Văn phòng Chính phủ tuần qua đã có thông báo số 177/2014 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản 2013 và định hướng năm 2014, trong đó có việc không chấp thuận đề xuất của Bộ Xây dựng cấm cấp phép dự án thương mại mới. Trước đó, trong Tờ trình số 22 ngày 22-4-2014, Bộ Xây dựng gửi Thủ tướng Chính phủ bổ sung một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, Bộ này đã đề xuất Chính phủ không cấp phép đầu tư mới đối với các dự án phát triển nhà ở thương mại, các dự án khu đô thị mới trong năm 2014. Theo Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng, cả nước hiện có trên 4.000 dự án nhà ở, sử dụng tới 102.000ha đất, nếu đầu tư tất cả các dự án này phải mất khoảng 4,5 triệu tỉ đồng, tạo ra gần 3 triệu căn hộ. Với khả năng của nền kinh tế hiện nay, trong trung hạn chúng ta không thể nào giải quyết được khối lượng các dự án như thế, vì vậy không nên cấp phép dự án mới.
Kiến nghị này có mặt tích cực là giảm nguồn cung cho thị trường, tránh sự dư thừa sản phẩm địa ốc, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp và cả người có nhu cầu mua nhà lại phản đối vì cho rằng không thể áp dụng một giải pháp không mang tính thị trường như vậy. Các địa phương có thể rà soát, kiên quyết dừng những dự án chậm tiến độ vì thiếu nguồn lực, dự án nào khó khăn trong giải phóng mặt bằng thì cho phép điều chỉnh quy mô, tiến độ và nhà đầu tư khi đó phải chứng minh năng lực triển khai dự án, nghĩa là vẫn xử lý được những dự án đã cấp phép chứ không phải ngăn chặn việc cấp phép dự án mới. Đại diện Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh cũng cho rằng nếu lệnh cấm được thực thi sẽ tạo lợi thế cho các dự án nhà ở thương mại đang xây dựng, tuy giải quyết được hàng tồn kho trước mắt nhưng tương lai thị trường sẽ thiếu nguồn cung trong khi nhu cầu của người thu nhập trung bình, thu nhập thấp về các dự án nhà ở thương mại quy mô vừa và nhỏ vẫn cao. Ngoài ra, các dự án nhà ở thương mại này không hề có sự hỗ trợ nào của Nhà nước, mà chỉ ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, là nhu cầu thực của thị trường, nên việc đầu tư phát triển những dự án như vậy nên để cho quan hệ cung cầu quyết định.
Thị trường vẫn cần những căn hộ trung bình
Trước những ý kiến phản hồi đó, Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng cũng đã đăng đàn giải thích rằng cần có sự quản lý của Nhà nước để giúp thị trường bất động sản phát triển lành mạnh. Bởi nếu để thị trường phát triển tự phát sẽ dẫn tới hệ lụy “khủng hoảng thừa căn hộ”, gây ra những khó khăn chưa thể giải quyết cho thị trường bất động sản thời gian qua và đến nay xã hội vẫn đang phải tháo gỡ. Tuy nhiên, lý giải ấy của người đứng đầu Bộ Xây dựng không đủ sức thuyết phục và vì vậy, Phó thủ tướng yêu cầu các địa phương tiếp tục thực hiện việc quản lý thị trường bất động sản theo Chỉ thị số 2196 ngày 21-6-2011 của Thủ tướng Chính phủ, hạn chế tối đa các dự án nhà ở thương mại, các dự án khu đô thị mới.
Như vậy, theo chỉ đạo này, các địa phương sẽ không cấm cấp phép đầu tư mới đối với các dự án phát triển nhà ở thương mại, các dự án khu đô thị mới trong năm 2014 (trừ các các dự án nhà ở xã hội, nhà ở thương mại có diện tích dưới 70m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2, dự án cải tạo nhà chung cư cũ) như đề xuất của Bộ Xây dựng. Dù vậy, các địa phương cũng phải kiểm soát chặt chẽ khâu cấp phép dự án mới, để không diễn ra tình trạng cung vượt quá cầu như thời gian qua.
Hồng Thuận
