Khắp khu vực Chợ Lớn – TP.HCM, từ đường Hải Thượng Lãn Ông đến Châu Văn Liêm, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo đã rộn ràng từ 3g chiều ngày 3.3.2016 (Rằm tháng Giêng – Bính Ngọ).
Người dân và du khách đứng chen chúc trên các vỉa hè, hoặc phục sẵn trên các quán cà phê có ban công trên cao để nhìn ra toàn cảnh. Một rừng tua tủa máy ảnh và điện thoại thông minh (smartphone) giương cao, chực chờ ghi hình đoàn diễu hành sắp đến.
Ông La Hưng, cư dân Xóm Cải trên đường Nguyễn Trãi, hào hứng kể năm nào gia đình ông cũng chuẩn bị từ sớm để ra xem, không những vậy còn rủ bạn bè đến nhà gửi xe cho thuận tiện, rồi cùng thưởng ngoạn sự kiện vui thú mà mỗi năm chỉ có một lần.
Đến từ Paris, ông Philippe Chap rất ngạc nhiên và thích thú khi được chứng kiến một cuộc diễu hành đầy màu sắc Á Đông mà ngay tại quận 13 – Chinatown của thủ đô Pháp cũng hiếm có.
Trước lúc đoàn diễu hành đi qua góc đường Nguyễn Trãi – Trần Xuân Hòa, ông La Hưng “tiết lộ” năm nay có nhiều đội nhóm mới, cả Hoa lẫn Việt. Trong đó, ông mong chờ nhất là nhóm hóa trang các nhân vật anh hùng trong cổ tích Trung Quốc do đoàn Anh Vũ thực hiện để chụp hình chung. Đúng vậy, họ xuất hiện lẫm liệt trong các trang phục Kinh kịch Bắc Kinh, ca kịch Triều Châu rất gần gũi với hát bội Việt Nam. Thích nhất là cách hóa trang gương mặt nhuộm màu trắng, đỏ tượng trưng cho nghĩa khí nhân vật.
Đoàn diễu hành với hơn 20 nhóm, nổi bật không thể thiếu là các đội lân sư rồng hay tươi mát là các thiếu nữ trong xiêm y lụa là của các nhóm gốc Hoa, kể cả các “Miss áo dài” Việt muôn hồng nghìn tía. Tất cả đã biến mặt đường thành một sân khấu lộ thiên di động đầy kỳ ảo và lôi cuốn.
Tối đến, tại khu Đại Thế Giới cũ, nay thuộc Trung tâm Dịch vụ công phường An Đông, từ bên trong đến bên ngoài tràn ngập người xem Lễ hội Tết Nguyên tiêu 2026 với nhiều cảnh sắc tưng bừng. Chương trình được truyền hình trực tiếp, chắc hẳn đã đưa sự kiện văn hóa đông đảo này đến với hàng triệu người trong và ngoài nước.
Hòa vào dòng người xem lễ hội từ chiều đến tối, một lần nữa tôi và nhiều bạn bè tràn ngập cảm xúc về sức mạnh văn hóa tích hợp dấu ấn dân tộc đa dạng của Sài Gòn xưa và TPHCM nay. Tôi liên tưởng đến lễ hội Chingay của Singapore, cũng diễn ra vào Rằm tháng Giêng âm lịch hằng năm, mà mình từng tham dự; rồi các lễ hội diễu hành trên đường phố ở Âu, Mỹ và Nhật Bản luân phiên trong năm. Rõ ràng, Lễ hội Tết Nguyên tiêu ở Chợ Lớn, bao gồm cúng bái ở các đền chùa, diễu hành phố phường, ca múa nhạc và cả xiếc trên sân khấu, là một sự kiện độc đáo của Việt Nam và không hề đơn độc mà hòa nhịp quốc tế.
Một ví dụ tiêu biểu về sức mạnh và nguồn lực phong phú, cường tráng của văn hóa Việt Nam là đây. Một minh chứng cho tiềm năng và khả năng phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam giàu có cũng là đây.
Cả hai “sinh thể” tất yếu phải hòa nhập với nhau, nếu biết cách làm thăng hoa, sáng tạo thì có thể phục vụ hiệu quả hơn nữa cả về tinh thần lẫn vật chất, không chỉ cho cư dân địa phương mà còn cho du khách tứ xứ.
Là một đô thị bậc nhất Đông Dương từ xưa đến nay, Sài Gòn – TP.HCM, cũng như Việt Nam – quốc gia hơn 100 triệu dân – không thể không coi di sản văn hóa và công nghiệp văn hóa là một phần quan trọng của cơ sở hạ tầng xã hội.
Cũng như cơ sở hạ tầng kinh tế, các hoạt động văn hóa và công nghiệp văn hóa cần có những chính sách đột phá, trước hết về thể chế và nhân lực, cùng với các dự án đầu tư lớn của Nhà nước và tư nhân.
Không dừng lại ở một Lễ hội Tết Nguyên tiêu hay Đường hoa Tết, hoặc Lễ hội Sông nước hằng năm, thành phố của tôi và của chúng ta còn nhiều “mỏ tài nguyên văn hóa” khác cần được tiên phong khai phá và chế biến thành sản phẩm cho nhiều nhà, nhiều ngành, mang lại lợi ích tinh thần và vật chất bền vững.
TP.HCM – Singapore, ngày 4.3.2026.
- Xem thêm: Tiệm Đại Nam và kiểu tóc rốp
