Từ thành phố Eidum ngầm dưới biển ở Đức cho tới thành phố nằm dưới vùng đầm lầy ở Saeftinghe của Hà Lan, những cái hồ, đầm lầy, và đại dương mênh mông trên hành tinh đã vùi lấp và chứa đựng những di tích của nhiều nền văn minh cổ xưa.
1. Vương quốc Dian
Năm 2001, một nhóm các nhà khảo cổ đến khảo sát ở hồ Fuxian, thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, khám phá một di tích đồ sộ các tòa nhà chìm dưới đáy hồ. Người dân địa phương cho biết vào những ngày ấm áp, người ta có thể trông thấy một thành phố ma ở dưới nước, lâu dần câu chuyện trở thành một huyền thoại địa phương. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy phế tích của toàn bộ một thành phố rộng 6,5km2 cùng vô số cổ vật. Phế tích được xác định xưa gần 1.750 năm. Tất cả thành phố này đã bị phá hủy và trượt vào lòng hồ.
2. Thành phố Eidum
Biển Wadden là một vùng nước lớn chạy dài dọc theo biên giới Tây Bắc nước Đức. Ở đó có một dải hẹp những hòn đảo gọi là quần đảo Bắc Frisian. Chúng bị thủy triều xói mòn dần dần. Một trong số đó là khu vực thành phố Eidum ngày nay đã chìm xuống đáy nước. Người ta tin rằng thành phố này đã được xây dựng vào khoảng những năm 1300 và cứ phải xây lại mãi. Năm 1436, một trận lũ vào ngày lễ Các Thánh đã phá hủy hoàn toàn khu vực, giết chết 180 người, khiến những cư dân phải dọn lên những vùng cao hơn sinh sống, và đó là vùng Westerland ngày nay. Sau hàng trăm năm, di tích Eidum vẫn còn nhìn thấy rõ khi thủy triều xuống.
3. Thành phố Đảo Rungholt
Một thành phố đảo bị kéo xuống lòng biển bởi sự xói mòn của thủy triều. Cuối cùng, toàn bộ hòn đảo rơi vào đại dương không còn dấu vết nào. Đó là trường hợp của đảo Strand nằm ở Biển Bắc, cùng với thành phố Rungholt duy nhất của đảo, đã bị xóa sổ bởi một trận bão thủy triều vào đầu những năm 1600. Ước tính có 25.000 người bị chết. Ngày nay các thợ lặn vẫn tìm thấy những di tích còn lại của Rungholt, nhưng thành phố thì đã bị mất tích.
4. Phanagoria: Thành phố nghĩa địa
Ở đỉnh cao của nền văn minh, người Hy Lạp đã bành trướng lãnh thổ gần như chiếm hết vùng Địa Trung Hải. Nhưng nhiều người không biết rằng họ còn bành trướng đến tận nước Nga ngày nay. Đế quốc Hy Lạp trải dài đến vùng viền phía Bắc của Biển Đen và thành lập hàng chục thành phố cảng trên các biên giới Romania, Bulgaria và Ukraine.
Một trong những thành phố đó là Phanagoria nằm ở bán đảo Taman, miền Nam nước Nga. Một nhóm khai quật phế tích dưới nước đã phát hiện ra thành phố chìm này vào năm 2011, khám phá thấy một mộ chí khổng lồ bằng cẩm thạch. Một phần của thành phố vẫn còn trên mặt đất, có một nghĩa địa lớn, vì thế còn gọi là thành phố của những ngôi mộ. Ước tính có cả hàng ngàn quan tài đá thuộc về thành phố cổ Phanagoria.
5. Saeftinghe: Thành phố dưới bãi lầy
Thành phố Hà Lan Saeftinghe có một lịch sử ??y thăng trầm. Trong những năm 1200, một vùng đầm lầy đã thoát hết nước, trở thành vùng đất canh tác trù phú trong vài trăm năm. Nhưng đến năm 1570, một trận lũ lớn đã quét qua Saeftinghe. Thành phố vẫn tồn tại gần 15 năm sau. Chính người Hà Lan đã biến Saeftinghe thành một nấm mồ nước khổng lồ khi họ phá hủy một con đê chắn nước trong cuộc chiến tranh kéo dài 80 năm. Ngày nay, Saeftinghe là một đầm lầy rộng mênh mông trải dài 3.850 hecta. Có nhiều nỗ lực để khai quật tìm kiếm thành phố nhưng không thành công.
6. Thành phố Dwarka, Ấn Độ
Thành phố Dwarka đã được đề cập trong sách thánh của người Hindu. Thành phố vẫn được xem là một huyền thoại cho đến khi Viện Công nghệ Đại dương Quốc gia (NIOT) tìm thấy tàn tích của thành phố ở Vịnh Khambhat. Người Hindu tin rằng thành phố được xây dựng bởi thần Krishna và có khoảng 70.000 cung điện ở nơi đó. Các nhà nghiên cứu đã lấy gỗ từ các quang cảnh và xác nhận lại thời gian bằng phương pháp đồng vị phóng xạ carbon. Theo phương pháp này, người ta biết rằng cảnh quan có niên đại khoảng 9.000 năm tuổi. Người ta cũng tin rằng Biển Ả Rập thấp hơn 100m so với mức hiện tại.
