Sinh thời, Picasso từng nói rằng “nghệ thuật là tổng số của mọi sự tàn phá”, thế nhưng những gì do bão Sandy gây ra đối với giới kinh doanh, sưu tầm và sáng tác mỹ thuật ở New York thì chẳng có chút gì là nghệ thuật!
Elin Ewald, người phụ trách O’Toole-Ewald Associates – công ty hàng đầu ở Mỹ chuyên đánh giá về những thiệt hại do thiên tai và con người gây ra cho nghệ thuật đã không rời khỏi văn phòng của bà từ năm ngày qua, sau khi bão đã tan. Elin cho biết: “Không hề quá lời khi nói rằng đây là thảm họa tồi tệ nhất đối với New York – cũng như thế giới nghệ thuật của thành phố này – kể từ sau sự kiện 11 tháng 9”. Nó cũng khiến bà nhớ lại thiệt hại mà cơn bão Katrina đã gây nên đối với một bộ sưu tập tác phẩm của các bậc thầy hội họa, điều khiến những ai quan tâm đến nghệ thuật hết sức đau lòng.
Trước khi bão Sandy đổ bộ vào New York – thành phố có lẽ có một bộ sưu tập nghệ thuật hiện đại và đương đại bậc nhất thế giới – thì việc đầu tiên là người ta phải di chuyển các tác phẩm điêu khắc ngoài trời, chẳng hạn Bảo tàng MoMA phải dời tượng Nàng dê của Picasso ra khỏi khu vườn tượng Abby Aldrich Rockefeller; Quỹ nghệ thuật Công cộng đóng cửa và bảo vệ tác phẩm sắp đặt nổi tiếng của Tatzu Nishi; Bảo tàng Metropolitan cảnh báo tối đa sự an toàn của tác phẩm điêu khắc trên mái bảo tàng do nghệ sĩ Tomás Saraceno thực hiện… Và còn rất nhiều ví dụ khác nữa.
Thế nhưng bị ảnh hưởng nặng nhất của bão Sandy chính là khu Chelsea, nơi tập trung những gallery nghệ thuật có uy tín bậc nhất. Nước ngập gây thiệt hại lớn cho các tác phẩm được lưu giữ trong kho cũng như đang trưng bày. Tầng hầm của gallery Postmaster bị ngập hoàn toàn, thế mà đó là kho chứa rất nhiều tác phẩm. Khi nước dâng lên, nhiều bức tranh chưa kịp gỡ khỏi những bức tường nên chịu tổn thất khó mà sửa chữa được. Ở gallery Zach Feuer, khi bão đến đang lúc diễn ra triển lãm tác phẩm của Kate Levant, nước dâng cao hơn 1,5m và hầu như phòng tranh bị hủy diệt! Chủ nhân gallery Churner and Churner ở đại lộ Thứ Mười, bà Rachel Churner thở dài: “Tôi ước tính mất khoảng 100.000 USD vì bão”. Không chỉ các chủ gallery mới mất mát mà nhiều nghệ sĩ cũng bị bão Sandy hành hạ, đặc biệt là tại khu Red Hook của quận Red Hook – nơi tập trung các xưởng sáng tác. Nhà điêu khắc cũng là họa sĩ Z Behl mất hầu như toàn bộ những gì cô làm được trong hai năm vừa qua.
Bão đã qua đi, giờ là lúc bắt đầu khắc phục những hậu quả mà nó để lại cho thế giới nghệ thuật ở New York. Cộng đồng các bảo tàng, gallery và nghệ sĩ đang chung sức vượt qua thảm họa. Bên cạnh việc cứu trợ, các tác phẩm bị thiệt hại nặng còn được bán gấp với giá bèo. Và người ta tin rằng chính trong tai ương sẽ ra đời những tác phẩm mới, và rất có thể là một trào lưu nghệ thuật mới!
