Thế là năm 2014 với những diễn biến ngoạn mục trên thị trường ôtô đã đi qua. Mời độc giả cùng nhìn lại toàn cảnh thị trường để thấy những gam màu nổi bật giúp tạo nên sự sôi động trong lĩnh vực xe hơi nói chung cũng như thành công của các nhà sản xuất – kinh doanh xe hơi nói riêng, từ sự đột phá về doanh số đến sự xuất hiện của các thương hiệu xe sang, đặc biệt là sự kiện Vietnam Motor Show 2014.
Một năm biến hóa của những con số
Năm 2014 là quãng thời gian mà thị trường ôtô tạo nên nhiều bối rối nhất cho giới dự báo khi có tới bốn lần phải thay đổi mức doanh số dự tính cho cả năm, từ con số 120 ngàn (chiếc) được đưa ra vào cuối năm 2013, đến 125 ngàn trong tháng 3 rồi tiếp tục lên thành 130 ngàn trong tháng 7. Đến tháng 9, khi mức tiêu thụ đạt mốc ấn tượng 16 ngàn chiếc thì VAMA đã thay đổi chỉ tiêu doanh số trong năm lên 145 ngàn, rồi cuối cùng chốt lại ở ngưỡng 150 ngàn vào tháng 11. Xem ra, khả năng vượt mức dự tính về doanh số là một điều gần như chắc chắn vì trong tháng cuối cùng của năm, lượng xe bán ra chỉ cần đạt hơn 12 ngàn chiếc – mức khiêm tốn khi liên tục trong ba tháng 9, 10, 11, mức doanh số đều khoảng 15-16 ngàn chiếc. Xét về sự tăng trưởng của các thương hiệu, có lẽ Mazda là cái tên tạo dấu ấn mạnh nhất khi đạt tỷ lệ tăng trưởng lên đến 143% so với tổng doanh số của 11 tháng năm 2013 sau một năm hợp tác với Thaco. Bên cạnh đó, với những thay đổi lớn về sản phẩm tỏ ra phù hợp thị trường hơn, chẳng hạn những sản phẩm One Ford đã góp phần đưa Ford đạt mức tăng trưởng 72% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù chưa thể chạm được cột mốc kỷ lục 160 ngàn chiếc của năm 2009 nhưng kết quả kinh doanh trong năm 2014 được xem là tín hiệu tốt về xu thế phát triển của thị trường ôtô trong năm 2015.
Một Vietnam Motor Show (VMS) hoành tráng nhất
Sự kiện hoành tráng và ấn tượng nhất của thị trường ôtô trong năm 2014 chính là VMS – cuộc triển lãm xe hơi quốc tế hằng năm đã thành truyền thống. Với năng lực quy tụ hơn 103 mẫu xe mới cùng sự góp mặt của 18 thương hiệu xe hơi có mặt tại thị trường Việt Nam, có thể nói mãn nhãn và hiệu quả là hai cụm từ nên dùng để đánh giá dành cho thành công của VSM 2014. Mãn nhãn với sự có mặt của rất nhiều mẫu xe mới nhất đến từ nhiều thương hiệu, từ cấp độ phổ thông đến hạng sang, trải đều trên khắp các phân khúc. VSM 2014 còn gây sốt cho thị trường khi đạt kết quả bán hàng ấn tượng ngay trên sàn diễn, phá vỡ khái niệm chỉ tham quan chứ chưa quyết định của giới tiêu dùng tại các kỳ triển lãm. Mặc dù số xe bán được ngay tại triển lãm không làm thay đổi nhiều doanh số bán hàng trong tháng của các hãng nhưng xét về mặt thương hiệu thì điều này chứng tỏ được sức hút lớn của sự kiện, đồng thời tạo nên sự phấn khích cho các hãng xe trong việc tham gia vào cuộc chơi chung này trong năm sau.
