Những ngày qua, với việc VN-Index liên tục đạt các mốc điểm kỷ lục mới kể từ tám năm qua, khiến rất nhiều người tin rằng thị trường chứng khoán nước ta thực sự bước vào một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ. Hòa vào sự hứng khởi chung, thị trường chứng khoán cũng đón nhận thêm nhiều nhà đầu tư mới, với những khoản tiền lâu nay chỉ để trong ngân hàng hoặc nằm yên trong két sắt. Trong số những người mới này, có thể có không ít người trước đây chưa quan tâm nhiều đến thị trường chứng khoán, hoặc chỉ “biết chút chút” thông qua bạn bè, chuyên gia, nhà môi giới chứng khoán.
Nếu bạn đã đầu tư hoặc đang muốn đầu tư theo trường phái giá trị (mua cổ phiếu của những công ty phát triển tốt và ổn định, mua chúng với giá thấp hơn giá trị thực của nó và sau đó bán lại ở mức giá cao hơn) thì việc thị trường “dậy sóng” như vậy có ảnh hưởng đến mục tiêu, kế hoạch và tâm lý của bạn không?
Seth Klarman là một nhà đầu tư giá trị nổi tiếng, được giới đầu tư của Mỹ đánh giá là có kiến thức và khả năng ngang bằng với Warren Buffett (tỉ phú thế giới, cũng đi theo phương pháp đầu tư giá trị, hiện đang sở hữu khối tài sản ước tính là 66 tỉ USD). Ông sở hữu một danh mục đầu tư có mức tăng trưởng ấn tượng, trung bình 20%/năm trong suốt ba mươi năm! Dưới đây là bốn lời khuyên của Seth Klarman dành cho những nhà đầu tư chọn đi theo con đường đầu tư giá trị, sẽ đặc biệt hữu ích vào những thời điểm thị trường đang “dậy sóng” như hiện nay:
1. Luôn phải kiên định với chiến thuật và mục tiêu ban đầu
Muốn thành công trong phương pháp đầu tư giá trị, bạn cần có kế hoạch, phải phân tích kỹ càng, phải đo lường được rủi ro chứ không phải “chạy” theo đám đông. Điều này không có nghĩa là bạn đang cố thể hiện mình thông minh và sáng suốt hơn đám đông đang “cuồng loạn” ngoài kia, mà chỉ thể hiện rằng bạn hiểu mình đang làm gì và bạn tin tưởng vào kế hoạch mình đặt ra ban đầu.
Hiểu mình đang làm gì, hiểu tại sao giá trị cổ phiếu tăng lên, tại sao thị trường bất ổn là điều bắt buộc nhà đầu tư giá trị nào cũng phải có để tạo ra thành công cho mình. Bởi nhà đầu tư giá trị, theo Seth Klarman, là những người phải tuyệt đối bình tĩnh và xem xét mọi thứ trong bối cảnh dài hạn của mục tiêu, của kế hoạch.
2. Nói không với nợ
Nhà đầu tư giá trị, theo Seth Klarman, phải là người kiên nhẫn, có kỷ luật, và quan trọng nhất là không được để lòng tham lam che mờ lý trí.
Cơ hội luôn đi cùng với rủi ro.
Việc vay nợ, dùng margin trading (giao dịch ký quỹ, vay tiền để mua chứng khoán)… có thể mang về cho bạn lợi nhuận gấp hai, gấp ba lần thì cũng đồng nghĩa với việc mang về cho bạn khoản lỗ gấp hai, gấp ba lần.
Chưa kể, sử dụng bất cứ hình thức nào để huy động vốn khi tham gia đầu tư chứng khoán đều chắc chắn khiến bạn không thể ăn ngon, ngủ ngon mỗi đêm. Bởi bạn luôn có một “tảng đá” mang tên lãi suất tạo ra sức ép lớn cho giá trị tăng trưởng cổ phiếu của bạn mỗi ngày. Việc bị sức ép như thế dễ tạo ra sự nóng vội, một điều tối kỵ với nhà đầu tư giá trị – những người như Seth Klarman luôn nói, phải thật bình tĩnh và lý trí.
3. Duy trì tỷ lệ tăng trưởng không phụ thuộc vào thị trường
Những cổ phiếu ổn định, những công ty “mạnh” thật sự hiếm khi chỉ sau một thời gian ngắn mà có được mức giá cổ phiếu tăng gấp hai hay gấp ba lần. Các công ty thành công cũng như những cá nhân thiên tài, và tỷ lệ để một người có tố chất phát triển và trở thành thiên tài chỉ sau một đêm mà không phải trải qua nhiều năm trời rèn luyện, học hỏi cực nhọc là vô cùng nhỏ.
Quỹ đầu tư Baupost do Seth Klarman quản lý chính vì vậy cũng chỉ tập trung vào những khoản đầu tư trung và dài hạn. Còn bản thân Seth Klarman, như ông tiết lộ, cũng chưa bao giờ sử dụng ứng dụng Bloomberg Terminal (ứng dụng cập nhật mọi biến động giá của thị trường chứng khoán, rất thông dụng ở Mỹ).
4. Đừng cuống lên vì vẫn chưa mua được gì
Đầu tư không phải là việc tìm mọi cách để tiêu hết số tiền bạn có, vì vậy nếu bạn chưa tìm được cổ phiếu nào ưng ý, mức giá nào phù hợp thì đừng ngại việc giữ tiền mặt trong “tủ”. Đừng vì bất cứ lý do nào mà phải mua “tạm” một cổ phiếu loại hai, một cổ phiếu dự bị trong danh mục đầu tư của bạn. Một quyết định mua “tạm”, dù may mắn thành công thì cũng chẳng giúp bạn học được gì nhiều để duy trì thành công đó sau này.
Cuối cùng, Seth Klarman cũng đưa ra một gợi ý nhỏ cho những nhà đầu tư, đó là khi thị trường có biến động, thường là quá “u ám”, thì nhà đầu tư sẽ có cơ hội lớn hơn để mua được những cổ phiếu ưng ý với mức giá vô cùng hợp lý.
Tuấn Thành (DNSGCT)
