Trong thế giới thiết kế đương đại, có những sản phẩm vượt ra khỏi chức năng thuần tuý để trở thành một tuyên ngôn thẩm mỹ. Không phải bằng sự phô trương hình thức, mà bằng khả năng chuyển hoá một ý niệm trừu tượng thành hình khối hữu hình. Shibari Armchair của Visionnaire là một thiết kế như vậy.
Ở Shibari, “nút thắt” – một biểu tượng văn hoá lâu đời, được hiện thực hoá thành cấu trúc điêu khắc. Trong một vật thể, hình thức, kỹ thuật và ý nghĩa biểu tượng hoà quyện thành một ngôn ngữ thẩm mỹ nhất quán.
Ra mắt trong bộ sưu tập “Mythos” tại Salon del Mobile (Milan Design Week 2022), chiếc ghế nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới kiến trúc và nội thất quốc tế. Sức hút của Shibari không chỉ nằm ở hình dáng độc đáo, mà ở cách thiết kế này chuyển tải một ý niệm cổ xưa về sự kết nối bền chặt, sự cân bằng và tính vĩnh cửu.
Mang triết lý Meta-Luxury vào thiết kế nội thất
Để giải mã sức hút của Shibari, cần thấu hiểu triết lý mà Visionnaire theo đuổi: Meta-Luxury. Khái niệm này xem giá trị của một sản phẩm xa xỉ không chỉ nằm ở vật liệu hay kỹ nghệ chế tác, mà còn ở chiều sâu văn hoá, câu chuyện thiết kế và khả năng tạo nên một trải nghiệm sống trọn vẹn.
Thương hiệu được sáng lập bởi gia tộc Cavalli từ năm 1959 tại Bologna, khởi nguồn từ công ty IPE chuyên về kỹ nghệ đệm và bọc nội thất. Qua nhiều thập niên, Visionnaire dần chuyển mình từ một nhà sản xuất thành một lifestyle brand toàn cầu, tham gia vào các dự án kiến trúc và không gian sống cao cấp tại nhiều quốc gia.
Trong hệ sinh thái của Visionnaire, nội thất được xem là một tác phẩm Art-Design, nơi kỹ nghệ thủ công Ý gặp gỡ tư duy sáng tạo độc bản tinh tế. Từ những biệt thự xa hoa tại Ibiza, các penthouse ở Miami cho đến những boutique hotel tại Trung Đông, mỗi thiết kế đều góp phần định hình bản sắc của không gian sống.
Một “Nút thắt” trở thành biểu tượng “mở”
Shibari được thiết kế bởi Studiopepe – studio thiết kế tại Milan do hai nhà sáng lập Arianna Lelli Mami và Chiara Di Pinto dẫn dắt.
Nổi tiếng với cách tiếp cận đa ngành, từ thiết kế sản phẩm đến chỉ đạo nghệ thuật, Studiopepe thường bắt đầu mỗi dự án bằng việc nghiên cứu những biểu tượng văn hoá và ký ức thị giác. Với họ, thiết kế không chỉ giải quyết công năng mà còn là ngôn ngữ kể chuyện.
Nguồn cảm hứng của Shibari đến từ nghệ thuật thắt dây truyền thống cùng tên của Nhật Bản. Trong lịch sử, hành động buộc mang nhiều tầng ý nghĩa: sự kết nối, gắn bó, lòng tận tuỵ và tính tiếp nối.
Hình tượng này cũng xuất hiện trong nhiều nền văn hoá khác. Từ nút thắt của nữ thần Isis trong văn hoá Ai Cập cổ đại – biểu tượng của tình yêu thiêng liêng và sự bất tử, đến hình ảnh nút thắt vô tận trong triết học Phật giáo, những cấu trúc đan xen ấy thường đại diện cho mối liên kết vĩnh cửu giữa con người và thế giới.
