Thủ công mỹ nghệ đang trở lại như một xu hướng đáng chú ý trong dòng chảy nghệ thuật đương đại, khi ngày càng nhiều nghệ sĩ tìm về chất liệu truyền thống để định hình tiếng nói riêng. Trong bối cảnh nghệ thuật số và tư duy ý niệm chiếm ưu thế, liệu “đôi tay” – với kỹ năng và ký ức vật chất – có đang được nhìn nhận lại như một giá trị cốt lõi?
Trưng bày “Từ đôi tay đến tạo tác” (Crafting in progress), diễn ra tại Lotus Gallery (TP.HCM) từ ngày 18/4 đến 3/5/2026, mở cửa hằng ngày từ 9h đến 18h, với lễ khai mạc vào sáng 18/4.
Sự kiện quy tụ hơn 80 tác phẩm đến từ nhiều không gian nghệ thuật và nghệ sĩ, cho thấy một lát cắt rõ nét về xu hướng quay trở lại với thủ công trong nghệ thuật đương đại.
Từ gốm, sơn mài đến pháp lam và nghề mộc, triển lãm không chỉ trưng bày sản phẩm hoàn thiện mà còn đặt trọng tâm vào quá trình tạo tác – nơi kỹ thuật, chất liệu và dấu vết của bàn tay con người giao thoa. Đây cũng là cách tiếp cận đang được nhiều không gian nghệ thuật quốc tế theo đuổi.
Một trong những điểm nhấn là sự trở lại của các dòng gốm truyền thống như Biên Hòa – từng phát triển mạnh trước năm 1975 với ngôn ngữ tạo hình mang tính điêu khắc và hệ men đa sắc. Các nghệ sĩ đương đại tiếp nối tinh thần này, mở rộng sang những thử nghiệm về hình khối và bề mặt.
Song song đó, gốm Bát Tràng được làm mới thông qua các thực hành thiết kế, kết hợp kỹ thuật men cổ với tư duy tạo hình hiện đại. Trong khi đó, pháp lam – từng gắn với cung đình Huế – đang được phục hồi và ứng dụng vào đời sống đương đại như trang sức và nội thất.
Ở một hướng tiếp cận khác, sơn mài tiếp tục được khai thác không chỉ như chất liệu hội họa mà còn trong thiết kế, với các thử nghiệm kết hợp sơn ta cùng vật liệu mới, tạo nên bề mặt giàu chiều sâu thị giác.
Đáng chú ý, các tác phẩm từ Củi Lũ giữ lại dấu vết tự nhiên của vật liệu như vết nứt, thớ gỗ, qua đó kể câu chuyện về thời gian và ký ức. Đây cũng là một cách đặt lại câu hỏi về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên trong sáng tạo.
Không chỉ dừng ở trưng bày, các workshop đi kèm giúp công chúng tiếp cận trực tiếp với quy trình chế tác, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghệ thuật và người xem.
Khi công nghệ ngày càng chi phối đời sống sáng tạo, sự trở lại của thủ công có thể không chỉ là một xu hướng. Nó đặt ra một câu hỏi rộng hơn: trong thế giới số hóa, liệu những giá trị đến từ “đôi tay” có đang trở thành một điểm tựa mới cho nghệ thuật và cả cách con người kết nối với vật chất?
- Xem thêm: “Tán nguyệt”: Sơn mài Huế dưới ánh trăng
