Trung thành với nền móng mà các nhà sáng lập đã để lại, Rolls-Royce một mình theo đuổi và đưa nghệ thuật thất truyền Coach-build về lại vị thế đỉnh cao cá nhân hoá trong kỉ nguyên đương đại.
Vài nét về lịch sử Coach-Build – Nghệ thuật thất truyền
Từ “Coach-builder” trong tiếng Anh được hiểu là nghệ nhân chuyên chế tác khung vỏ cho các loại xe, tương truyền bắt nguồn từ nhu cầu của tầng lớp quý tộc khi tham gia vũ hội hóa trang hay dạ tiệc. Bên cạnh vẻ ngoài lộng lẫy, họ muốn xuất hiện trong những cỗ xe ngựa khác biệt và độc đáo. Và thế là một nhóm những người thợ thủ công chế tác cỗ xe – “Coach-builder” cũng như khái niệm “Coach-build” được khai sinh.
Về sau khi ô tô ra đời thì khái niệm Coach Build chỉ việc khung và vỏ của chiếc xe được chế tác thủ công, tha hồ thiên biến vạn hoá. Hầu hết các cỗ xe siêu sang bán trong thời kì Vàng Son của ngành ô tô trước Thế Chiến thứ II đều là không có vỏ, các chủ nhân sau đó sẽ thuê các nghệ nhân độc lập như Chapron, Labourdette, Franay, Saoutchik, Figoni et Falaschi hay Pennock thiết kế và thực hiện phần vỏ theo ý mình còn các nhà phát triển động tập trung vào việc làm sao để cỗ máy chạy tốt.
Ngày nay cụm từ Coach-Build đồng nghĩa với một thời hoàng kim của sự sáng tạo. Ví dụ như chiếc Mors Landau Tour Coach-Build của gia tộc Rothschild uỷ quyền năm 1904 đến nay vẫn được ca ngợi hay chiếc Coach-build Argyll 1913 có mui nhỏ và khoang khách lớn, đi cùng hệ thống phanh 4 bánh, nghe có vẻ quen thuộc bây nhưng là công nghệ tiên phong thời đó. Một vị Vua Ấn Độ giai đoạn này còn uỷ quyền một đôi xe coach-build hình thiên nga tên là Brooke Swan, khó có thể nhầm lẫn vào đâu được.
Việc chế tạo khuôn và máy ép cho phần khung một chiếc xe hơi rất đắt đỏ, ví dụ khuôn đúc một chiếc cánh cửa có thể lên đến 40,000 đô la, khiến các nhà sản xuất phải tìm cách giảm giá bằng cách sản xuất hàng loạt hoặc chọn vật liệu có giá thành khuôn đúc thấp hơn. Sự ra đời của kiến trúc Unibody – tức khung xương sàn xe và vỏ xe được đúc sẵn thành một khối đã làm cho giá thành sản xuất khung xe giảm hơn nữa. Tất nhiên là độ rập khuôn nhân bản thì càng được nâng cao và độ sáng tạo càng bị thu hẹp. Nhiều nghệ nhân coach-builder đã thất nghiệp, xưởng phải đóng hoặc tiến hoá thành một bộ phận trong một nhà máy nào đó.
Ngay ở đoạn cuộc nở rộ của sản xuất hàng loạt, các dự án độc bản nổi tiếng thế giới vẫn luôn được sản sinh và đi vào lịch sử, tất nhiên với các con số chi phí không nhỏ, uỷ quyền bởi những yếu nhân có một không hai trên thế giới. Sinh ra trong giai đoạn 1906 và đạt danh hiệu “Chiếc xe hơi tốt nhất thế giới” cùng Silver Ghost năm 1915, Rolls-Royce phục vụ coach-build từ đó cho đến tận ngày nay. Môn nghệ thuật tưởng chừng đã thất truyền Coach-build được nuôi dưỡng bởi những tên tuổi trung thành với triết lý tôn vinh sự độc đáo và sáng tạo mà Rolls-Royce là ví dụ chuẩn xác nhất.