Trong cách diễn giải của Studiopepe, “nút thắt” không mang ý nghĩa ràng buộc. Thay vào đó, nó được nhìn nhận như một liên kết mềm mại và có chủ đích – hai yếu tố khác biệt kết hợp bởi sự cân bằng và tương hỗ. Ở một góc nhìn khác, hình dáng đan xen của chiếc ghế còn gợi liên tưởng đến biểu tượng vô cực, củng cố ý niệm về sự tiếp nối và tính trường tồn.
Khi biểu tượng trở thành cấu trúc
Những ý niệm đó được chuyển hoá thành một cấu trúc điêu khắc đặc trưng. Hai dải kim loại uốn cong giao nhau tại phần lưng ghế, tạo thành một “nút thắt” trung tâm vừa chịu lực vừa đóng vai trò điểm nhấn thị giác.
Điểm đáng chú ý là hình dạng đan xen này được thiết kế không có điểm bắt đầu hay kết thúc rõ ràng. Dòng chảy liên tục của cấu trúc tạo nên cảm giác chuyển động, như một mối quan hệ luôn biến đổi và tái kết nối.
Bề mặt ghế được bọc bằng lớp vải co giãn mềm mại ôm trọn cấu trúc mạnh mẽ bên trong. Sự tương phản giữa cấu trúc mạnh mẽ và lớp phủ êm ái mang lại một trải nghiệm thị giác và xúc giác đặc biệt: kỹ thuật chính xác gặp gỡ cảm xúc dịu dàng.
Chính sự đối lập này tạo nên sức hút của Shibari: giữa cấu trúc kỹ thuật nghiêm nghặt và cảm xúc thị giác uyển chuyển, giữa tư duy thiết kế châu Âu và chiều sâu triết lý phương Đông.
Shibari là kết quả của quá trình chế tác thủ công phức tạp kết hợp với nghiên cứu vật liệu bền vững. Khung kim loại sơn tĩnh điện đảm bảo độ bền lâu dài và đã đạt chứng nhận cơ học từ CATAS – tiêu chuẩn kiểm định cho nội thất sử dụng trong không gian công cộng với cường độ cao.
Bề mặt bọc sử dụng vải Paddington – một vật liệu thân thiện môi trường được làm từ PET tái chế và có thể tái chế hoàn toàn. Cấu trúc của ghế cũng được phát triển theo nguyên tắc design for disassembly, cho phép tháo rời dễ dàng khi kết thúc vòng đời sản phẩm.
Nhờ đó, Shibari không chỉ là biểu tượng thẩm mỹ mà còn là một ví dụ về “thiết kế xa xỉ” có thể tích hợp trách nhiệm môi trường ngay từ cấu trúc sản phẩm. Tác phẩm đã được vinh danh tại Archiproducts Design Awards năm 2023 với hai giải thưởng cho hạng mục thiết kế và bền vững.
Trong bối cảnh thị trường nội thất cao cấp đang thay đổi, những khách hàng mới như tại châu Á, đặc biệt là Việt Nam, ngày càng tìm kiếm nhiều hơn ở thiết kế. Nội thất không còn chỉ là vật dụng hay biểu tượng địa vị, mà trở thành một biểu đạt cá nhân và văn hoá sống.
Sự hiện diện của Shibari tại Việt Nam thông qua sự hợp tác độc quyền giữa Visionnaire và EuroStyle cũng phản ánh xu hướng đó. Một “nút thắt” từ Milan đã kết nối cộng đồng sáng tạo địa phương với tinh hoa kỹ nghệ Ý, mở ra cuộc đối thoại sâu rộng về thiết kế và phong cách sống.
Trong kỷ nguyên của sản xuất công nghiệp, những thiết kế như Shibari gợi nhắc một giá trị khác của “siêu xa xỉ”: sự kết tinh của thời gian, kỹ nghệ thủ công lâu đời, chiều sâu văn hoá.
Ở góc nhìn đó, Shibari không chỉ là một chiếc ghế. Nó là cách một biểu tượng cổ xưa được tái sinh trong ngôn ngữ thiết kế đương đại – một “nút thắt” kết nối lịch sử, thiết kế, sáng tạo và nghệ thuật sống của thời đại mới.
