Việt Nam chỉ có một vịnh Hạ Long trên biển nổi tiếng bấy lâu nay. Nhưng thời gian qua khách du lịch, đặc biệt là dân phượt vẫn hay nói tới các “vịnh Hạ Long trên cạn” để chỉ những vùng lòng hồ, khúc sông rộng lớn có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Đặc biệt trên lòng hồ, khúc sông lớn ấy có các hòn đảo, đặc biệt là với hệ thống núi đá vôi mà nhìn từ xa rất giống với Vịnh Hạ Long trên biển. Ở miền Bắc có đến cả chục “vịnh Hạ Long trên cạn” với những nét đẹp riêng.
Hồ Quan Sơn
Hồ Quan Sơn là một thắng cảnh nổi tiếng của huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Hồ rộng khoảng 850ha và có hệ thống núi đá vôi với các đỉnh nổi tiếng như: đỉnh Trâu Trắng, hòn Mê, Đá Bạc, Quai Chèo, Bàn Cờ… Đặc biệt là các đảo mọc lên giữa lòng hồ như: Hoa Quả Sơn, đảo Sư Tử, đảo Chim…
Đầm Vân Long
Đầm Vân Long thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình rộng đến 3.500ha và được ví như một chiếc gương trời khổng lồ phản chiếu cảnh vật non nước hữu tình. Mực nước ở đầm khá nông thường chỉ từ 1 đến 1,5m và rất trong. Khi đi thuyền trên đầm du khách có thể quan sát thấy rong rêu và những đàn cá dưới đáy. Đến Đầm Vân Long, khách đi thuyền sẽ lạc vào một ma trận những núi đá với các tên gọi như: Mèo Cào, Mâm Xôi, Hòm Sách, Đá Bàn, Mồ Côi, Cô Tiên… Đặc biệt nhất là hang Cá – nơi còn sót lại những cá thể Vọoc quần đùi trắng đang sinh sống. Nếu đi vào đúng thời điểm đàn Vọoc ra khỏi hang kiếm ăn thì ta hoàn toàn có thể chụp được ảnh chúng trên những mỏm đá. Đầm Vân Long đẹp nhất vào cuối thu, đầu đông. Đây là thời điểm nước đầm trong xanh phẳng lặng như một vịnh Hạ Long không sóng trên cạn, và còn dễ bắt gặp những đàn cò trắng tung bay.
Thung Nai
Nằm ở địa phận huyện Cao Phong, Thung Nai là đoạn sông Đà phình to trước khi chảy vào hồ thủy điện Hòa Bình. Đi thuyền trên Thung Nai du khách có thể bắt gặp vô vàn những tảng đá với đủ các hình thù nhô lên trên sóng nước. Cũng có những hòn đảo nhỏ giữa lòng sông với cây cối um tùm, hoang sơ không người sinh sống. Du khách có thể yêu cầu chủ thuyền cho dừng chân để vào tham quan đền Bà Chúa Thác Bờ và thắng cảnh động Thác Bờ. Ngoài ra trên dọc hành trình chúng ta còn bắt gặp nhiều suối thác hoang sơ, hùng vĩ và phiên chợ Bờ nổi tiếng họp vào Chủ nhật hằng tuần.
Hồ Na Hang
Hồ thủy điện Na Hang (huyện Na Hang, Tuyên Quang) là nơi hợp lưu của các con sông: Lô Gâm, Năng và Nho Quế. Bên cạnh đó hồ còn nhận nước của rất nhiều ngọn thác kỳ vĩ như thác Mơ, thác Pác Ban. Trên hồ Na Hang có nhiều mỏm núi nhô lên mặt nước và độc đáo nhất là núi Cọc Vài – một khối đá vôi khổng lồ nhô cao gần 40m trên mặt nước. Còn núi Pác Tạ theo tiếng Tày là vú của trời và hình dáng mà du khách nhìn thấy ở thực địa cũng đúng như vậy. Đi tham quan hồ thủy điện Na Hang đẹp nhất vào mùa thu, nhưng thú vị nhất là mùa xuân vì mùa xuân thường diễn ra lễ hội Lồng Tồng độc đáo của người Tày ở đây.
Hồ Thác Bà
Hồ Thác Bà là một trong ba hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam. Vùng hồ này dài đến 80km nằm ở hai huyện Lục Yên và Yên Bình của tỉnh Yên Bái. Trước đây hồ Thác Bà chỉ có chức năng cung cấp nước cho nhà máy thủy điện Thác Bà nhưng với trên 1.300 hòn đảo và nhiều hang động sơn thủy hữu tình thì giờ đây vùng hồ đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn. Đi thuyền trên hồ Thác Bà chúng ta có thể ghé thăm những địa điểm nổi tiếng như: động Thủy Tiên, động Xuân Long, hang Ma Mút, chùa São, núi Vua Áo Đen… Có thể nói hồ Thác Bà như một “vịnh Hạ Long trên cạn” lớn nhất ở miền Bắc.
Hồ Sông Mực
Du lịch Thanh Hóa có hồ Sông Mực khá nổi tiếng. Hồ thuộc hai huyện Như Thanh, Như Xuân, rộng gần 4.000ha. Nước hồ bốn mùa trong xanh, phẳng lặng giữa đại ngàn. Trên lòng hồ có 21 hòn đảo thơ mộng và xanh tươi. Nếu du khách đi thuyền tham quan có thể ghé qua hòn Tình Yêu hay đảo Đôi với những thân cây mọc thành từng đôi, cặp, quấn quýt bên nhau như tình yêu đôi lứa…
Ngoài những thắng cảnh được mệnh danh “vịnh Hạ Long trên cạn” đã nhắc tới trên, ta còn có thể kể đến một số điểm du lịch khác tương tựở miền Bắc dù không tiêu biểu bằng như: hồ Núi Cốc – Thái Nguyên, hồ Cấm Sơn – Bắc Giang, hồ Đại Lải – Vĩnh Phúc…
