Có những cái tên như Bảo Yến, Thanh Lam, Quang Dũng, Tùng Dương… tưởng chừng như sẽ ở mãi trong “tháp ngà” đỉnh cao vị trí của họ trong làng giải trí. Nhưng vừa qua, họ đã có sự chấp nhận cùng với các chương trình truyền hình thực tế để tìm đến với khán giả của mình. Đặc biệt, khi ngồi trên những chiếc ghế nóng, việc làm sao giữ được vị trí của cá nhân và cân bằng với mục đích của một chương trình truyền hình thực tế đã cho thấy có lúc họ vẫn có thể bị cuốn theo vòng quay của dư luận và mục tiêu của nhà sản xuất.
Áp lực tần suất xuất hiện
Điểm qua hàng loạt các chương trình truyền hình thực tế hiện nay, thì quá nửa là các chương trình hài hoặc có yếu tố của các nghệ sĩ hài. Vô hình trung, âm nhạc đang rơi vào cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết để chiếm lại thị trường khán giả độc quyền như trước đây. Nếu như mỗi năm, các live show của ca sĩ rất được chờ đợi, có khi là một sự kiện về văn hóa giải trí, thì hiện nay, sự quan tâm ấy được chia sẻ gần như một nửa cho các danh hài, live show hài tạp kỹ. Chưa kể đến những chương trình thực tế thời trang đang chiếm sóng không hề nhỏ trong các mùa cố định, và sắp tới đây khi các tuần lễ thời trang mang tầm quốc tế được tổ chức thường xuyên hơn thì chắc chắn áp lực với lĩnh vực âm nhạc sẽ càng lớn. Đặc biệt, vị trí độc tôn của ca sĩ trở nên nhỏ hơn.
Đương nhiên, không thể so sánh giữa một nghệ sĩ hài với ca sĩ, và càng không cân đo được lượng fan với một siêu mẫu. Nhưng dựa vào đặc thù của tâm lý công chúng, tức là họ sẽ quan tâm đến sự kiện, tần suất có mặt trên các phương tiện giải trí và truyền thông, thì ca sĩ cũng cần tìm cho mình một hướng thích nghi mới. Họ không thể “yên vị” trên đỉnh cao mà bỏ lỡ mảnh đất cực kỳ màu mỡ giúp nuôi dưỡng sự nổi tiếng của mình. Đó chính là các chương trình truyền hình thực tế, hơn nữa lại là âm nhạc. Hiện nay, các chương trình liên quan đến âm nhạc có thể kể đến khá nhiều như Vietnam Idol – Thần tượng âm nhạc, X Factor – Nhân tố bí ẩn, The Voice – Giọng hát Việt, Thần tượng Bolero, Ngôi sao phương Nam, Tiếng hát truyền hình… thay nhau lên sóng quanh năm. Từ đó, các chương trình luôn tìm cho mình những đội ngũ giám khảo và huấn luyện viên đình đám nhất.
Những cái tên đầu tiên được xem như thể nghiệm cho vị trí giám khảo mới này phải kể đến sự thành công của ca sĩ Siu Black, nhạc sĩ Tuấn Khanh và nhạc sĩ Hà Dũng trong mùa giải Thần tượng âm nhạc đầu tiên khi mang về Việt Nam. Nếu nhưở giai đoạn này, khái niệm về giám khảo truyền hình thực tế còn mơ hồ và cảm nhận về nó còn chưa chính xác, thì giờ đây, được mời vào những chiếc ghế nóng của các chương trình như thế này, có khi lại là sự cạnh tranh áp lực thật sự của đẳng cấp và vị trí của họ trong làng nhạc Việt hiện nay. Mỗi năm, cùng với tiêu chí các chương trình truyền hình thực tế hướng tới, sự lựa chọn sẽ có thay đổi. Ví như năm nay, X Factor – Nhân tố bí ẩn có xu hướng sẽ đi theo dạng thí sinh không nhiều yếu tố giải trí, đã mời Thanh Lam và Tùng Dương vào vị trí .
