Ngôi nhà mới trong vườn cây cũ

Với nhiều kiến trúc sư trẻ hiện nay, khó nhất vẫn là định hình một tiêu chí và những suy nghĩ để tạo nên lối đi riêng cho mình, qua đó đem lại giá trị cho công trình mà mình thiết kế, đồng thời đóng góp vào sự phát triển chung trong lĩnh vực mà mình theo đuổi. Với cặp đôi vợ chồng Nam – Linh của K59 atelier,  xét về tuổi nghề và bề dày trong công việc, họ mới chỉ bắt đầu, nhưng đã kịp ghi tên mình vào danh sách những người đoạt giải vàng của giải thưởng kiến trúc quốc gia vừa được công bố cuối năm vừa qua. Trên số báo Nội Thất Tân niên, họ chia sẻ dự án vừa được giải của mình.

Nhà Bình Dương là sự sắp đặt thú vị khi nhóm thiết kế đã phải thay đổi khu đất và phương án thiết kế khi dịch covid bùng phát. Chủ đầu tư đã quyết định xây dựng nhà ngay trong vườn của nhà hàng thay vì một khu đất được phân lô ở ngoài đường lớn như dự tính ban đầu.

Tiêu chí đầu tiên khi lựa chọn địa điểm là đảm bảo sự riêng tư và yên tĩnh cho gia đình: không chỉ tránh được tầm nhìn của khách và các hoạt động ồn ào của nhà hàng mà còn đảm bảo thuận tiện cho cuộc sống riêng tư của gia chủ. Tiêu chí thứ hai mà nhóm thiết kế đặt ra là sử dụng căn nhà mới như một giải pháp cải thiện giá trị của khu đất hiện hữu như giải phóng bãi rác tồn tại phía sau quán ăn và làm sạch hệ thống nước thải từ nhà vệ sinh hiện thường xuyên gây ô nhiễm kênh cấp nước cho vườn cây ăn trái.

Điều đặc biệt nhất đối với nhóm thiết kế chính là 11 cây xanh hiện hữu trong khu đất, được trồng từ 20 năm trước. Với quan niệm cây cũng như con người, chúng có linh hồn, cộng đồng và tiếng nói riêng; vì thế họ quyết định giữ lại tất cả. Vấn đề là các cây si và xanh hiện hữu là loài có sức sống mạnh, hệ rễ cắm sâu cùng các bó rễ phụ ăn lan trên mặt đất. Nhóm thiết kế đặc biệt lưu tâm đến hệ thống móng để tránh ảnh hưởng đến sự sống của cây cũng như hệ rễ dày đặc bên dưới nền nhà, có thể ảnh hưởng đến cấu trúc của công trình về sau.

Không gian nhà được chia làm ba gian: gian giữa là nơi sinh hoạt chung và thờ tự của gia đình. Hai gian bên là khu vực nghỉ ngơi dành cho các thành viên trong gia đình: phòng bố mẹ cạnh phòng ông để tiện chăm sóc, hai anh em trai sẽ cùng chia sẻ những tiện ích chung. Xen lẫn giữa các không gian là những khoảng sân trong, nơi được định hình bởi các gốc cây lâu năm hiện hữu. Các hoạt động trong nhà đều có góc nhìn hướng vào khoảng sân chính: nơi có hồ cá trải dài, bốn gốc cây lớn và vườn chuối thấp thoáng phía xa.

Các khu vực chức năng được liên kết bởi các hệ mái ngói gấp lên xuống cùng các bức tường hình thành nên nhịp điệu riêng cho công trình. Hệ mái có độ dốc thoải sẽ giúp công trình giảm chiều cao giúp hạn chế mưa tạt.

Về vật liệu, thiết kế ưu tiên sử dụng các vật liệu quen thuộc của địa phương. Khu vực Bình Dương và Đồng Nai nổi tiếng với nghề làm gạch và ngói. Đất nung là vật liệu lâu đời và gắn bó với hình ảnh của những người dân nơi đây. Nhóm thiết kế muốn sử dụng lại và biến tấu với bố cục khối đa dạng hơn, linh hoạt hơn. Hệ mái ngói gấp nếp lên xuống sẽ liên kết vùng không khí bên trên và sàn khổ nhỏ sẽ liên kết toàn bộ không gian di chuyển bên dưới. Màu của ngói và gạch đất nung kết hợp cùng nội thất gỗ mộc mạc giữ cho ngôi nhà luôn có sự ấm cúng và dung dị.

Về điều cốt lõi của dự án, nhóm thiết kế chia sẻ: Chúng tôi luôn tin rằng công trình kiến trúc là sự phản hồi từ hiện trạng khu đất, chúng ta sẽ đọc được yếu tố địa phương thông qua ngôn ngữ thiết kế kiến trúc và cấu trúc công trình, địa hình địa dạng, đất đai thổ nhưỡng, cây xanh, người cũ… những con người thuộc về nơi đó sẽ dần dà định hình nên tập quán lối sống và quần thể kiến trúc đặc trưng. Chúng tôi luôn tôn trọng điều đó và muốn duy trì điều đó trong thời đại đô thị hóa và hiện đại hóa ngày nay. Nhà Bình Dương là một đoạn đối thoại của chúng tôi về những điều đổi mới cùng những giá trị xưa cũ. Ngôi nhà dường như không tồn tại ranh giới: tổng thể ngôi nhà hòa vào những tán cây cao, các hoạt động thường nhật gắn kết người với người, người với động vật, chim muông.

Địa chỉ: 1/39, phường Bình Nhâm, Thị xã Thuận An, Tỉnh Bình Dương
Thiết kế: KTS Phan Lâm Nhật Nam, KTS Trần Cẩm Linh
K59 atelier
Email: k59atelier@gmail.com
Điện thoại: (028) 73000359
Website: http://k59atelier.com

Ảnh: Nam Phan