Coach-Build – Sự thăng hoa hoàn hảo của Bespoke
Chế tác xe theo triết lý Coach-Build nói không ngoa là nấc thăng hoa tuyệt vời nhất của Bespoke, bởi hiệu ứng cuối cùng đạt độ độc đáo và hiếm có hơn cả. Như đã phân tích bên trên, các nghệ nhân coach-build bậc thầy không còn quá nhiều. Quá trình uỷ quyền không chỉ đắt đỏ về mặt chi phí mà còn cả chất xám, thời gian và năng lượng. Nhưng vẫn luôn cần những yếu nhân có tầm nhìn và suy nghĩ khác biệt như vậy tồn tại trong lịch sử. Việc họ uỷ quyền một tác phẩm coach-build không chỉ có ý nghĩa ở mặt thành công cá nhân, mà còn là nối tiếp tiền nhân sáng tạo ra những kỳ quan độc đáo mà nhiều năm sau thế giới vẫn được ngắm nhìn và truyền cảm hứng.
Những tác phẩm Coach-Build đều là hành trình nỗ lực hiện thực hoá trí tưởng tượng của chủ nhân đặc biệt, thường gửi gắm những giá trị vượt thời gian, cộng hưởng sức sáng tạo với các nghệ nhân xuất chúng của thời đại đó. Bỏ qua những rào cản như ranh giới tiền bạc, tính thương mại, tính hữu dụng, kế hoạch sản xuất, ngày cần ra mắt … để dồn toàn tâm trí cho một sáng tạo đỉnh cao nhất.
Có lẽ chủ nhân của các dự án uỷ quyền Coach-build là những cá nhân không thích bị gò ép, không thích phải đầu hàng bởi những định kiến & giới hạn thông thường. Giá trị mà một tác phẩm Coach-build đem lại vì vậy không nên chỉ quy ở giá bán, mà đáng quý nhất là những trải nghiệm cảm xúc tinh thần có một không hai. Tác phẩm Coach-Build đánh dấu cột mốc quan trọng trong cuộc sống của khách hàng, trở thành di sản của gia đình và văn hóa, đồng thời cũng là nhân chứng lịch sử định nghĩa cả một thời đại, chứ không còn gói ghém ở hình thức một phương tiện di chuyển đơn thuần.
Điểm danh những chiếc Rolls-Royce Coachbuild kinh điển trong lịch sử
Trong giai đoạn mà Rolls-Royce Silver Ghost gây ấn tượng với hành trình Alpine và chinh phục danh hiệu “chiếc xe hơi tốt nhất thế giới”, nhiều tác phẩm Coach-build đã được thực hiện cùng Baker & Co hay Million-Guiet. Ngày nay những tác phẩm này vẫn được săn tìm và sưu tập, với giá trị đấu giá hàng triệu bảng Anh sau cả trăm năm.
Khi Phantom ra đời năm 1925, thiết kế này tiếp tục trở thành đất diễn cho các nhà coach-builder lẫy lừng thời đó. Vì Phantom vốn là dòng xe của các yếu nhân, hợp với các chuyến công du, giao tế, nghi thức, việc cá nhân hoá để tạo bản sắc riêng là vô cùng quan trọng. Ví dụ như phiên bản The Star of India – Phantom II uỷ quyền bởi Maharaja của Rajkot ở Ấn Độ năm 1934 chế tác bởi Coachbuilder Anh Quốc Thrupp & Maberly với màu sơn Nghệ Tây/Thổ Hoàng phục vụ cho thói quen đi săn ở vùng hoang dã của vị yếu nhân này đã trở thành một trong những kiệt tác nổi tiếng nhất trong lịch sử.
Rolls-Royce đã lần lượt sở hữu nhiều xưởng coach-build trứ danh như Park Ward vào năm 1939 và HJ Mulliner vào năm 1959, tiếp tục cho ra đời những cỗ xe độc đáo và trải nghiệm uỷ quyền tổng thể. Các phiên bản coachbuild đặc sắc của giai đoạn thập niên 60s của các bộ sưu tập Rolls Royce Silver Cloud và Rolls Royce Phantom V & VI vẫn được điểm mặt chỉ tên và sưu tầm cho tới ngày nay.
Ngày nay, tách mình khỏi số đông làng xe, Rolls-Royce theo đuổi con đường độc đạo: đưa các yếu nhân vào một hành trình uỷ quyền và làm chủ quá trình khai sinh ra một tác phẩm có ý nghĩa lịch sử trong tương lai. “Quả thực, Rolls-Royce Coachbuild là tuỳ biến đương đại đích thực nhất, cũng chính là đẳng cấp hưởng thụ thực sự”. – Ông Torsten Müller-Ötvös, Tổng giám đốc điều hành, Rolls-Royce chia sẻ về dịch vụ Coachbuild từ Goodwood, Anh Quốc.
