Đây là một hồ sơ về mafia Nga lớn nhất tại Âu châu, kể từ sau chiến dịch Java năm 2010”.
Kể từ đó, câu chuyện có vẻ như lặp lại. Bị truy nã tại Pháp, Lasha cố sức chống chọi lại lệnh dẫn độ. Hắn cầu cứu nữ luật sư Zoe Konstantopoulou, cựu chủ tịch Quốc hội Hy Lạp, nhà sáng lập đảng cánh tả Con đường tự do, chuyên gia luật quốc tế và quyền con người. Hai lần hắn phải nhập viện cấp cứu. Một quan tòa Pháp chế giễu: “Hắn chuyển từ đứng thẳng sang nằm dài trên cáng mỗi khi sắp đến một phiên tòa”.
Ngày 4-7-2018, một tòa án tại Thessalonique chấp thuận yêu cầu dẫn độ của Paris. Nhưng năm tháng sau, tòa án Tối cao Hy Lạp ra một phán quyết khiến cho cảnh sát và quan tòa Pháp nổi khùng: Lasha Shushanashvili và hai tên khác trong băng đảng bị giam tại Hy Lạp, có thể xét xử tại Pháp vì những hành động diễn ra tại Normandie, nhưng Hy Lạp vẫn giữ quyền truy tố chúng vì những tội nghiêm trọng hơn như rửa tiền, thành lập băng đảng và cấu kết côn đồ. Người Pháp trả lời: “Không, cảm ơn!”. Dù sao cũng là rất tốt khi hắn bị xét xử ở đây vì những tội không nghiêm trọng bằng việc chủ mưu tại Caen, một chi nhánh của hắn. Tuy nhiên các quan tòa tại Rennes, thuộc vùng Ille-et-Vilaine, chuyên xử lý các tổ chức tội ác, quyết định không bỏ qua chuyện này. Một người trong đó nói rõ: “Chúng tôi có thể yêu cầu giao lại Lasha Shushanashvilikhi cuộc điều tra của Hy Lạp kết thúc. Hoặc là khi thi hành hình phạt hắn có thể bị tuyên án vắng mặt tại Pháp. Hoặc là cộng thêm những hình phạt mới mà người Hy Lạp sẽ thông báo cho chúng tôi biết”.
Họ không thể không tức giận: vì sao Hy Lạp có thể từ chối dẫn độ những tên người Geogie đang điều khiển cướp phá châu Âu ngay từ trên lãnh thổ của mình?
Một cuộc tấn công kép
Báo cáo hàng năm mới nhất của SIRASCO (Phòng tình báo Cảnh sát Quốc gia Pháp) cho biết: “Trộm cắp siêu thị bùng phát 60% trong năm 2017, trộm gia đình tăng 20%. Đứng phía sau loại tội phạm này là một tổ chức thực sự, do bọn “Cướp bằng luật pháp” kiểm soát. Hoạt động dữ dội của các mạng lưới mafia Georgie làm cho Bộ Nội vụ Pháp lo lắng. Đủ sức để thúc đẩy hai quốc gia thiết lập một nhóm hành động chung. Điều này đã được thực hiện vào ngày 19-9-2018. Tổ chức bao gồm Văn phòng Trung ương chống tội phạm hành trình và Cảnh sát tư pháp Georgie, Cảnh sát chống tội phạm có tổ chức. Họ họp nhau lần đầu tiên vào mùa thu tại Tbilissi.
Nguồn gốc của tổ chức “Vory v zakone”
Tổ chức này ra đời từ trong trại cải tạo dưới thời Liên Xô cũ, với kỷ luật rất chặt chẽ và các thành viên nhận ra nhau bằng các hình xăm ngôi sao tám cánh trên vai và đầu gối. Hơn phân nữa thành viên trong tổ chức này là người Georgie. Tháng 12-2005, Quốc hội Georgie thông qua một đạo luật cấm kanioneri – tức vor – hoạt động, khiến cho 192 tên rải rác trên cả nước phải bỏ sang Nga 149 người. Số 43 còn lại đi sang các nước Mỹ, Israel và EU đặc biệt là Pháp và Tây Ban Nha. Những tên Cướp bằng luật pháp chỉ huy các vụ “nhập nha” mà dân Georgie tỏ ra xuất sắc nhất. Mỗi nhóm trộm này phải trích ra 15% lợi tức của mình cống nạp cho ông trùm – vor nào mà mình cảm thấy mạnh nhất, thông qua một trung gian cấp vùng là smotriachi, để được bảo kê khi gặp tai nạn nghề nghiệp. Theo tư liệu của cảnh sát Pháp, công bố vào ngày 15-3-2010, anh em nhà Shushanashvili – Lasha và Kakhaber – có tại Pháp 14 smotriachi, nằm rải rác tại Paris, Bordeaux, Lyon, Toulouse, Le Havre, Annecy. Bọn cấp vùng này phải cống nạp lên cho cấp quốc gia là palogenet.
Ăn trộm là cách thức nhẹ nhàng nhất để xâm nhập một vùng lãnh thổ mới. Sau đó mới dần dần đầu tư lớn hơn và đa dạng hóa sang các hoạt động khác. Phát triển lên đại trà, trò này có vẻ bần tiện, nhưng thu nhập rất béo bở. Hoạt động này càng ngày náo nhiệt, chứng minh qua các vụ bắt bớ của cảnh sát. Ngày 7-2-2019, 14 tên Georgie bị bắt trong vùng Caen, nước Pháp với 39 vụ “nhập nha”. Ngày 22-3, tại Annecy, năm tên bị bắt với 60 vụ.
- Xem thêm: Lưới trời lồng lộng, chạy đâu cho thoát?
Không phải chỉ có dân Georgie mới chơi trò này. Dân Moldavie cũng nhập cuộc và có tổ chức rất chặt chẽ. Tài sản cướp xong được chôn dấu trong rừng, để cho nhóm thứ nhì dùng vệ tinh định vị GPS đến thu hồi. Hằng tuần, tiền cống nạp được gởi về Bucarest từ Paris bằng xe vận tải nhẹ. Chúng cũng thu nhận bọn người vùng Caucase, nhất là dân Armenie. Những cuộc chiến tranh giành lãnh địa giữa chúng với nhau cũng rất náo nhiệt. Ngày 19-5-2018, ngay tại cuộc Liên hoan phim Cannes, 10 tên Tchétchénie vũ trang gậy sắt và mã tấu, xông vào đánh túi bụi chừng mười mấy gã đàn ông tại hộp đêm VIP Room. Năm trước đó bọn này phụ trách bảo vệ an ninh cho phòng trà, nhưng người chủ không chịu tái ký hợp đồng với chúng.