Lý giải cho sự xuất hiện này, diva Thanh Lam cho rằng mình cảm thấy yêu thích tiêu chí là đi tìm những giọng hát thật sự cá tính để làm phong phú thêm đời sống âm nhạc mới hiện nay. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận rằng, nếu như những cái tên như Thanh Lam, Tùng Dương không xuất hiện trong các chương trình truyền hình thực tế như X Factor, thì rất dễ đẩy họ ngày càng xa khán giả đại chúng, lượng khán giả rất thực tế đến các sân khấu để xem ca sĩ biểu diễn hằng đêm, khi mà những gương mặt như Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Ngọc Hà, Thu Minh… luôn tạo được sức hút. Mỗi ca sĩ sẽ tìm cho họ cách đi vào nghệ thuật riêng, nhưng truyền hình thực tế không thể không hấp dẫn cho một ca sĩ nếu họ muốn cho khán giả thấy được đẳng cấp của mình. Nhu cầu nâng giá trị từ các chương trình như thế này với các ca sĩ cũng là có thật. Và đương nhiên, áp lực để tạo ra một giám khảo thành công sẽ càng lớn hơn khi tên tuổi của họ luôn được đánh giá cao.
Xuất hiện nhiều sẽ “mất giá”?
Không khó nhận thấy rằng, mỗi đợt lên sóng của các giám khảo trong những chương trình truyền hình thực tế là họ đã chuẩn bị song hành cho mình các dự án truyền thông lớn. Ví như năm 2015, khi Hồ Quỳnh Hương bất ngờ quay trở lại sau một thời gian “ở ẩn” với vị trí giám khảo Nhân tố bí ẩn mùa đầu tiên, cũng là thời điểm Hồ Quỳnh Hương giới thiệu hình ảnh mới, phong cách âm nhạc được điều chỉnh sao cho phù hợp với giá trị thưởng thức đương thời. Dù vậy, áp lực để luôn giữ được vị trí của mình trong lòng công chúng không hề nhỏ chút nào, chính Hồ Quỳnh Hương cũng thừa nhận rằng cô đã suy nghĩ rất nhiều trước khi nhận lời làm giám khảo Nhân tố bí ẩn mùa thứ 2 này. Việc quen mặt của các ca sĩ ngôi sao trên truyền hình thực tế của chúng ta đang trở thành con dao hai lưỡi, vì khán giả dễ đánh đồng với việc họ đang dần đi vào sự nhàm chán và muốn níu kéo khán giả như thời kỳ đầu nổi tiếng.
Dù vậy, năm nay, Hồ Quỳnh Hương vẫn đảm nhận vai trò này cùng với những dự án âm nhạc được bật mí sẽ rất đình đám được giới thiệu dần trong thời gian sắp tới. Rõ ràng, do đặc điểm của thị trường khán giả rộng nhưng cực kỳ hẹp ở Việt Nam, tức là khán giả có thể đón nhận nhiều nhưng chính thời gian quá độ, nhàm chán đến rất nhanh, mà có khi các ca sĩ rất sợ họ trở nên nhàm và “rẻ tiền” để đánh đổi đẳng cấp và ngồi trên sóng truyền hình mỗi tuần. Nếu như trước đây, khi Hồ Ngọc Hà và Đàm Vĩnh Hưng chính thức nhận lời ngồi Huấn luyện viên Giọng hát Việt, đã râm ran câu chuyện cát-sê hàng tỉ đồng cho vị trí này, thì bây giờ con số đó không phải là điều khiến khán giả quan tâm nữa. Vì tâm lý của khán giả hiện nay là, đã có chương trình truyền hình thực tế, sức ép về rating, thì cuộc đua ngồi vào ghế nóng sẽ chắc chắn có. Và chính các ca sĩ ngôi sao cũng tự mình chạy đua vào vị trí để giành lấy thị phần lớn hơn trong khi quá nhiều loại hình giải trí khác đang lên ngôi.
Điều đó không đồng nghĩa hoàn toàn với nhận định rằng ca sĩ đã “mất giá” khi quyết định ngồi vào ghế nóng hay xuất hiện trong các chương trình truyền hình thực tế. Nhưng rõ ràng, ở mức độ “cộng sinh” và “thích nghi” với sự vận động, thay đổi không ngừng từ công chúng, xu hướng làm chương trình thì họ vẫn có thể hy sinh ít nhiều vị trí, thói quen của mình để bước ra ngoài “tháp ngà” của mình hòa vào dòng chảy chung của làng giải trí. Vì thế, hằng năm, ca sĩ ngôi sao vẫn chi nguồn kinh phí rất lớn để thực hiện các dự án âm nhạc khẳng định vị trí riêng của họ dù biết rằng thu hồi vốn là điều không tưởng.
- Phạm Lê