Cùng chiêm ngưỡng những tác phẩm Coach-Build độc đáo khác của Rolls-Royce tại đây:
Rolls-Royce Sweptail – châm lại ngọn lửa coach-build
Ngày nay tất cả những chiếc Rolls-Royce rời Goodwood đều là được đặt riêng bởi các nhà bán lẻ, cho một quốc gia nào đó, dựa vào thói quen sử dụng, niềm tin, địa điểm sống của các yếu nhân nơi chiếc xe sẽ đến. Tuy nhiên, năm 2017 khi Rolls Royce Sweptail ra mắt – tác phẩm đã tiếng chuông nhắc nhở lại thời kì hoàng kim sáng tạo của coach-build. Không có lý gì để trong kỷ nguyên hiện đại, sự sáng tạo lại bị hạn chế và sớm hài lòng với sự nhân bản và đồng hoá.
Vị yếu nhân uỷ quyền Rolls Royce Sweptail có một tình yêu đặc biệt với những chiếc xe trong giai đoạn đầu thế kỉ 20 cũng như sở hữu bộ sưu tập du thuyền kỳ công vì thế tác phẩm cuối cùng sở hữu một thân xe khách hẳn với những gì đang hiện hành. Thanh thoát, thu nhỏ trục ngang, đường mái vòm uốn lượn và phần đuôi vuốt ngược là những gì Rolls-Royce đã mài dũa thành một tác phẩm không thể nhầm lẫn ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Bên trong Rolls Royce Sweptail, một mái kính bao trùm tạo ra không gian tràn ngập ánh sáng tự nhiên, hoà hợp với phần nội thất thanh lịch, tinh tế và tối giản. Các hệ thống điện cũng được thiết kế ẩn và đơn giản nhất, tạo đất diễn cho các vật liệu thượng hạng lựa chọn theo tiêu chuẩn khắt khe của Rolls-Royce toả sáng. Các tấm gỗ Macassar Ebony đánh bóng thủ công và các lỗ thoáng Paldao vừa tương phản vừa hài hoà về xúc cảm với lớp da Moccasin sáng và các điểm nhấn màu Dark Spice của nội thất. Tuy mất đến 4 năm để hoàn thiện, tiếng vang của Rolls Royce Sweptail đã kích thích một bộ phận những nhà uỷ quyền mạnh dạn đặt lệnh. Đây chính là tác phẩm tái sinh bộ phận Coachbuild đương đại, trở thành dịch vụ cố định tại mái nhà của Rolls-Royce.
Đến Rolls-Royce Boat Tail 2021 – Bứt phá khỏi giới hạn thông thường
Bộ khung xe mới nhất của Rolls Royce mang tên Architecture of Luxury là tuyên ngôn cho thấy sự trung thành của thương hiệu với nghệ thuật coach-build và đề cao sự sáng tạo. Nhôm được xử lý qua các máy ép và khuôn đúc thành từng bộ phận, sau đó toàn bộ khung với tầng tầng lớp lớp chống đỡ nhau sẽ được 4 kĩ thuật viên bậc thầy cùng thực hiện hàn một lúc. Bốn người như thế một người, từng thao tác phải khớp với nhau. Nếu có bất kỳ ai nhanh hoặc chậm hơn người còn lại, khung nhôm sẽ bị lệch hoặc biến dạng. Công đoạn chế tác này cực kì khó khăn và đòi hỏi tay nghề cao, sự phối hợp nhạy bén. Sở dĩ Rolls Royce thiết kế “Architecture of Luxury” cầu kỳ như vậy là để mang lại lợi ích lớn hơn cho khách hàng đó là khung xe sẽ dễ dàng linh hoạt hơn nhiều khi thực hiện tùy biến, cá nhân hoá hoặc coach-build lại từ đầu. Kiến trúc này đã được áp dụng lên Phantom VIII, Cullinan, New Ghost 2020 và mới nhất là trên kiệt tác Coach-build Boat Tail tháng 5 vừa rồi. Kết quả là một Rolls-Royce Boat Tail với dáng thân tinh tế, không bị gián đoạn cùng với độ uốn cong đầy ấn tượng, tính liền khối về quy mô, tất cả được tạo thành từ một bề mặt dường như vô tận.