Sự lấn sân ngoạn mục của dòng xe nhập khẩu
Gây nhiều tranh luận cũng như thu hút sự quan tâm nhất của giới tiêu dùng trong năm 2014 chính là lượng xe nhập khẩu tăng lên một cách vũ bão theo từng tháng, trong khi dòng xe lắp ráp trong nước lại có những biểu hiện chững lại. Mặc dù vẫn còn chiếm tỷ lệ khá tốt về doanh số trong cả năm nhưng tỷ lệ tăng trưởng của dòng CKD vẫn tỏ ra khá khiêm tốn, chỉở mức 33% so với 76% của dòng CBU so với cùng kỳ năm trước. Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan, trong 11 tháng của năm 2014, các doanh nghiệp đã nhập về hơn 61 ngàn chiếc xe con nguyên chiếc, riêng tháng 11 nhập gần 10 ngàn chiếc. So với tổng số 137.602 chiếc xe đã được bán ra thì thị phần của hai dòng xe này gần như ngang nhau. Sự phát triển của dòng xe lắp ráp trong nước hẳn sẽ rất khó khăn trong thời gian tới khi một số nhà sản xuất buộc phải tập trung vào phát triển kinh doanh các mẫu xe nhập khẩu. Trước những tác động từ thị hiếu của khách hàng và sự cạnh tranh gay gắt về giá cả, liệu dòng xe lắp ráp trong nước có đủ sức chống trả trước sức mạnh ngày càng tăng của dòng xe nhập khẩu? Tín hiệu được xem là vui nhất cho ngành sản xuất xe hơi trong nước là Mazda đang đầu tư mạnh cho xe made in Vietnam, nhưng liệu một cánh én có đủ sức tạo nên mùa xuân?
Cuộc đổ bộ của các thương hiệu xe sang và siêu xe
Năm 2014 cũng đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường ôtô Việt Nam với sự xâm lấn ồ ạt chưa từng có của các thương hiệu xe sang trên thế giới. Phân khúc thị trường xe sang thật sự náo nhiệt khi lần lượt những cái tên đẳng cấp như Rolls-Royce, Jaguar, Land Rover, Infiniti, Peugeot…, kể cả hai thương hiệu siêu xe như Lamborghini và Bentley chính thức ra mắt bằng những showroom hay văn phòng đại diện, đem đến cho khách hàng cao cấp cơ hội tiếp cận một cách đầy đủ những sản phẩm sang trọng bậc nhất. Sự có mặt của hầu hết các thương hiệu xe sang đã góp phần đưa tên Việt Nam vào bản đồ thị trường xe sang trên thế giới, đồng thời hứa hẹn một cuộc đua đầy hấp dẫn trên phân khúc đặc biệt này ngay trong năm 2015.
Những quán quân của năm 2014
Căn cứ tổng doanh số bán hàng cộng dồn 11 tháng trong năm cùng với sự sở hữu những mẫu xe có nhiều khả năng tạo sóng trên thị trường trong thời gian tới, có thể điểm mặt top 5 thương hiệu sẽ dẫn đầu bảng về xe con là Toyota, Ford, Kia, Mazda và Honda. Toyota vẫn sẽ giữ vững ngôi đầu bảng khi có trong tay đầy đủ các mẫu xe best-seller ở hầu hết các phân khúc như Camry, Altis, Vios, Fortuner. Trong khi đó, với mẫu Ecosport đang rất được săn đón, Ford có khả năng tiếp tục đạt doanh số cao trong vài tháng tới khi chiến lược One Ford đang tỏ ra có hiệu quả mạnh tại thị trường Việt Nam. Kia và Mazda dù cùng sống chung trong ngôi nhà Thaco nhưng mỗi thương hiệu lại có những thế mạnh riêng. Nếu Kia tỏ ra mạnh mẽ rải đều trên các mẫu xe đang hút khách như Morning, K3 hay Sorento thì Mazda nổi bật bởi sự vượt trội của CX-5 cùng sự xuất hiện đầy tiềm năng của Mazda 3 phiên bản mới. Đối với Honda thì 2014 cũng là một năm sôi động khi đã tung ra nhiều phiên bản mới và đạt được nhiều thành công, đặc biệt là mẫu Honda City đang đạt doanh số bán hàng rất ấn tượng trên thị trường hiện nay.
Theo kết quả tổng kết sơ bộ của VAMA, năm vị trí hàng đầu vẫn thuộc về các mẫu xe của Toyota, lần lượt là Vios, Fortuner, Innova, Altis, Camry. Năm vị trí kế tiếp thuộc về Honda CR-V, Honda City, Mazda CX-5, Kia Morning và Mazda 3.
Tính theo năm tài khóa trong lĩnh vực sản xuất xe hơi thì hết tháng 3-2015 mới kết thúc một năm kinh doanh nhưng từ kết quả đạt được trong 12 tháng của năm 2014, có thể nhận định rằng thị trường ôtô Việt Nam đã có một năm kinh doanh thành công mỹ mãn và trước mắt là triển vọng tươi sáng trong năm 2015.
Nam Long (DNSGCT)
