Làm sao để có thể làm được nhiều công việc mà không bị kiệt sức vào cuối ngày? Câu trả lời từ các nhà nghiên cứu nhịp sinh học là: Hãy lắng nghe nhịp sinh học của cơ thể của bạn. Theo các nhà nghiên cứu này, đồng hồ sinh học quyết định sự tăng lên hay sụt giảm nguồn năng lượng cơ thể. Hiện nay, do yêu cầu của cuộc sống hiện đại nên hầu hết chúng ta đều không ăn, uống, làm việc và nghỉ ngơi phù hợp với nhịp sinh học và nhu cầu của cơ thể. Vì lý do đó nên nhiều người cảm thấy mệt mỏi, không tập trung, mất ngủ và kiệt sức.
Hệ thống quy định đồng hồ sinh học nằm ở não. Qua các loại hormone thần kinh, đồng hồ này kiểm soát những chức năng quan trọng của cơ thể là thân nhiệt, sự tiết hormone, nhịp tim, hơi thở và giấc ngủ.
Đồng hồ sinh học hoạt động tương ứng với 24 giờ mỗi ngày. Nếu hoạt động của chúng ta không phù hợp với nhịp sinh học và kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Chẳng hạn, người học tập hoặc làm việc vào thời gian cần ngủ sẽ thường gặp các hiện tượng: tăng cân, rối loạn giấc ngủ, stress và tinh thần kém. Hoạt động này kéo dài liên tục sẽ làm tăng gấp bốn lần nguy cơ ung thư, bệnh tim mạch và suy nhược cơ thể. Vì vậy, chúng ta nên tham khảo những lời khuyên sau để sinh hoạt và làm việc phù hợp hơn với nhịp sinh học của cơ thể.
• Từ 5 giờ đến 7 giờ
Thời điểm 5 giờ là lúc chúng ta vẫn đang ngủ nhưng cơ thể đã bắt đầu khởi động. Thân nhiệt giảm dần từ nửa đêm đến 4 giờ sáng và tăng dần trở lại từ thời điểm này. Tuyến thượng thận bắt đầu tạo ra cortisol, hormone gây stress đồng thời tạo sự tỉnh táo, cho phép dự trữ năng lượng để chuẩn bị đối phó với mọi vấn đề xảy ra trong ngày.
• Từ 7 giờ đến 8 giờ
Lúc này, lượng cortisol đã đầy đủ, hormone adrenaline tăng lên làm cho nhịp tim và huyết áp cũng tăng dần. Đây là thời điểm thích hợp để thức dậy và ăn một bữa ăn sáng thịnh soạn chứa đầy đủ các chất carbohydrate rất cần cho não vào buổi sáng (chẳng hạn như: cơm, bánh mì, gạo, khoai tây…), protein và chất béo để giúp bạn luôn được tỉnh táo vào buổi trưa.
• Từ 8 giờ đến 10 giờ
Thời điểm thích hợp để bắt đầu tận hưởng những tia nắng đầu tiên của ngày, đưa con đến trường, đến nơi làm việc, uống một tách cà phê với đồng nghiệp. Hoạt động gặp gỡ mọi người vào buổi sáng sẽ tạo những kích thích ở vỏ não, giúp não sẵn sàng cho các công việc đòi hỏi sự suy nghĩ, tập trung là đọc email và lập kế hoạch cho cả ngày làm việc. Nhưng đây chưa phải lúc để bạn bắt đầu tham gia vào những vấn đề phức tạp hay những buổi tranh luận gay gắt.
• Thời điểm 10 giờ
Bữa ăn sáng gần như đã được tiêu hóa hoàn toàn, thân nhiệt đã ổn định, bộ nhớ hoạt động rất tốt. Đây là thời điểm chúng ta có thể bắt đầu những công việc quan trọng.
• Thời điểm 11 giờ 30
Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi vì chu kỳ sụt giảm năng lượng bình thường của cơ thể. Hãy xóa tan cơn mệt mỏi trong 5 phút bằng cách nói chuyện phiếm, uống một ly nước mát, đi lại thư giãn tay, chân, lưng, cổ. Sau 5 phút này, năng lượng sẽ phục hồi một phần và bạn vẫn có thể tiếp tục làm việc.
• Từ 12 giờ 30 đến 14 giờ
Đã đến lúc cần cung cấp thức ăn cho cơ thể vì hệ tiêu hóa đang cần sản suất insulin. Bạn cần bữa trưa nhẹ với một ít tinh bột, thịt nạc hoặc cá, rau, trái cây và nước để bổ sung chất dịch cho cơ thể. Sau khi bữa trưa, bạn cần nằm chợp mắt khoảng 20 phút để lấy lại sự tỉnh táo cho công việc vào buổi chiều.
• Từ 14 giờ đến 15 giờ
Thời điểm này chúng ta đã có thể bắt đầu làm việc trở lại nhưng do nồng độ cortisol bị hạ thấp nên bạn sẽ thiếu tập trung. Do đó, nên tạm gác lại những việc cần sự tập trung cao độ.
Đây cũng là khoảng thời gian thích hợp để đi chữa bệnh về răng miệng, vì thuốc gây mê tiêm lúc này sẽ có tác dụng kéo dài đến giờ này hôm sau. Còn gây mê buổi sáng chỉ có thể kéo dài đến 17 giờ cùng ngày.
• Từ 15 giờ đến 18 giờ
Thời điểm lý tưởng để giải quyết những việc quan trọng nhất trong ngày vì lúc này, cả thân nhiệt và hormone tạo sự tỉnh táo đều đã sẵn sàng, bộ nhớ và khả năng xử lý thông tin của não rất tốt. Tuy nhiên, đừng quên nghỉ ngơi, thư giãn khoảng 10 phút sau 1,5 giờ làm việc liên tục.
Đây cũng là khoảng thời gian lý tưởng cho chuyện tình cảm vì cảm xúc đạt tối đa.
• Từ 19 giờ đến 21 giờ
Đến 18 giờ 30, thân nhiệt bắt đầu giảm dần chuẩn bị cho giấc ngủ vào lúc nửa đêm. Thời điểm 19 giờ rất thích hợp cho một bữa ăn tối ít tinh bột và chất béo, sau đó nên đi dạo ở những đoạn đường ít khói bụi khoảng 15 phút.
• Từ 22 giờ đến 23 giờ 30
Hãy tắm với dòng nước mát lạnh để tạo điều kiện cho melatonin, hormone gây buồn ngủ, bắt đầu tiết ra dần cho đến lúc nửa đêm. Hoạt động tình dục nhẹ nhàng trước khi ngủ làm tiết ra endorphine, một loại hormone rất tốt cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, giúp bạn ngủ ngon hơn.
