“Ký mộng” là tập hợp một số bài thơ tiếng Hán và một số trích đoạn “Truyện Kiều” của Nguyễn Du được minh họa bởi họa sĩ trẻ Niayu.
Đây là tác phẩm được NXB Kim Đồng phát hành và giới thiệu trong đợt kỷ niệm 65 năm thành lập (17.6.1957 – 17.6.2022). Các bài thơ như Ký mộng, Độc tiểu thanh ký, Long Thành cầm giả ca, Dương Phi cố lý, Văn tế thập loại chúng sinh và các trích đoạn Truyện Kiều được họa sĩ Niayu (tên thật Trần Mỹ Ngọc, sinh năm 1997) vẽ minh họa qua 27 bức tranh, lấy cảm hứng từ tranh sơn mài và thủy mặc.
Trước khi cuốn sách này hình thành, đó là những bản vẽ trong đồ án tốt nghiệp của Niayu tại trường Đại học Kiến Trúc, được đại diện NXB Kim Đồng ngỏ lời in thành sách, có vẽ bổ sung một số tranh.
Với một họa sĩ trẻ, chọn vẽ minh họa cho thơ Nguyễn Du là đối mặt với một số áp lực, Niayu trăn trở nhiều về trang phục thế nào thì phù hợp, bối cảnh ra sao, ý ẩn dụ được thể hiện là gì… Trên hết, việc truyền tải những cảm nhận của cá nhân về Nguyễn Du, trong khi mỗi người đều yêu mến ông theo cách riêng của mình thì tìm kiếm sự đồng cảm là một thử thách lớn đối với cô trong quá trình hoàn thiện tác phẩm.
Một thử thách khác là chọn vẽ theo phong cách hiện đại nhưng phải làm sao vẫn thể hiện được nét bản sắc truyền thống Việt Nam nhưng không khiến bức tranh bị hỗn loạn.
Tuy vậy, Niayu khẳng định: “Tôi không dám nhận mình hiểu cặn kẽ về Tố Như nhưng đọc thơ của ông tôi luôn có sự rung động từ trong sâu thẳm, bất kể khi tôi chú tâm nghiền ngẫm hay chỉ tình cờ đọc được một câu thơ. Vì vậy, những bức tranh này tôi không hẳn là vẽ các nhân vật của Tố Như mà là vẽ tâm hồn Tố Như qua cảm nhận của tôi – Tố Như trong lòng tôi”. Vì vậy, cô gái trẻ đã có những nét vẽ táo bạo và thú vị thoát ra ngoài bối cảnh của văn bản.
Qua những vần thơ trau chuốt, đẹp đẽ của Nguyễn Du, Niayu đặc biệt lưu tâm tới những thân phận thập loại chúng sinh mà ông luôn đồng cảm, đặc biệt là những người đàn bà tài hoa bạc mệnh. “Từ đó, tôi muốn hình ảnh họ hiện lên trong tranh mình dịu dàng, đoan trang như một giấc mộng và man mác buồn. Có những tranh dùng sắc thái rực rỡ, cũng có những trang u tối để diễn tả tâm trạng trong những vần thơ. Ngoài ra, tôi còn lồng vào nhiều hình ảnh cánh bướm, lồng chim, mây khói qua các trang sách, để thể hiện ẩn dụ những tù túng của kiếp cầm ca và sự mộng mị của đời người”, Niayu chia sẻ.
Với Ký mộng, độc giả có cơ hội một lần nữa đọc lại những vần thơ trác tuyệt của Nguyễn Du nhưng thưởng thức theo cách khác, Mỗi bài thơ được lồng trong các bức họa tinh tế, được tạo nên từ những nhãn quan vẹn nguyên phong vị cổ kính mà vẫn tràn đầy tinh thần hiện đại của nữ họa sĩ trẻ.
Nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 65 năm thành lập, vào 9g ngày 12.6.2022, tại Đường sách TP.HCM, NXB Kim Đồng sẽ tổ chức buổi ra mắt sách Ký mộng và giao lưu chủ đề Cùng Nguyễn Du qua giấc mộng dài với nhà thơ Lê Minh Quốc và họa sĩ Niayu.
