Trong một cuộc trò chuyện cởi mở với tuần báo People, ông bà Barack Obama đã thẳng thắn kể về những nỗi tủi hổ và bị kỳ thị vì màu da. “Chuyện của tôi, đương kim đệ nhất phu nhân nước Mỹ diễn ra trong siêu thị Target rộng lớn. Đang khi một mình đi dọc các kệ, ngắm nghía hàng bày la liệt trên các giá, bỗng một bà khách (tin chắc rằng tôi là nhân viên phục vụ) nói tôi dừng lại và lệnh cho tôi lấy mấy món đồ trên giá, bỏ vào xe đẩy cho bà ấy. Cứ như thể người da đen hiện diện ở siêu thị choáng lộn thì chỉ có thể là nhân viên phục vụ, chứ không thể là người mua hàng rủng rỉnh tiền trong túi được”.
Tổng thống Barack Obama đúc kết từ thực tế của chính mình rằng một người da màu trạc tuổi ông mà đứng trước một nhà hàng sang trọng hai, ba sao thì chỉ là nhân viên làm nhiệm vụ nhận gửi và trả lại xe cho thực khách, thể nào cũng có một ông bệ vệ nào đó từ trong nhà hàng bước ra, với dáng vẻ phè phỡn, từ từ móc túi lấy chìa khóa xe ra, đưa lên như ra hiệu “đi lấy xe ngay cho ta”…
Bà Michelle Obama bổ sung một chuyện cụ thể: “Ông nhà tôi diện bộ đồ đại lễ smoking, thắt nơ đĩnh đạc, đàng hoàng làm thượng khách một đại dạ tiệc. Ấy thế mà có một ông kêu đi lấy cho tách cà phê đen ít đường đấy”.
Lập tức Barack Obama nghiêm túc cho rằng những chuyện nhầm lẫn nho nhỏ ấy cùng lắm chỉ khiến những ai khó tính mặc cảm, tủi thân, bực mình, chứ không thể so với sự kỳ thị chủng tộc mà các thế hệ trước phải chịu đựng. “Chuyện tôi bị nhầm là người phục vụ khác một trời một vực so với chuyện một cậu trai bị nhầm là kẻ cắp, bị còng tay, bị áp tải – Barack Obama diễn giải – Lịch sử đâu có thể tiến nhanh như chúng ta mong muốn. Dấu tích của những luật lệ kỳ thị chủng tộc bị bãi bỏ năm 1964 vẫn còn rơi rớt lại”. Và ông Obama triết lý: “Cuộc sống có tốt lên đến mấy, vẫn khó thể xóa bỏ hết mọi thành kiến!”.
Ông bà Michelle và Barack Obama chuyện trò với People giữa lúc nước Mỹ bùng lên những căng thẳng chủng tộc – một thanh niên da đen tay không bị cảnh sát da trắng bắn chết ở thành phố Ferguson và một người da đen bị cảnh sát khóa cổ đến chết ở thành phố New York.
Lê Lành theo People(DNSGCT)
