Các chỉ số chính của thị trường chứng khoán đều giảm điểm những ngày trung tuần tháng Tám là điều không bất ngờ, khi đang trên đà đi xuống mà lại không có thông tin nào hỗ trợ, từ cả trong nước lẫn quốc tế. Thế nên, việc VN-Index chỉ giảm nhẹ và vẫn trong vùng 760-770 điểm, đồng thời HNX-Index cũng xoay quanh “mốc đẹp” 100 điểm đã có thể xem là thành công. Không còn những lệnh bán được đưa ra dồn dập, nguồn cung cổ phiếu giá rẻ ít dần trong khi người sẵn tiền trong tài khoản chưa sẵn sàng mua với giá cao, nên thanh khoản trên cả hai sàn đã giảm mạnh. Khối lượng khớp lệnh trung bình/phiên trên HSX giảm xuống dưới mức bình quân 20 phiên gần nhất, thường chỉ dưới 3.500 tỉ đồng/phiên, chứng tỏ nhà đầu tư đang khá thận trọng, không bắt đáy mạnh mỗi khi thị trường điều chỉnh như trước. Nhà đầu tư nước ngoài cũng vậy, nếu loại trừ giao dịch mua ròng đột biến cổ phiếu VPB (lên tới hơn 1.400 tỉ đồng) thì khối ngoại chỉ mua ròng nhẹ (hơn 89 tỉ đồng) trong tuần vừa qua. Dù sao, đó vẫn là tín hiệu tích cực trong bối cảnh ảm đạm của thị trường.
Ra đời (từ 10-8) trong bối cảnh không tích cực như vậy, thị trường chứng khoán phái sinh đã có những phiên giao dịch đáng khích lệ, giá trị khớp lệnh trung bình đạt hơn 95 tỉ đồng và thanh khoản tăng dần sau mỗi phiên. Song song đó, số lượng nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh cũng ngày càng gia tăng, dù đa số đang ở trạng thái thăm dò là chính (theo Trung tâm lưu ký chứng khoán, đã có hơn 5.400 tài khoản sẵn sàng giao dịch phái sinh). So với hơn 1,8 triệu tài khoản giao dịch ở thị trường cơ sở với thanh khoản lên tới hàng ngàn tỉ đồng mỗi phiên, mức độ tham gia của nhà đầu tư trên thị trường phái sinh còn thấp, nhưng cần nhớ rằng sản phẩm này chỉ mới “chào sân” được ít ngày.
Theo chủ trương của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cả bảy công ty chứng khoán thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh đều miễn phí giao dịch cho nhà đầu tư trong giai đoạn đầu, thời hạn miễn phí dao động trong khoảng 2-3 tháng. Sự mời gọi hấp dẫn này có thể lôi kéo thêm nhiều nhà đầu tư đến với thị trường này trong thời gian tới. Theo các chuyên gia, để kiếm tìm lợi nhuận trong thị trường phái sinh, nhà đầu tư cần tuân thủ chiến thuật đầu tư phù hợp với khẩu vị đầu tư của mình. Những người ưa thích mạo hiểm, theo phong cách “lướt sóng” hoàn toàn có thể chọn cách giao dịch và đóng vị thế ngay trong ngày, hoặc trước khi hợp đồng đáo hạn. Hoặc cũng có thể tìm kiếm lợi nhuận thông qua đầu cơ chênh lệch giá bằng cách mua hợp đồng tương lai kỳ hạn đang được định giá thấp hơn giá trị, đồng thời bán hợp đồng tương lai kỳ hạn đang được định giá cao hơn giá trị. Ngoài ra, nhà đầu tư có thể tham gia vị thế bán hợp đồng tương lai khi dự báo chỉ số sẽ giảm nhưng không muốn bán cổ phiếu trong danh mục. Dù sao thì việc giao dịch trên thị trường phái sinh cũng là một cách rất tốt để nhà đầu tư “cân bằng rủi ro” cho tài khoản của mình ở thị trường cơ sở.
Quãng thời gian từ nay đến cuối tháng 9, thị trường tiếp tục thiếu thông tin hỗ trợ, khi mùa công bố kết quả kinh doanh quý II đã trôi qua, còn việc công bố kết quả kinh doanh quý III thì chưa tới. Vì vậy, một dự báo “tiếp tục giảm điểm” sẽ dễ nhận được sự đồng thuận. Tuy nhiên, từ cuối tuần trước thị trường cũng có dấu hiệu hồi phục, lực cầu bắt đáy xuất hiện, có thể là tiền đề cho sự đi lên. Một thời gian ngắn lao đao sau “tin đồn” liên quan đến BID, các cổ phiếu ngân hàng cùng nhóm trụ cột đang có dấu hiệu hồi phục. Và điều quan trọng, việc thị trường điều chỉnh chính là một cơ hội để tích lũy cổ phiếu “ngắm nghía” với giá hợp lý.
- Ngọc Khang
