Trong cuộc họp thường kỳ mỗi nửa năm do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tổ chức tại thủ đô Washington của nước Mỹ trong những ngày tới đây, bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng các nước sẽ thảo luận chủ yếu vấn đề công nợ ở khu vực Eurozone và những tác động lên sự ổn định tài chính của Trung Quốc. Bên cạnh đó, họ cũng sẽ đề cập đến cuộc khủng hoảng nợ nần đang diễn ra ở một số nước nghèo nhất trên thế giới.
Cách nay gần hai thập niên, một nỗ lực quốc tế có tên là “Sáng kiến giải quyết nợ cho các quốc gia nghèo” (HIPC) nhằm xóa nợ cho một số các nước nghèo, giúp họ có thể vận hành bộ máy sản xuất theo hướng phát triển kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, từ cuộc khủng hoảng tài chính trước đây và sự sụt giảm giá hàng hóa vừa rồi, khoản nợ nần của các nước thu nhập thấp đang tăng cao, với tỷ lệ 40% (24 trên 60 nước) những nước hoặc đang rơi vào khủng hoảng nợ nần, hoặc có nguy cơ khủng hoảng cao, tăng gấp đôi con số của năm năm trước.
Thêm vào đó, phần lớn những nước này, chủ yếu ở khu vực hạ Sahara của châu Phi, đang gặp nhiều khó khăn do những hoạt động gần đây của họ hay của chủ nợ họ. Họ là những nước xuất khẩu hàng hóa như Chad, Congo, Zambia, bị chồng chất nợ nần khi lợi tức thu về suy giảm do giá dầu hỏa và giá kim loại bị giảm mạnh. Họ cũng gồm cả những nước xuất khẩu hàng hóa khác như Ethiopia, Ghana, Gambia, khi sự tích lũy nợ nần xuất phát từ những khiếm hụt về thuế má thu vào, trong một số trường hợp từ tham nhũng và gian lận (Gambia, Mozambique).
Trong lúc tỷ lệ nợ nần còn dưới mức HIPC đưa ra thì nguy cơ lại cao hơn, vì phần lớn nợ thuộc về lĩnh vực thương mại với lãi suất cao, sự ứng xử của các chủ nợ khó đoán trước hơn so với những mối quan hệ đa phương cổ điển. Theo nhận định của các nhà phân tích, đã khá muộn cho việc giúp một số nước thu nhập thấp không rơi vào cảnh khó khăn về công nợ, nhưng cần hành động để ngăn ngừa tình trạng một số nước khác rơi vào cuộc khủng hoảng công nợ. Trách nhiệm chính thuộc về chính phủ những nước vay nợ, song các đối tác phát triển của họ cũng như các nước viện trợ cần đưa vấn đề ra thảo luận tại các cuộc hội nghị quốc tế về tài chính và công nợ.
