Không biết từ khi nào, hoạt hình của Hollywood đã dần trưởng thành, những nhân vật phản diện một thời khiến chúng ta “căm ghét” cũng đã thay da đổi thịt. Từ Shrek đến Megamind rồi Despicable Me và tác phẩm vừa được ra mắt Wreck-It Ralph, những nhân vật phản diện trong ký ức dần dần được thay đổi vị thế, đã đứng lên đóng vai trò nhân vật chính, và chính những ý tưởng này đã bắt đầu đem về một nguồn thu lớn cho các nhà sản xuất. Vậy cơn lốc phản diện trong phim hoạt hình Hollywood này đã được nổi lên như thế nào? Vì sao càng ngày càng được mọi người yêu thích?
Thiết kế nhân vật phản diện: không hề dễ dàng
Từ lâu, khi hãng Walt Disney còn giữ vị trí độc tôn, mục tiêu của phim hoạt hình là đem đến cho tất cả những đứa trẻ một giấc mơ tuyệt đẹp. Cho nên khán giả không chỉ thấy được những tình tiết như công chúa ca hát trong rừng sẽ thu hút được hàng vạn muôn thú, mà còn có thể thấy được một nhóm nhân vật phản diện có khá nhiều nét tương đồng: khuôn mặt dài nhọn, thân hình dài ốm, lúc nào cũng khoác lên mình những bộ trang phục sẫm màu, có một giọng nói khàn khàn, màu sắc của nước da và đôi mắt có chút bất thường. Nguyên nhân thể hiện như vậy không chỉ khiến khán giả nhanh chóng có được cảm giác căm ghét, đồng thời còn khiến nhân vật có khoảng cách với khán giả, khiến khán giả không dễ nảy sinh tình cảm với nhân vật phản diện…
Có thể nói, con đường mà Walt Disney vạch ra đã đem đến những điều cơ bản trong thiết kế và tạo nên sự kinh điển, nhưng theo sự phát triển mở cửa của ngành giải trí Mỹ thu nạp ngày càng nhiều phong cách thiết kế mới lạ, giới truyện tranh và hoạt hình của Nhật Bản cũng như sự lớn mạnh của ngành công nghiệp game, đã cung cấp cho giới hoạt hình Hollywood rất nhiều đề tài có tính khả thi. Bên cạnh đó sự xâm nhập của những đạo diễn làm phim hoạt hình có người đóng, khiến cho tạo hình của các nhân vật hoạt hình càng thêm đa dạng, các nhân vật phản diện cũng có được một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục: nhân vật phản diện thăng chức thành nhân vật chính, nhân vật phản diện có khuôn mặt người tốt, còn có cả nhân vật phản diện nhìn giống như phản diện nhưng cuối cùng không phải phản diện…
Trong phim hoạt hình, việc thiết kế nhân vật phản diện không đơn giản chút nào. Do đối tượng khán giả chủ yếu của phim hoạt hình là trẻ em đang trong giai đoạn phát triển về mặt tâm lý, cho nên những tác phẩm hoạt hình phải thuyết phục được cha mẹ chúng. Để thuyết phục được các bậc phụ huynh, cũng có nghĩa là phải phù hợp với thế giới quan của thế hệ này, vì thế chân thiện mỹ đã trở thành những yếu tố chính, nhất định không thể để những vấn đề nhạy cảm như chính trị hay tôn giáo xen lẫn vào, cũng như tuyệt không thể để những thói quen, và tật xấu xuất hiện như hút thuốc, uống rượu, chửi bậy… Và dù muốn để cho câu chuyện hấp dẫn hơn, buộc phải xuất hiện những cảnh bạo lực, thì các nhà làm phim cũng cần phải cố gắng làm sao cho nó khoa trương hài hước, không thể để những đứa trẻ nghĩ rằng chuyện bạo lực này là thật, để tránh những rủi ro đáng tiếc.
Cho nên, bất luận là từ trình độ tiếp nhận chủ quan hay khách quan của khán giả, thiết kế một nhân vật phản diện cho một bộ phim hoạt hình đầy kịch tính không phải là điều dễ dàng chút nào. Đó cũng là lý do vì sao phim hoạt hình không quá thường xuất hiện nhân vật người thật, mà thay vào đó là các loài động vật hay đồ chơi đóng vai trò chính. Những nhân vật bản thân vốn dĩ siêu hiện thực này có thể liên tưởng đến cuộc sống thật ngoài đời là một điều vô cùng hiếm hoi, đồng thời cũng làm giảm đi khả năng rập khuôn trong đời sống thực. Ngoài ra, việc nhào nặn nên một nhân vật siêu thực càng đem đến cho tác giả nhiều không gian sáng tạo hơn.
Đường đi mới cho những nhân vật phản diện
Thực lòng mà nói, thiết kế nhân vật phản diện theo lối mòn cũ đối với thời đại ngày nay không còn là thủ pháp sáng suốt, vì các nhân vật xuất hiện sẽ gần giống như nhau, và dù cho trau chuốt cách mấy cũng dễ khiến người xem bị nhàm chán. Tuy con đường trước đây mà Walt Disney vạch ra được ca ngợi là kinh điển đối với phim hoạt hình dành cho trẻ em, nhưng sự phát triển của thời gian khiến con đường này đã dần mai một. Đặc biệt khi mà đối tượng khán giả ngày nay không phải chỉ dành riêng cho trẻ em, mà còn cho tất cả mọi người nữa, thì những nhà sáng tạo phim hoạt hình buộc phải nhìn lại đối tượng khán giả của mình, cùng phương hướng đeo đuổi theo nghệ thuật của chính bản thân.
Cho nên, những nhà sáng tạo phim hoạt hình bắt đầu có một cuộc cải cách, cho ra đời những nhân vật phản diện phức tạp hơn. Thế là ngày nay chúng ta thấy được những nhân vật phản diện trong phim hoạt hình của Hollywood dần dần trở nên phong phú, tính cách nhân vật của bắt đầu đa dạng hơn.
Điều này cũng khiến cho những khái niệm quá khứ mà Walt Disney từng tạo dựng: sự đối lập trắng đen rõ ràng của chính diện và phản diện, quá trình trưởng thành từ kẻ yếu ớt trở nên mạnh mẽ… những tình tiết như thế này đã dần dần được giảm bớt, mà thay vào đó lại là một thế hệ nhân vật phản diện mới thành công lên ngôi. Xu hướng đang rất thịnh hành này đem đến một kết quả đó là, đến cả “đại ca” Walt Disney cũng buộc phải tham gia chung để không bị “lạc hậu”, và minh chứng đó là bộ phim hoạt hình 3D mới vừa được ra mắt Wreck-It Ralph, với câu chuyện về một nhân vật phản diện muốn làm một người tốt.
Dương Thanh Vân
