Điều đáng ngạc nhiên là vẫn còn rất nhiều người tin vào ma. Một cuộc khảo sát năm 2017 của Đại học Chapman cho thấy 52% người Mỹ tin rằng có nhiều nơi bị ma ám, tăng khoảng 11% kể từ năm 2015.
Một cuộc khảo sát trước đó của Anh cho thấy 52% những người tham gia tin vào thế lực siêu nhiên. Nhưng có thể có một cơ sở khoa học hơn cho những thứ gây kinh hoàng vào ban đêm. Dưới đây là 6 giải thích hợp lý cho sự hiện diện của hồn ma trong ngôi nhà của bạn.
Trường điện từ
Trong nhiều thập niên, một nhà thần kinh học người Canada tên Michael Persinger đã nghiên cứu ảnh hưởng của trường điện tử trên nhận thức của con người về hồn ma. Ông giả định rằng khi dao động, những trường điện từ, không thể nhận thấy được bằng ý thức thông thường, có thể khiến chúng ta cảm thấy như có một “sự hiện diện” khác trong phòng. Nó tạo ra các hình ảnh hoạt động bất thường trong các thùy thái dương của não. Trong phòng thí nghiệm của mình, Persinger cho những người tham gia nghiên cứu đội một thiết bị có tên gọi là “God Helmet” và phát hiện ra một số đại lượng nhất định của trường điện yếu nhất trên đầu của một người nếu kéo dài trong vòng từ 15 đến 30 phút có thể tạo ra nhận thức về một sự hiện diện vô hình trong phòng.
Một số nghiên cứu tiếp theo sau đó đã bác bỏ giả thuyết này, lập luận rằng chúng ta đang phản ứng lại cảm giác về một sự hiện diện ma quái, chứ không phải là một trường điện từ. Tuy nhiên, Persinger nói lại rằng thử nghiệm này thực hiện theo phương thức khác hoàn toàn so với nghiên cứu của ông. Các nhà khoa học khác cũng phát hiện ra rằng những nơi bị cho là bị ám thường có các từ trường bất thường.
Hạ âm
Hạ âm là sóng âm có tần số thấp hơn ngưỡng nghe thấy của con người (mặc dù các động vật khác như voi có thể nghe thấy). Rung động tần số thấp có thể gây ra sự khó chịu sinh lý khác biệt. Các nhà khoa học nghiên cứu ảnh hưởng của tua-bin gió và tiếng ồn giao thông gần khu dân cư đã phát hiện thấy tiếng ồn tần số thấp có thể gây mất phương hướng, cảm giác hoảng loạn, thay đổi nhịp tim, huyết áp và các hiệu ứng khác có thể dễ dàng quy cho sự hiện diện của một hồn ma.
Chẳng hạn như, trong một bài báo năm 1998 viết về những nguyên nhân tự nhiên của sự ám ảnh, kỹ sư Vic Tandy mô tả công việc làm tại phòng thí nghiệm bị cho là có ma ám của một nhà sản xuất thiết bị y tế. Bất cứ khi nào Tandy làm việc trong phòng thí nghiệm đặc biệt này, ông cảm thấy chán nản và không thoải mái, thường nghe và nhìn thấy những điều kỳ lạ – bao gồm cả bóng hình mờ ảo trông giống như một con ma. Cuối cùng, ông phát hiện ra căn phòng là nơi có sóng đứng 19 Hz xuất phát từ một chiếc quạt, phát ra những rung động không nghe thấy được dẫn đến hiệu ứng mất phương hướng. Các nghiên cứu sâu hơn cũng cho thấy mối liên hệ giữa siêu âm và cảm giác kỳ lạ như bị ớn lạnh ở cột sống hoặc cảm thấy khó chịu.
Nấm mốc
Shane Rogers, một giáo sư kỹ thuật tại Đại học Clarkson, đã dành một vài tháng viếng thăm các địa điểm bị ám để tìm kiếm hiện tượng không mấy siêu nhiên: sự phát triển của nấm mốc. Nghiên cứu sơ bộ chỉ ra rằng một số nấm mốc có thể gây ra các triệu chứng nghe có vẻ hơi ma quái như sợ hãi và mất trí. “Tôi đã nghiên cứu rất nhiều lần hiện tượng ma xuất hiện”, ông nói với Mental Floss. Ông bắt đầu tự hỏi “liệu có một liên kết nào đó giúp chúng ta giải thích tại sao mọi người lại có những cảm xúc này”. Tuy nhiên, cho đến nay trong quá trình thu thập dữ liệu, “thật khó để nói liệu đó có phải là yếu tố cấu thành hay không, nhưng theo những giai thoại, dễ dàng quan sát thấy những loài nấm mốc độc hại tồn tại ở những nơi bị ma ám”, Rogers nói.
Niễm độc carbon monoxide
Năm 1921, một bác sĩ là W.H. Wilmer đã xuất bản một câu chuyện kỳ lạ về ngôi nhà ma ám trên Tạp chí Nhãn khoa Mỹ. Gia đình sống trong ngôi nhà ma ám này, được gọi là gia đình H trong y văn, bắt đầu trải qua những hiện tượng kỳ lạ khi họ chuyển đến một căn nhà cũ – nghe tiếng đồ nội thất di chuyển xung quanh và những tiếng động lạ trong đêm, cảm nhận sự hiện diện của bóng ma vô hình. Họ nói rằng mình bị ma giữ trên giường, cảm thấy yếu ớt, và nhiều chuyện khác nữa. Hóa ra, một lò sưởi bị rò đã phủ đầy carbon monoxide khắp căn nhà họ , gây ra ảo giác về thần kinh và thị giác. Sau khi lò sưởi được sửa chữa xong lò sưởi, gia đình H trở lại cuộc sống của họ, không còn hồn ma.
Ngộ nhận do ảnh hưởng từ người khác
Trong một nghiên cứu năm 2014, Goldsmiths, một nhà tâm lý học của trường Đại học London đã mời nhiều người tham gia xem một video về “một nhà ngoại cảm” được cho là có thể uốn cong một chìa khóa kim loại bằng tâm trí. Trong cùng một điều kiện, những đối tượng nghiên cứu được xem video với một “người tham gia”, về thực chất là những người cùng làm việc với các nhà nghiên cứu, được đưa vào để nói rằng họ thấy chìa khóa bị uốn cong. Tỷ lệ những đối tượng nghiên cứu này báo cáo rằng họ thấy chìa khóa bị uốn cong cao hơn so với các đối tượng khác được bắt cặp với một người khẳng định rằng chìa khóa không bẻ cong hoặc không nói gì cả. “Lời tường thuật của một người có thể ảnh hưởng đến sự ghi nhớ của người khác”, đồng tác giả Christopher French nói với Mental Floss. Nếu một người nào đó tự tin khẳng định rằng họ đã nhìn thấy ma, điều đó có thể ảnh hưởng đến một nhân chứng khác khiến họ tin rằng họ cũng đã nhìn thấy việc đó.
Chúng ta muốn tin
French giải thích: “Tồn tại một yếu tố động lực để tin rằng hồn ma có thật. Tất cả chúng ta đều muốn tin vào cuộc sống sau khi chết. Ý nghĩ về sự cái chết là một trong những điều khiến chúng ta không thoải mái”. Thiên kiến xác nhận có ảnh hưởng lớn đến nhận thức của chúng ta. “Chúng ta thưởng dễ dàng tin vào những gì chúng ta muốn tin”, ông nói.