7. Thành phố Pavlopetri, Hy Lạp
Tên thật của thành phố vẫn chưa rõ vì nó được xem là đã chìm theo bán đảo Peloponnese của Hy Lạp cách đây khoảng 5.000 năm. Các phế tích của thành phố được phát hiện vào năm 1967. Toàn bộ quang cảnh được nhìn thấy bao gồm cả đường phố và lăng mộ. Thành phố được coi là một phần của nền văn minh Mycenae (vào khoảng năm 1.600 trước Công nguyên), nhưng một số nhà khảo cổ nghĩ rằng nó còn lâu đời hơn thế nhiều và có thể thuộc về nền văn minh Minos (vào khoảng các năm 2.700-1450 TCN). Đây là một trong những thành phố dưới nước cổ đại mà chúng ta khám phá được.
8. Thành phố Olous, Hy Lạp
Thành phố Olous được cho là nằm ở cuối phía Đông Bắc của đảo Crete. Theo ước tính, nó có khoảng 30.000 – 40.000 cư dân. Các thợ lặn đã khám phá ra những tàn tích của thành phố cổ. Bức tường cổ xưa vẫn còn ở phía trên mặt nước, người ta có thể tìm thấy những đồng tiền xu, những bức bích họa, sàn nhà và những mảng tường trên đất liền. Các nhà nghiên cứu tin rằng trận động đất có thể là lý do chính khiến cho cả thành phố bị chìm xuống đáy nước.
9. Thành phố Heracleion, Ai Cập
Còn có tên là Thonis theo tiếng Ai Cập, đôi khi nó cũng được gọi là Thonis-Heracleion. Là một thành phố cổ đại của Ai Cập, nó nằm trên bờ biển phía Bắc của quốc gia này. Đây là một trong những thành phố lâu đời nhất ở Địa Trung Hải. Người ta tin rằng thành phố đã tồn tại từ năm 1200 TCN. Thành phố đã được đề cập qua nhiều nhân vật huyền thoại từng viếng thăm địa danh này với các mục đích khác nhau. Chẳng hạn như nhân vật Hercules đã từng đến thăm thành phố và đặt cho nó một tên bằng tiếng Hy Lạp. Mỹ nhân Helen của thành Troy cũng đã đến thăm thành phố này.
Trong thế kỷ 2 trước Công nguyên, Alexandria đã thay thế Heracleion, trở thành hải cảng chính của Ai Cập. Vào cuối thế kỷ này, vùng đất mà từ đó Heracleion được xây dựng lên, đã không chịu được trước sự sụt lở và các tòa nhà của nó đổ sập xuống nước. Một vài cư dân còn ở lại trong thời kỳ La Mã và sự khởi đầu của cai trị Ả Rập, nhưng vào cuối thế kỷ 8, những gì còn lại của thành phố đã chìm hẳn xuống dưới biển. Có rất nhiều thứ được khám phá thấy ở thành phố bị chìm này, chẳng hạn như những chiếc neo và tiền xu. Tất cả đều có khắc chữ của Hy Lạp và Ai Cập cổ đại.
10. Đền Hồ Titicaca, Peru
Titicaca là hồ cao nhất, ở độ cao 3.812m so với mặt nước biển. Hồ nằm trên đỉnh Altiplano trong dãy Andes thuộc biên giới Peru và Bolivia. Một đội thợ lặn thuộc nhóm Akakor Geographical đã thực hiện nhiều cuộc lặn và họ đã khám phá nhiều thứ, trong đó có đền thờ, đường sá, tường và các sân hiên. Thành phố được đánh giá đã 1.500 năm tuổi. Ngôi đền cao 200m. Người ta vẫn chưa rõ tại sao thành phố lại bị chìm. Đây là một trong những thành phố dưới nước rất ngoạn mục, hấp dẫn các du khách.
11. Kim tự tháp Yonaguni, Nhật Bản
Các thợ lặn đã tìm thấy một kim tự tháp thuộc đảo Yonaguni, ở về phía cực Nam quần đảo Ryukyu của Nhật Bản. Cách Đài Loan khoảng 100km về phía Đông. Được phát hiện vào năm 1986, Kim tự tháp cũng có cầu thang và thiết kế rất giống với các kim tự tháp của Mexico và Trung Mỹ. Kim tự tháp đã gây các tranh cãi vì không có cấu trúc nào khác giống như thế trong khu vực đó. Đây là điều bí ẩn nhưng lại gợi ý về một nền văn minh Nhật Bản có thể nay đã không còn.
12. Thành phố cảng Port Royal, Jamaica
Thành phố nằm ở cảng Kingston. Nơi này nổi tiếng với những tên cướp biển. Thành phố có 4 pháo đài và 2.000 tòa nhà. Phần lớn thành phố bị chìm dưới biển Caribe. Nguyên nhân là trận động đất năm 1692. Thành phố được xây dựng trên vùng đất phù sa và khi trận động đất xảy ra, tất cả đều biến mất. Port Royal là một trong những thành phố dưới nước rất đẹp mắt.
