Sau nhiều áp lực của công luận và báo chí, chính phủ Hungary đã tuyên bố sẽ đình chỉ chính sách đổi trái phiếu chính phủ lấy thẻ định cư mà nước này chủ trương từ vài năm nay cho người ngoại quốc. Lý do là vì Hungary không còn cần tới việc huy động vốn nữa, và chương trình công trái định cư đã đạt được mục tiêu của nó, theo Thủ tướng Viktor Orbán.
Đảng đối lập cực hữu JOBBIK đặt điều kiện tiên quyết là chính phủ phải đình chỉ lập tức chương trình công trái định cư thì liên minh cầm quyền mới có được lá phiếu ủng hộ của họ trong cuộc bỏ phiếu tu chính Hiến pháp nhằm chống việc tiếp nhận người tỵ nạn.
Chương trình công trái định cư được tiến hành từ cuối năm 2012 theo sáng kiến của một thành viên đảng cầm quyền FIDESZ, ông Rogán Antal, khi đó là Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Quốc hội Hungary, nhằm tạo điều kiện cho những nhà đầu tư được nhập cảnh và cư trú ở EU.
Đổi lại, những nhà đầu tư cần mua quốc trái (được đảm bảo hoàn trả đầy đủ không tính lãi suất sau năm năm) mệnh giá tối thiểu 300 ngàn euro, và chi khoản phí dịch vụ 60.000 euro/đầu người, chỉ một thời gian ngắn họ sẽ được nhận thẻ định cư một cách rất đơn giản và không có rủi ro.
Với những điều kiện rất dễ dàng như không cần thông qua phỏng vấn, không cần chứng minh nguồn tiền đầu tư, không yêu cầu cư trú và có kế hoạch đầu tư tại Hungary, chương trình này tạo điều kiện để bất cứ ai cũng có thể vào EU miễn là có đủ tiền mua công trái và phí dịch vụ.
Ngoài việc mua thẻ định cư cho mình, nhà đầu tư còn có thể mua cho thân nhân trong gia đình (con cái, cha mẹ…) chỉ với khoản phí dịch vụ 10.000 euro. Tính đến nay, đã có tới hàng chục ngàn người, mà người Hoa và Nga chiếm đa số, được định cư ở Hungary qua chương trình này.
Ngay từ khi mới được khởi động, chương trình công trái định cư đã gặp phải sự phản đối gay gắt của các đảng đối lập, các nhóm dân sự, cùng sự mổ xẻ, phân tích của giới truyền thông độc lập. Những chỉ trích chủ yếu liên quan tới vấn đề an ninh quốc gia và quốc nạn tham nhũng.
Báo chí Hungary phanh phui rằng mấy năm qua, trong số hàng chục ngàn “nhà đầu tư” nhập cảnh EU theo con đường này có cả những kẻ tội phạm hoặc có quan hệ tài chính với các lực lượng khủng bố, mà bằng cách này hay cách khác họ không thể vào EU.
T.K (DNSGCT)
