Điển hình là báo cáo của Trung tâm Quốc tế vì Khoa học trong Chính sách đối với Ma túy đăng trên nhật báo Y học Anh cho biết là giá cả các loại ma túy như cần sa, cocaine, á phiện… bán lén lút trên đường phố đang giảm một cách đáng báo động, trong khi số lượng bị bắt giữ lại gia tăng. Theo số liệu thống kê của Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ, trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 2007, giá bán heroin và cocaine tại Mỹ đã giảm 81%, trong khi lượng cocaine bị cảnh sát bắt giữ tăng 60%. Riêng cần sa, giá cũng giảm 86% và lượng cần sa bị bắt giữ tăng 161%. Hằng năm, trị giá ma túy mua bán bất hợp pháp lên đến 350 tỉ USD. Những thông tin trên cho thấy công cuộc phòng chống ma túy đang thất bại, đòi hỏi có những biện pháp mang tính đột phá để cải thiện tình hình. Tại phương Tây, nhiều tổ chức, cá nhân đã đưa ra đề xuất áp dụng các biện pháp “mở” để giảm thiểu những thiệt hại về tài chính và tác hại về mặt y tế và xã hội do ma túy gây ra.
Tiền và ma túy do cảnh sát Anh bắt giữ được
Vào những ngày cuối tháng 9-2013, ông Mike Barton, Cảnh sát trưởng Sở Cảnh sát Durham (Anh) đã có ý kiến là những con nghiện cần được “chữa trị, chăm sóc, thay vì kết tội”. Tiếp xúc với phóng viên nhật báo Observer, Barton tin rằng việc phi hình sự hóa việc sử dụng ma túy sẽ làm giảm đáng kể thu nhập của bọn mua bán ma túy bất hợp pháp, hủy hoại tiềm năng hoạt động của chúng và một “môi trường có kiểm soát” sẽ dẫn đến sự thành công của công cuộc phòng chống ma túy. Nhận định và đề xuất của Barton nhận được nhiều ý kiến tán đồng và bên ngoài nước Anh, nhiều nơi cũng đang thi hành những biện pháp tương tự. Hạ viện Uruguay vừa thông qua một dự luật hợp pháp hóa cần sa, theo đó sẽ giao cho chính phủ quản lý và bán các loại ma túy. Dự luật này còn cần sự phê chuẩn của Thượng viện, nếu thành luật, sẽ là một bước đột phá quan trọng trong lĩnh vực này. Tại Bồ Đào Nha, theo luật hiện hành, kẻ nào bị bắt có sử dụng hay mang theo người ma túy có thể tránh được sự trừng phạt nếu đồng ý cai nghiện. Còn tại Hà Lan, cần sa được phép bán và sử dụng tại khoảng 700 quán cà phê. Quan điểm của Bộ Nội vụ Anh còn khá dè dặt, họ cho biết ma túy là mặt hàng bất hợp pháp vì quá nguy hiểm, quan điểm của chính phủ Anh khá rõ ràng: “Chúng ta phải giúp các con nghiện điều trị, trong lúc vẫn đảm bảo việc thi hành luật pháp nhằm bảo vệ xã hội bằng cách ngăn chặn việc cung cấp ma túy và bắt giữ bọn tội phạm có tổ chức dính líu đến việc buôn bán ma túy”. Trong khi đó, một trong những người ủng hộ các biện pháp đột phá về ma túy là Werner Antweiler, giáo sư Kinh tế học tại Trường Kinh doanh Sauder thuộc Đại học British Columbia. Ông đã so sánh việc cấm ma túy hiện nay với việc cấm rượu tại nhiều nước trong những năm 1920 và 1930, càng cấm thì nhu cầu càng tăng và bọn buôn bán bất hợp pháp càng hoạt động có hiệu quả.
Lê Cẩn tổng hợp