Rolls Royce Boat Tail được sáng tạo để tôn vinh cuộc đời gắn liền với những chuyến phiêu lưu biển cả của vị chủ nhân kín tiếng, lấy cảm hứng từ du thuyền J-Class và Rolls-Royce Boat Tail 1932 mà ông đã kì công sưu tầm và phục chế. Các nghệ nhân đã nỗ lực để tái hiện sắc xanh của vùng biển ông yêu thích, cùng với hiệu ứng nhũ pha lê, quyến rũ trong nắng vùng duyên hải và có chiều sâu khi chạy dưới bóng râm của các tầng cây. Những đường vuốt mượt mà, góc cạnh được làm mượt là kết quả của nhiều nghệ nhân cùng phối hợp tạo nên thân xe mượt mà trước khi các lớp sơn được đưa lên. Phần Caligo Legno hở hiện đại, làm nổi bật lớp sơn màu xanh lam mềm mại, gợi nhớ đến hình thức đúc thân tàu bằng gỗ, nơi mà các vật liệu được hoà hợp một cách khéo léo và đối xứng hoàn hảo.
Qua một nút nhấn, phần mui từ từ hé mở với “hiệu ứng cánh bướm”, để lộ buồng tiếp khách – Hosting suite mời gọi với một cây dù lạ mắt, thiết kế chưa từng thấy trong thế giới ô tô. Chuyển động này được lấy cảm hứng từ ý tưởng dầm Console (giá đỡ khung xe) mà kiến trúc sư nổi tiếng Santiago Calatrava đi tiên phong khám phá. Khi chủ xe mở “Hosting Suite”, hai bên bàn cocktail được thiết kế mở ra theo chuyển động xoay vòng một cách trang nhã, bên dưới là hai chiếc ghế đẩu tối giản và hiện đại, chế tác bởi nhà sản xuất đồ nội thất Ý Promemoria. Chiếc dù che nắng độc đáo có thể dùng trong những ngày thời tiết đẹp, chủ nhân cùng bạn đồng hành dừng chân tận hưởng một ly champaign bên vùng biển thanh bình. Chi tiết tán dù đẹp đẽ và hóm hỉnh này được mở ngược theo chuyển động ống lồng, đảm bảo trải nghiệm dễ dàng và tiện lợi. Phần tủ lạnh đôi chứa champagne Armand de Brignac ưa thích của vị chủ nhân. Các chai rượu có thể được làm lạnh nhanh chóng đến chính xác 6 độ, nhiệt độ phục vụ tối ưu của loại rượu cổ điển yêu thích này.
Với sự lãnh đạo của bàn tay và bộ óc tài hoa Giles Taylor, Giám đốc Thiết kế Rolls-Royce cùng các nghệ nhân tài ba đã vượt qua những thách thức đáng kể về mặt kỹ thuật trong quá trình phát triển Rolls-Royce Boat Tail. Có tới 1813 chi tiết hoàn toàn mới đã được tạo ra dành riêng cho những chiếc xe. Đây là một minh chứng cho thử thách về mặt thời gian, lòng kiên nhẫn, sự cống hiến và niềm đam mê.
Mượn lời ông Torsten Müller-Ötvös, Giám đốc điều hành Rolls-Royce Motors Car để tạm kết: “Boat Tail là đỉnh cao của sự hợp tác, tham vọng, nỗ lực và cả thời gian. Nó là kết tinh của khát vọng muốn tôn vinh sự thành công cá nhân và tạo ra một di sản lâu dài. Với sự ra mắt đáng chú ý của mình, Rolls-Royce Boat Tail tạo nên một khoảnh khắc quan trọng trong lịch sử thương hiệu và bối cảnh đương đại.”
Boutique Rolls – Royce Motor Cars TP. Hồ Chí Minh,
nơi kết nối trực tiếp duy nhất với Goodwood để ủy quyền xe, hiện tại địa chỉ:Union Square Shopping Center, 171 Đồng Khởi, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 081 977 8558
Giờ mở cửa: 9:00 am – 10:00 pm từ thứ Hai đến Chủ NhậtXưởng dịch vụ của Rolls-Royce Motor Cars đã hoạt động tại địa chỉ:
S&S Automotive Service Centre Hanoi
Số 5 Nguyễn Văn Linh, Gia Thụy, Long Biên, Hà Nội
Hotline: 0868 190 485
Giờ mở cửa: 8:00 am – 17:00 pm từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần
