Từ lâu, các bước phát triển của thế giới y học hiện đại dường như luôn ở trên tầm hiểu biết thông thường của đa số người Việt. Việc chuyển tải kiến thức chuyên môn thành những bài viết dễ hiểu, lôi cuốn đòi hỏi người viết ngoài là bác sĩ giỏi còn phải am hiểu sâu sắc những khía cạnh khác của cuộc sống. Giáo sư Nguyễn Chấn Hùng là một trong rất ít người làm được việc đó. Trong Dắt dìu về thuở ấu thơ – tác phẩm mới được xuất bản của ông, những diễn biến thời sự nóng bỏng trên thế giới, những câu chuyện thắng thua gay cấn trong thể thao cho đến các giải Nobel Y học cao quý được phân tích một cách vô cùng lý thú.
Một trong những chuyện thời sự được quan tâm nhất thời gian vừa qua là dịch Ebola. Tác giả mở đầu bài viết sống động bằng lối miêu tả giàu hình ảnh: “Dòng Ebola đổ vào con sông cái Congo. Dòng sông nào mà không thơ mộng. Con virus tàn độc lại mang tên Ebola, vô hình vô ảnh không có cánh mà bay được khắp địa cầu…”. Tiếp theo đó, các bài viết Vòng vây đang siết quanh ta, Bí ẩn của thời đại mới cũng mở rộng tầm hiểu biết cho độc giả về những mâu thuẫn hay nguy cơ mà con người hiện đại phải đối mặt, để từ đó chúng ta biết tự bảo vệ mình hơn.
Nhiều câu chuyện thể thao vốn đã hấp dẫn lại càng hấp dẫn hơn khi được Giáo sư Nguyễn Chấn Hùng kể lại từ khía cạnh khoa học: “Cậu bé Messi có năng khiếu bóng đá đặc biệt nhưng chiều cao dừng ở 1,40m. Có ông thần đèn bay đến tận Nam Mỹ đem cậu về Tây Ban Nha. Lại được thuốc tiên làm cao lên tới cỡ để thành cầu thủ số một hành tinh. Thật là chuyện thần tiên đời nay” (Lionel Messi như chuyện thần tiên). Hay chuyện về “Simona Halep, tay vợt tennis nữ thu nhỏ ngực từ 34DD còn 34C, người nhẹ như tiên, lên hạng như diều. Năm 2014 có lúc xếp hạng hai thế giới” (Simona Halep vú gọn nhẹ tênh).
Không chỉ có các ngôi sao thể thao, nhiều người nổi tiếng trong các lĩnh vực khác cũng xuất hiện sống động trong các câu chuyện chiến đấu với bệnh tật. Đó là diễn viên Angelina Jolie xinh đẹp, là các chính trị gia đầy nghị lực Hugo Chavez, Dilma Rousseff (nữ tổng thống Braxin) trong cuộc chiến đấu chống ung thư, là Lance Armstrong từ đỉnh cao xuống vực sâu chỉ vì một sai lệch đường tơ. Trong chương Chuyện xưa chuyện nay, những câu chuyện không bao giờ cũ về y đức (Gậy thiêng và rắn thần, Thalidomide thần dược thảm họa) là lời dặn dò ấn tượng về thách thức muôn đời dành cho người chọn nghề chữa bệnh: “Rắn với gậy tượng trưng cho sự hứng khởi và các hiểm nguy của việc chữa bệnh. Y học và điều trị có thể chữa lành, lực đen tối và bệnh tật vẫn có thể chiến thắng. Các biểu tượng rắn hiện đại, dấu vết của văn hóa xưa, nhắc nhở chúng ta cuộc tranh giành luôn tiếp diễn”. Ngoài ra, bằng giọng văn dí dỏm, cách viết của Giáo sư Nguyễn Chấn Hùng về tầm quan trọng của lối sống lành mạnh (Người xưa dặn dò, Lão Bush nhảy dù) giúp người đọc có thể tự rút ra được một số kinh nghiệm hay trong việc giữ gìn sức khỏe…
Cuối cùng, Tinh hoa kết tụ – chương kết của tác phẩm nói nhiều về các giải Nobel và những thành tựu y khoa đang – sẽ có tác động lớn đến thế giới loài người. Giáo sư cho biết: “Tựa sách Dắt dìu về thuở ấu thơ mang cùng tên bài viết về giải Nobel Sinh lý hoặc Y học 2012. Hai nhà nghiên cứu một già một trẻ đã đưa được tế bào trưởng thành trở về thuở ấu thơ là tế bào gốc non trẻ. Chúng ta sẽ hưởng thật nhiều từ kỳ tích này”.
Cẩm Tú (DNSGCT)
